Amazon ölümcül Miami kazasından sonra 21 Air ile çalışmayı durdurdu

Amazon, Miami International Airport’ta beş kişinin öldüğü 6 Eylül kazasının ardından 21 Air ile yürüttüğü operasyonları askıya aldı. Şirket sözcüsü Kelly Nantel, 13 Eylül’de yayımlanan açıklamada Amazon’ın soruşturmaya destek verdiğini, kazanın çevresindeki koşulları gözden geçirdiğini ve bunun ardından 21 Air ile operasyonları durdurma kararı aldığını bildirdi. Kararın ne kadar süreceği veya 21 Air’in Amazon Air ağı içindeki uçuşlarının başka bir operatöre nasıl aktarılacağı açıklanmadı.

21 Air’in işlettiği Flight 7598, San Juan’dan Miami’ye gelen Boeing 767-33A tipi bir kargo uçağıydı. Uçak 6 Eylül’de pist 30’a iniş sırasında pist sonunu aşarak havalimanı çevresindeki araçlara çarptı. Beş kişi hayatını kaybetti, beş kişi de yaralandı. Ölenlerin tamamı, uçak temizliği yapan çalışanları taşıyan minibüsteydi. Uçağın iki pilotu kazadan sağ kurtuldu.

Amazon 21 Air ile neden çalışmayı durdurdu?

Şirketin açıklaması, 21 Air ile ilişkinin kalıcı olarak sona erdirildiğini söylemiyor. Kullanılan ifade operasyonların “pause”, yani duraklatılması. Şirket aynı açıklamada güvenliğin kendi operasyonlarında ve iş ortaklarıyla çalışırken öncelik olduğunu belirtti. 21 Air ise soruşturmaya katılmayı sürdürdüğünü ve güvenlik standartlarına bağlı olduğunu açıkladı.

Bu karar bir federal uçuş yasağı olarak duyurulmadı. Amazon’ın açıklaması yalnızca şirketin 21 Air ile yürüttüğü operasyonları kapsıyor. 21 Air’in diğer müşterileri için yaptığı uçuşlara ilişkin genel bir durdurma kararı açıklanmış değil. Amazon da hangi kargo hatlarının etkileneceği, kaç uçuşun başka taşıyıcılara kaydırılacağı veya kapasite açığının nasıl karşılanacağı konusunda ayrıntı vermedi.

NTSB kayıtlarında ne var?

ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu NTSB, kokpit ses kayıt cihazı ile uçuş veri kayıt cihazından alınan ilk bilgileri 9 Eylül’de yayımladı. Kurum, verilerin ön nitelikte olduğunu ve soruşturma ilerledikçe değişebileceğini özellikle belirtti. Bu kayıtlar kazanın kesin nedenini göstermiyor; yalnızca uçuşun son dakikalarında kokpitte ve uçakta kaydedilen olayları sıralıyor.

NTSB’nin kokpit kaydı özetine göre kaydın bitmesine yaklaşık 1 dakika 42 saniye kala pilotlardan biri uçağın fazla hızlı olduğunu söyledi. Aynı pilot kayıt sona erene kadar hız konusunda başka uyarılar da yaptı. NTSB, bu uyarılara karşı tutarlı bir sözlü yanıt kaydedilmediğini aktardı. Uçakta otomatik “sink rate” ve “too low terrain” uyarıları da duyuldu.

Ses kaydında teker koymaya benzer ses, kaydın sona ermesinden yaklaşık 31 saniye önce geliyor. Pas geçme çağrısı ise yaklaşık 15 saniye kala yapılıyor. Kayıtlara göre burun ve sağ ana iniş takımı yere 158 knot yer hızıyla temas etti. Frenler 146 knot civarında uygulandı; sol ana iniş takımı 134 knot civarında piste temas etti.

