Miçotakis İsrail’le savunma hattını büyüttü: Türkiye’nin F-35’lerini gündeme getirdi

Yunanistan İsrail savunma anlaşması, Başbakan Kiryakos Miçotakis’in 7 Eylül’de Selanik Uluslararası Fuarı’nda yaptığı açıklamalarla yeni bir siyasi boyut kazandı. Yunanistan Başbakanlığının yayımladığı basın toplantısı metninde Miçotakis, Aşil Kalkanı’nı ülkesinin savunma mimarisinin parçası olarak tanımlarken Türkiye’nin F-35 savaş uçağı edinme ihtimalini de doğrudan gündeme aldı.

Miçotakis, ABD’nin Türkiye’ye F-35 satıp satmamasına Yunanistan’ın karar veremeyeceğini söyledi. Öte yandan Türkiye’nin Rusya’dan aldığı S-400 sistemi nedeniyle Amerikan mevzuatında önemli hukuki engeller bulunduğunu ve bunların şu aşamada nasıl aşılacağını görmediğini belirtti. Açıklama, Atina’nın kendi F-35 programını hızlandırdığı ve İsrail yapımı hava savunma sistemlerini aynı mimaride toplamaya başladığı dönemde geldi.

Miçotakis Türkiye’nin F-35 dosyası için ne söyledi?

Yunanistan Başbakanı, 7 Eylül’deki basın toplantısında Türkiye’nin F-35 programına dönüşü konusunda yeni bir veto çağrısı yapmadı. “ABD’ye kime silah satacağını söylemek bizim işimiz değil” çizgisini korudu. Ardından S-400 alımının Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasının temel nedeni olduğunu hatırlatarak Amerikan hukukundaki engellerin devam ettiğini söyledi.

Associated Press de Miçotakis’in açıklamasını Yunanistan’ın İsrail’le savunma işbirliğini derinleştirmesi ve Türkiye ile uzun süredir devam eden Ege-Doğu Akdeniz anlaşmazlıkları bağlamında aktardı. AP’ye göre Yunanistan ilk 20 F-35 uçağını 2028 sonundan itibaren teslim almayı planlıyor.

Aşil Kalkanı anlaşmasının resmî kapsamı ne?

Yunanistan Savunma Bakanlığının 31 Ağustos tarihli duyurusuna göre anlaşma hava araçları, balistik tehditler ve dronlara karşı çalışan ortak bir komuta-kontrol mimarisi kurulmasını öngörüyor. Program Yunanistan’ın daha geniş “Agenda 2030” askerî modernizasyon planının ana parçalarından biri.

İsrail Savunma Bakanlığı da paketin yaklaşık 3 milyar euro değerinde olduğunu ve Rafael üretimi David’s Sling ile SPYDER sistemlerinin, Israel Aerospace Industries üretimi BARAK MX’in ve çok görevli radarların aynı mimaride yer alacağını açıkladı. İsrail tarafı anlaşmayı iki ülke arasındaki en büyük savunma ihracatı sözleşmesi olarak tanımladı.

Miçotakis İsrail’le işbirliği için hangi mesajı verdi?

Miçotakis, Orta Doğu’daki ilişkilerini yalnız İsrail üzerinden tanımlamadı. Yunanistan’ın İsrail’le stratejik savunma ilişkisini sürdüreceğini, aynı zamanda Suudi Arabistan, Mısır ve diğer Arap ülkeleriyle bağlarını da güçlendirmek istediğini söyledi. Bu yaklaşımı Yunan dış politikasının farklı merkezlerle aynı anda çalışma stratejisi olarak anlattı.

Aynı basın toplantısında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki Mekke Savunma Anlaşması da soruldu. Miçotakis, bu anlaşmanın Atina ile Riyad arasındaki ilişkiyi değiştirmediğini belirtti. Yunanistan’ın 2021’den beri Suudi Arabistan’da Patriot bataryası bulundurduğunu hatırlattı ve bu sistemlerin temmuzdan bu yana Suudi Arabistan’a yönelen dron ve balistik füzeleri dört kez önlediğini söyledi.

