Barrack: İsrail Türkiye’yi tuzağa çekmek istemiş olabilir

ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail’in Ebu Zuhur Askerî Hava Üssü’ne yönelik saldırısının arkasında Türkiye’yi karşılık vermeye zorlama hesabı bulunmuş olabileceğini söyledi. The Jerusalem Post’un Mario Nawfal röportajından aktardığı açıklamada Barrack, saldırının nedenini kesin olarak bilmediğini belirtti ve “Türkleri tuzağa çekme” ihtimalini ilk teori olarak sıraladı.

2015’te Türkiye sınırını ihlal eden bir Rus savaş uçağının düşürüldüğünü hatırlatan Barrack, İsrail’in Türk tarafının benzer bir tepki verebileceğini hesaba katmış olabileceğini anlattı. Böyle bir hamleyi “çok saldırgan” diye nitelendirdi. Ardından İsrail’de yaklaşan seçimleri işaret etti.

Barrack İsrail’in Türkiye’yi neden tuzağa çekmek istemiş olabileceğini söyledi?

Independent Türkçe’nin aktardığı röportajda Barrack, İsrail’in Türkiye’yi tepki vermeye sevk edecek bir durum yaratmış olabileceğini söyledi ve bu ihtimali saldırının nedenine ilişkin ilk teorisi olarak anlattı.

Ebu Zuhur, Türkiye sınırına yaklaşık 80 kilometre mesafede bulunuyor. İsrail savaş uçaklarının önceden bildirim yapmadan bu bölgeye yönelmesi Ankara açısından doğrudan askerî risk yarattı; Barrack’ın yeni değerlendirmesi ise saldırının bu tepki ihtimali bilinerek yapılmış olabileceği tartışmasını açtı.

İsrail’deki seçimler Barrack’ın açıklamasına nasıl girdi?

27 Ekim’de yapılacak İsrail seçimlerine dikkat çeken Barrack, Türkiye ile yaşanacak sert bir güvenlik krizinin seçim atmosferinde siyasi fayda sağlayabileceğini söyledi. The Times of Israel de açıklamayı, Türkiye’yi çatışmaya çekme ve bunun seçimlerde kazanç sağlama ihtimali üzerinden aktardı.

Ankara da saldırının ardından Netanyahu hükümetinin iç politika hesabına dikkat çekmişti. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, İsrail’in Türkiye’ye yönelik suçlamalarını seçim öncesi kullanılan siyasi söylemin bir parçası olarak değerlendirdi.

İsrail saldırıdan önce ABD’ye hangi istihbaratı verdi?

Saldırıdan yaklaşık beş-altı gün önce İsrail, Washington’a Ebu Zuhur çevresinde Türk askerî unsurlarının bulunabileceğine ilişkin istihbarat iletti. ABD bunun üzerine kendi istihbarat kurumlarından kontrol istedi. Suriye tarafıyla da temas kuruldu.

PBS NewsHour’a konuşan Barrack, yapılan kontrol sonunda sahada Türk askeri, Türk konvoyu veya Türk silahı bulunmadığı bilgisinin geldiğini anlattı. Suriye’nin de İsrail tarafına benzer yönde bilgi verdiğini söyledi.

Türk askeri bulunmadığı bilgisine rağmen ne oldu?

18 Ağustos’taki Ebu Zuhur saldırısında İsrail uçakları hava üssünü vurdu. Reuters’ın aktardığına göre Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, üste kalıcı Türk askerî varlığı veya Türk üssü planlanmadığını açıkladı.

Millî Savunma Bakanlığı da saldırı sırasında Ebu Zuhur’da Türk askerî heyeti bulunmadığını bildirdi. İsrail yönetimi ise Şam’ın Türkiye’ye asker konuşlandırma imkânı vermeye hazırlandığını savundu ve bunu güvenlik tehdidi olarak tanımladı. Sonraki açıklamalarda Türkiye’nin Suriye’deki askerî etkisi doğrudan hedef alındı.

Ankara saldırıdan önceden haberdar edilmedi. Barrack’ın daha önce anlattığına göre İsrail uçakları sınıra yaklaşınca Türk makamları hedefin ne olduğunu bilmiyordu ve savaş uçaklarını kaldırma seçeneğini değerlendirdi; ortaya çıkan tablo iki ülke hava kuvvetlerinin yanlış hesaplamayla karşı karşıya gelme riskini büyüttü.

Ebu Zuhur krizinin ardından Washington, Türkiye-İsrail-Suriye çatışmasızlık mekanizmasını güçlendirmek için harekete geçti.

Barrack Türkiye’nin tavrını nasıl anlattı?

Doğrudan çatışma aramadığını vurguladığı Türkiye tarafında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türk istihbaratı ve askerî yönetimin gerilimi düşürmeye odaklandığını söyleyen Barrack, Ankara’nın Suriye’de egemen ve bağımsız bir devlet istediğini anlattı. Türkiye, İsrail ve Suriye arasında IŞİD unsurlarına karşı düzenli güvenlik koordinasyonu bulunduğunu da açıkladı.

Ankara’nın resmî çizgisi de Suriye’nin egemenliği ve toprak bütünlüğünün korunması yönünde. Dışişleri Bakanlığı, Ebu Zuhur saldırısını kınadı ve İsrail’in Suriye’nin altyapısını, birliğini ve toprak bütünlüğünü hedef aldığını bildirdi.

Türkiye-İsrail geriliminde sıradaki risk ne?

Suriye’deki “kırmızı çizgi” tartışması, iki ülkenin askerî hesaplarını açık bir gerilim başlığına dönüştürdü. Barrack’ın “tuzağa çekme” ve seçim hesabı değerlendirmesi, Ebu Zuhur saldırısının yalnız sahadaki askerî denge değil Türkiye’den gelecek olası tepki üzerinden de tartışıldığını gösterdi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

ABD Ankara Büyükelçisi Barrack Washington’u dinlemedi: İsrail’in Suriye’de işgalci olduğunu söyledi

Türkiye ile İsrail çatışmanın eşiğinden mi döndü? ABD’li isimden çarpıcı uyarı

Türkiye sınırına 70 kilometre mesafede İsrail saldırısı: ABD tepki gösterdi

İsrail’in ‘NATO’nun 5. maddesi işlemez’ hesabı