Uçuş veri kayıt cihazında, hız 120 knot civarındayken frenlerin bırakıldığı ve motor gücünün pas geçme itişine uygun bir değere yükseltildiği kaydedildi. Yaklaşık dört saniye sonra motorlar yeniden rölantiye alındı ve frenler tekrar uygulandı. NTSB, kaydedilen verilerde hız frenlerinin veya ters itki sistemlerinin devreye girdiğine dair işaret bulunmadığını bildirdi. Bu bulguların hiçbiri tek başına kazanın nedenini belirlemiyor.

Kazanın bilançosu neydi?

Boeing 767 pist sonunu yaklaşık 1.300 feet aştı ve havalimanı dışındaki araçlara çarptı. Beş kişi yaşamını yitirdi. Beş kişinin de yaralandığı bildirildi. NTSB, kokpit ses ve uçuş veri kayıt cihazlarını Washington’daki laboratuvarına götürdü ve her iki cihazdan da veri elde etti. Kurumun soruşturması pilotların kararlarıyla sınırlı değil; hava durumu, bakım kayıtları, şirket prosedürleri ve uçağın operasyon geçmişi de soruşturmanın kapsamına alındı.

Havalimanı emniyeti soruşturmalarında ilk kayıtlar ile nihai neden arasında uzun bir süreç olabiliyor. Transit Haber daha önce Sydney Havalimanı’nda üç haftada dört hava trafik kontrolü olayının soruşturulmasını ve Jetstar ile Qatar Airways uçaklarının taksi yolundaki karşılaşmasını da incelemişti. Operasyonel güvenlik kararları uçuş programlarına doğrudan yansıdığında ise Rusya’daki havalimanı kısıtlamalarında olduğu gibi havayolları seferleri iptal edebiliyor veya yeniden planlayabiliyor.

Amazon Air ağında şimdi ne değişecek?

Amazon Air’in işi yolcu değil kargo taşımak. 21 Air ile operasyonların durdurulması doğrudan bir yolcu hattının iptal edildiği anlamına gelmiyor. Buna karşılık Amazon’ın kargo uçuş programında 21 Air tarafından karşılanan kapasitenin başka uçak veya operatörlerle yeniden düzenlenmesi gerekebilir. Şirket 13 Eylül açıklamasında böyle bir planın ayrıntılarını paylaşmadı.

AP’nin aktardığına göre 21 Air, Amazon için 2024’ten beri kargo uçuşları yapıyordu. Kazaya karışan 32 yaşındaki Boeing 767 daha önce yolcu uçağı olarak kullanılmış, 2015’te kargo uçağına dönüştürülmüştü. Amazon’ın 21 Air ile çalışmayı ne zaman yeniden değerlendireceği de açıklanmadı. Şirketin sonraki adımı, NTSB soruşturmasının ilerleyişi ve kendi operasyonel incelemesinin sonucu doğrultusunda şekillenecek.

Soruşturmanın bundan sonraki aşaması ne?

NTSB, kokpit ses kaydının tam dökümünü soruşturmanın daha sonraki aşamasında hazırlayacak. Kurumun 9 Eylül güncellemesi yalnız seçilmiş olayların zaman çizelgesini içeriyor. Nihai rapor yayımlanmadan pilotların, hava koşullarının, uçağın teknik durumunun veya şirket prosedürlerinin kazanın nedeni olduğu sonucuna varmak için yeterli resmî veri bulunmuyor.

21 Air ile operasyonların durdurulması ise soruşturmadan ayrı bir şirket kararı olarak yürürlükte. Şirket, soruşturmaya ve kazadan etkilenenlere destek vermeyi sürdüreceğini açıkladı. 21 Air’in Amazon uçuşlarına ne zaman veya hangi koşullarla dönebileceği konusunda 14 Eylül itibarıyla bir takvim paylaşılmadı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Gateside uçak bileti olmayanlara kapıya kadar yolu açtı

Trump 5 bin dolarlık seçim vaadini yineledi: “Oy vermezseniz cehenneme gidersiniz”

ABD Donanması yeni fırkateyn için İstanbul sınıfını da inceliyor