Türkiye için hangi iddialar Yunan basınında konuşuldu?

Yunanistan merkezli Liberal’de Kostas Stoupas, 3 Eylül’de yayımlanan yazısında Aşil Kalkanı’nı doğrudan Türkiye-Yunanistan askerî dengesi üzerinden yorumladı. “Ankara neden terliyor?” başlığını kullanan Stoupas, İsrail teknolojisinin Yunan hava savunmasına girmesinin Ankara’nın Ege ve Doğu Akdeniz’deki planlamasını zorlaştıracağını savundu. Bu değerlendirmeler Yunan hükümetinin resmî açıklaması değil, gazete yazarının askerî-siyasi yorumları.

Stoupas, sistemin ilk saldırı dalgasını karşılayabilmesi halinde Yunan savaş uçakları, fırkateynleri ve denizaltılarının daha geniş görevler üstlenebileceğini ileri sürdü. Radar ve hava savunma teknolojilerinin Türkiye’nin batısındaki gelişmeleri daha yakından izleme kapasitesi sağlayabileceğini iddia etti. Bu iddiaların teknik ve operasyonel sonuçları tarafların kamuya açıkladığı belgelerde aynı açıklıkta yer almıyor.

Ankara’nın güncel Yunanistan mesajı ne?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 2 Eylül’de Bişkek dönüşünde gazetecilere yaptığı açıklamada Yunanistan’a, Türkiye’nin gayriaskerî statüde olduğunu savunduğu adaları silahlandırmaktan vazgeçme çağrısı yaptı. Erdoğan, Türkiye’nin başka bir ülkenin toprağında gözü bulunmadığını, kendi haklarının ihlal edilmesine de izin vermeyeceğini söyledi. Ankara’nın sakin yaklaşımının zayıflık olarak okunmaması gerektiğini belirtti.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in önceden TBMM’ye verdiği yanıtta da Türkiye’nin çevresindeki kriz, gerginlik ve savaş ihtimallerine karşı planlama yaptığı ve bölgedeki askerî gelişmeleri ilgili kurumlarla birlikte izlediği belirtilmişti. Ankara, Yunanistan ve İsrail arasındaki savunma işbirliğini bu genel güvenlik değerlendirmesinin bir parçası olarak takip ediyor.

Yunanistan İsrail savunma anlaşmasında sıradaki aşama ne?

Aşil Kalkanı anlaşmasının imzalanmasıyla tedarik ve entegrasyon süreci başladı. Yunanistan, hava savunma katmanlarını yeni radarlar ve ortak komuta-kontrol sistemi altında birleştirmeyi planlıyor. İsrail tarafı David’s Sling, SPYDER ve BARAK MX sistemlerinin ana unsurlar arasında bulunacağını duyurdu; Yunanistan aynı dönemde F-35, fırkateyn ve diğer modernizasyon programlarını da sürdürüyor.

Yeni gelişme, bu teknik programın artık yalnız Yunan basınındaki Türkiye yorumlarıyla değil, Miçotakis’in doğrudan F-35 ve bölgesel ittifaklar hakkındaki açıklamalarıyla birlikte tartışılması. Atina’nın önümüzdeki dönemde hem İsrail’le savunma entegrasyonunu ilerletmesi hem de Ankara-Washington hattındaki F-35 görüşmelerini yakından izlemesi bekleniyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Yunan Bakan’a “Türkiye ile sıcak çatışmadan korkuyor musunuz?” diye soruldu

Yunanistan 12 mil kartını Türkiye’ye verdiği notaya yazdı: Atina dört senaryoya hazırlanıyor

Miçotakis Sisi görüşmesinin zamanlaması dikkat çekti. Türkiye’yi ilgilendiren dört dosya masadaydı