Mekke Anlaşması için yeni aday çıktı

Suriye, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na katılma seçeneğini resmen değerlendirmeye aldı. Katar Haber Ajansı QNA’nın 21 Ağustos tarihli haberine göre Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, İslamabad’daki temasları sırasında Şam’ın seçeneklerini incelediğini ve kararın daha sonra verileceğini söyledi.

Anadolu Ajansının aktardığı açıklamada Şeybani, “Henüz bu ittifaka katılıp katılmama konusunda karar vermedik.” dedi. Aynı konuşmada Türkiye’yi Suriye’nin yeniden inşasında “kilit ortak” olarak tanımladı ve iki ülke arasındaki 1.000 kilometreyi aşan sınır ile tarihî bağlara dikkat çekti.

Suriye Mekke Anlaşması için ne söyledi?

Şeybani’nin açıklaması, Şam’ın üçlü savunma yapısını yalnız dışarıdan izleyen ülkeler arasında kalmadığını gösteren ilk doğrudan üyelik mesajı oldu. Suriye yönetimi anlaşmayı inceliyor; Dışişleri Bakanı katılım kararının verilmediğini ancak dosya üzerinde çalışıldığını açıkça söyledi.

Pakistan devlet radyosunun 20 Ağustos tarihli açıklamasına göre Şeybani, İslamabad’daki resmî görüşmelerde Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı memnuniyetle karşıladı. Pakistan ile Suriye aynı toplantılarda bölgesel güvenlik, Filistin, Golan Tepeleri, Afganistan ve Orta Doğu’daki gelişmeleri de ele aldı.

Pakistan ile Suriye askerî alanda ne görüştü?

Şeybani’nin Pakistan ziyareti yalnız dışişleri görüşmeleriyle sınırlı kalmadı. Suriye’nin resmî haber ajansı SANA, Şeybani’nin Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir ve Pakistan İçişleri Bakanı ile ayrı görüşmeler yaptığını, temaslarda savunma, güvenlik ve bölgesel gelişmelerin ele alındığını bildirdi. Ziyaret, 19 yıl sonra bir Suriye dışişleri bakanının Pakistan’a yaptığı ilk resmî ziyaret oldu.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de Şeybani ile görüşmesinde Suriye’nin egemenliği, birliği ve toprak bütünlüğüne desteğini yineledi. Şam ile İslamabad, siyasi temasların yanında savunma, ticaret, yatırım, eğitim ve insan kaynağı alanlarındaki işbirliğini büyütme konusunda anlaştı.

Mekke Anlaşması yeni ülkelere açık mı?

Evet. Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar, anlaşmanın temel ilkelerini benimseyen bölge ülkelerine kapının açık olduğunu 9 Ağustos’ta duyurdu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da anlaşmanın başka dost ve kardeş ülkelerin katılımına açık olduğunu açıklamıştı.

Pakistan’ın 7 Ağustos tarihli resmî açıklamasına göre Mekke Anlaşması, üyelerden birine yönelik dış silahlı saldırının üç ülkeye birden yapılmış sayılmasını öngörüyor. Katılım aynı ortak savunma metni üzerinden gerçekleşirse Suriye de bu kolektif savunma düzeninin tarafı olacak.

Türkiye neden Suriye’nin üyelik kararını yakından izleyecek?

Türkiye, yeni Suriye yönetiminin güvenlik kurumlarının yeniden yapılanması, askerî eğitim ve kapasite geliştirme çalışmalarında en yakın ortaklardan biri. Şeybani’nin Türkiye’yi “kilit ortak” diye tanımlaması, Mekke Anlaşması’nın genişleme tartışmasını Ankara-Şam güvenlik ilişkileriyle doğrudan aynı zemine taşıyor.

Transit Haber’in Mekke Savunma Anlaşması’nın ilk günlerini incelediği dosyada yapının başka ülkelere açılabileceği aktarılmıştı. Daha sonra Mısır’ın olası üyeliği Ankara ile Kahire arasındaki temasların ana başlıklarından biri haline geldi. Şimdi Şam’dan gelen doğrudan açıklama, genişleme tartışmasına ikinci somut aday ülkeyi ekledi.

İsrail’in Ebu Zuhur saldırısı bu tabloya nasıl oturuyor?

Suriye’nin üyelik açıklaması, İsrail’in Ebu Zuhur Askerî Hava Üssü’nü vurmasından üç gün sonra geldi. İsrail saldırıyı, üste Türk birliklerinin konuşlandırılabileceği iddiasıyla gerekçelendirdi. Türkiye ve Suriye ise kalıcı Türk konuşlanması planı bulunmadığını açıkladı. Reuters’ın 20 Ağustos tarihli haberinde Şeybani, Türk subayların eğitim ve işbirliği amacıyla üssü ziyaret ettiğini ancak Türk üssü kurulmasının planlanmadığını söyledi.

Pakistan da İsrail’in Ebu Zuhur saldırısını kınadı. Şam’ın hemen ardından Pakistan’da savunma ve güvenlik temaslarına başlaması ve Mekke Anlaşması’nı değerlendirdiğini açıklaması, Suriye’nin yeni güvenlik ortaklıklarını genişletmeye çalıştığı bir dönemde dikkat çekici bir gelişme olarak kabul ediliyor.

Mısır’ın üyelik dosyası ne durumda?

Ankara daha önce Mısır’ın da Mekke Anlaşması’na katılmasını istediğini açıkça duyurdu. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Kahire’yi Türkiye’nin “doğal ortağı” olarak tanımladı ve ilerleyen aşamada Mısır’ın da yapı içinde yer alacağına inandığını söyledi. Transit Haber’in anlaşmanın İsrail ve bölgedeki diğer ülkelerde yarattığı tepkileri ele alan haberinde genişlemenin bölgesel güvenlik hesabını değiştirebileceği ayrıntılarıyla aktarılmıştı.

21 Ağustos itibarıyla anlaşmanın resmî üyeleri Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan. Şam üyelik seçeneğini değerlendiriyor; Kahire konusunda ise Ankara’nın açık daveti ve temasları sürüyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Trump “nihayet” dedi, Mekke Anlaşması’nı alkışladı

Mısır Mekke Anlaşması’nın üç ülkesiyle İstanbul’da aynı masaya oturacak

İsrail’de Mekke Anlaşması alarmı: “Bizi hedef alıyor”

Barrack: İsrail Türkiye’yi tuzağa çekmek istemiş olabilir