İsrail bu kez Erdoğan’ı hedef aldı: Şam “Türk üssü” iddiasını reddetti

İsrail ile Türkiye arasındaki Suriye gerilimi 20 Ağustos’ta yeni açıklamalarla daha da sertleşti. Reuters’ın aktardığına göre İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı Türkiye’yi Suriye’de “tehlikeli maceralara” sürüklemekle suçladı. Aynı gün Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, İsrail’in vurduğu Abu al-Duhur hava üssünde Türk üssü kurulması veya kalıcı Türk askeri konuşlandırılması planlanmadığını açıkladı.

Yeni açıklamalar, İsrail’in 18 Ağustos’ta Türkiye sınırına yaklaşık 70 kilometre mesafedeki Abu al-Duhur hava üssünü vurmasının ardından geldi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu 19 Ağustos’ta saldırının Türkiye’ye verilen bir mesaj olduğunu söyledi ve Ankara’ya daha önce uyarı ilettiklerini savundu.

Katz Erdoğan hakkında ne söyledi?

Israel Katz, Erdoğan’ın Türkiye’yi Suriye’de tehlikeli girişimlere sürüklediğini öne sürdü ve İsrail’in güvenliğini tehdit edecek hiçbir oluşuma izin vermeyeceklerini söyledi. Reuters, Katz’ın sözlerinin İsrail’in Abu al-Duhur saldırısından iki gün sonra geldiğini bildirdi. İsrail yönetimi, Şam’ın Türk birliklerinin üsse konuşlanmasına izin vermek üzere olduğunu ve bunun güvenlik alanında üzerinde uzlaşıldığını savunduğu statükoyu ihlal edeceğini ileri sürüyor.

İsrail tarafının sözünü ettiği statükonun ayrıntıları kamuoyuna açıklanmış değil. İsrail’in iddiası, Türkiye’nin bölgede kalıcı bir askerî varlık kurmaya hazırlandığı varsayımına dayanıyor. Şam ise 20 Ağustos’taki açıklamasında bu varsayımı reddetti.

Şam “Türk üssü” iddiasına ne yanıt verdi?

Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, Abu al-Duhur’da Türk askeri üssü kurulmasının, kalıcı Türk askerlerinin yerleştirilmesinin veya Türk birliklerinin tesise konuşlandırılmasının planlanmadığını söyledi. Üssün Suriye Hava Kuvvetlerinin kullanımı için rehabilite edildiğini belirten Şeybani, Türk subaylarının ziyaretinin eğitim ve askerî iş birliği kapsamında gerçekleştiğini anlattı.

Axios’a konuşan Şeybani, İsrail’e saldırıdan önce üssün Suriye’ye ait olduğunu ve Suriye’nin kontrolünde kalacağını bildirdiklerini söyledi. Tesisteki çalışmanın savaşta hasar gören pist ve tesislerin onarımıyla sınırlı olduğunu, üssün büyük ölçüde boş bulunduğunu ve henüz tam olarak faaliyete geçmediğini belirtti.

Türk heyeti Abu al-Duhur’a neden gitmişti?

Associated Press’in iki Suriyeli yetkiliye dayandırdığı habere göre Türk heyeti 17 Ağustos’ta Abu al-Duhur’a giderek rehabilitasyon çalışmalarını inceledi. İsrail saldırısı heyetin ayrılmasından saatler sonra gerçekleşti. Saldırıda pist ve tesisler zarar gördü, ancak can kaybı bildirilmedi.

Şeybani, Türk subaylarının ziyaretini Suriye ordusunun yeniden yapılandırılması kapsamında yürütülen eğitim ve tecrübe paylaşımıyla açıkladı. Türkiye ile Suriye arasındaki askerî işbirliği, Suriye personelinin eğitimi ve kurumların yeniden inşasına yönelik daha geniş bir çerçevede sürüyor. Abu al-Duhur, 18 Ağustos’ta Türkiye sınırına yaklaşık 70 kilometre mesafede İsrail saldırısının hedefi oldu.

Ankara İsrail’in suçlamalarına nasıl karşılık verdi?

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, İsrail Başbakanlığının Türkiye’ye yönelik iddialarını “gayriciddi” olarak niteledi. Açıklamada iddiaların, İsrail’in Suriye’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hedef alan hava saldırılarını meşrulaştırmayı amaçladığı ifade edildi. Türkiye’nin Suriye hükümetiyle meşru zemindeki iş birliğini sürdüreceği ve Suriye’nin istikrarsızlaştırılmasına izin vermeyeceği belirtildi.

Saldırıdan önce Mossad ile Şam arasında ne konuşuldu?

Reuters’ın üç kaynağa dayandırdığı özel habere göre Mossad Başkanı Roman Gofman ile Şeybani 14 Ağustos’ta telefonla görüştü. Görüşmede Türkiye’nin Suriye’deki askerî varlığı, olası konuşlanmalar ve Şam’a sağlanan askerî destek gündeme geldi. Bu temas, Abu al-Duhur saldırısından dört gün önce yapıldı.

Reuters’a konuşan kaynaklar İsrail tarafının Türkiye’nin askerî varlığını artırıp artırmadığını, silah ve dron desteğini sorduğunu aktardı. İsrail Başbakanlık Ofisi ve Şeybani’nin sözcüsü o görüşmeye ilişkin Reuters’a yorum yapmadı.

ABD neden yeni bir çatışmasızlık mekanizması kurmaya çalışıyor?

ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Washington’ın Türkiye, İsrail ve Suriye arasında yeni bir çatışmasızlık mekanizması kurmaya çalıştığını söyledi. Barrack’a göre Türkiye saldırıdan önceden haberdar edilmedi ve İsrail uçaklarını kendi topraklarına doğru ilerlerken gördüğü için askerî karşılık hazırlığına geçebilirdi.

Barrack, tarafların soğukkanlı davranmasıyla daha büyük bir gerilimin önlendiğini söyledi. Washington’ın üzerinde çalıştığı Türkiye-İsrail-Suriye çatışmasızlık mekanizması, yanlış anlaşılmaları ve kazara çatışma riskini azaltacak daha hızlı bir iletişim hattı kurulmasını hedefliyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Türkiye sınırına 70 kilometre mesafede İsrail saldırısı: ABD tepki gösterdi

Netanyahu saldırının Türkiye’ye mesaj olduğunu söyledi: “Daha iyi anlamalarını sağladık”

Türkiye ile İsrail çatışmanın eşiğinden mi döndü? ABD’li isimden çarpıcı uyarı

Mekke İttifakı’na karşı İsrail İttifakı: Askeri güçleri karşılaştırdık