İspanya’da staj için iki yol var: Vize için anlaşma ile iş sözleşmesi arasındaki fark
İspanya staj vizesi için 2026 başvuru şartları, belgeler, işlem sırası ve kritik ayrımlar resmî kaynaklarla tek rehberde toplandı.
- Anlaşma ile iş sözleşmesi arasındaki fark ne?
- Kimler staj oturumuna başvurabilir?
- Eğitim alanıyla bağlantı nasıl kuruluyor?
- Program belgesinde hangi bilgiler bulunmalı?
- İlk başvuruyu kim ve nereye yapıyor?
- İşlem sırası nasıl ilerliyor?
- Mali kaynak hesabı ne kadar?
- Dosyada hangi belgeler hazırlanıyor?
- Yurt dışındaki aday doğrudan konsolosluğa mı başvuruyor?
- İzin süresi ve yenileme nasıl işliyor?
- Öğrenci statüsündeki stajdan farkı ne?
- Aile üyeleri bu izinle gelebilir mi?
- Sık sorulan sorular
- İspanya staj vizesine mezuniyetten üç yıl sonra başvurabilir miyim?
- Dil kursu öğrencisi bu izni alabilir mi?
- Staj anlaşmasıyla başka bir işte çalışabilir miyim?
Staj başvurusunda İspanya staj vizesi tek bir uygulama gibi görünse de dosyanın hukuki sonucu stajın nasıl kurulduğuna göre değişiyor. Göç Bakanlığının Hoja 21 sayfası, staj anlaşması ile staj iş sözleşmesini aynı oturum başlığı altında fakat farklı haklarla düzenliyor.
Mezuniyet tarihi, programın eğitim alanıyla bağlantısı ve ev sahibi kuruluşun başvurudaki rolü dosyanın temelini oluşturuyor. İspanya dışındaki aday konsolosluğa doğrudan ilk başvuruyu yapmıyor; önce İspanya’daki kuruluşun staj oturum iznini alması gerekiyor.
Anlaşma ile iş sözleşmesi arasındaki fark ne?
- Hukuki ilişki · Staj anlaşması: Eğitim amaçlı staj programı · Staj iş sözleşmesi: İspanyol iş hukukuna tabi çalışma ilişkisi
- Çalışma hakkı · Staj anlaşması: İzin ayrıca çalışma hakkı vermez · Staj iş sözleşmesi: Yalnız sözleşmeyi yapan ev sahibi kuruluşta çalışma hakkı verir
- Mali kaynak · Staj anlaşması: IPREM’e bağlı kişisel kaynak gösterilir · Staj iş sözleşmesi: Ücret ve sözleşme koşulları incelenir
- Sağlık güvencesi · Staj anlaşması: Sağlık sigortası sunulur · Staj iş sözleşmesi: Çalışma ve sosyal güvenlik düzeni uygulanır
- Süre · Staj anlaşması: En fazla 12 ay; bir kez yenilenebilir, toplam 2 yılı aşamaz · Staj iş sözleşmesi: Sözleşmenin süresi ve yürürlükteki iş mevzuatı belirler
Bir staj anlaşmasına dayalı modelde bir şirkette fiilen bulunmak, başka bir işverende çalışma hakkı doğurmaz. İş sözleşmesi kullanılan rotada da izin genel bir açık çalışma iznine dönüşmez; çalışma hakkı sözleşmeyi imzalayan ev sahibi kuruluşla sınırlıdır.
Sözleşmeli modelde ulusal istihdam durumu testi uygulanmıyor. Buna karşılık sözleşme, iş mevzuatındaki staj veya mesleki uygulama koşullarını karşılamalı. Şirketin ücreti ödeyebilecek mali ve maddi kapasitesi de dosyada gösterilir.
Kimler staj oturumuna başvurabilir?
Üçüncü ülke vatandaşı adayın aşağıdaki iki durumdan birinde olması gerekir:
- Başvuru tarihinden önceki iki yıl içinde bir yükseköğrenim diploması almış olmak,
- İspanya’da veya başka bir ülkede yükseköğrenim diplomasına götüren bir programa devam etmek.
Yükseköğrenim kapsamı üniversite lisans ve yüksek lisans programlarıyla sınırlı tutulmuyor. Yüksek düzey mesleki eğitim, yüksek sanat eğitimi, ileri plastik sanatlar ve tasarım programları ile yüksek spor eğitimi de kapsama girebilir.
Eğitim alanıyla bağlantı nasıl kuruluyor?
Akademik bağlantı kurulurken program, diplomanın veya devam eden eğitimin akademik alanıyla aynı sahada olmalı. Ayrıca görevlerin yeterlilik düzeyiyle uyumu aranır. Örneğin veri bilimi yüksek lisans mezununun veri analizi programı açık bir bağlantı sunabilir; aynı adayın eğitim bileşeni açıklanmayan rutin satış görevi daha zayıf bir dosya oluşturur.
Ev sahibi kuruluş programı genel ifadelerle anlatmamalı. Her görev, kazanılacak beceri ve denetim yöntemi eğitim geçmişindeki bir unsurla eşleştirilebilir. Yalnız “mesleki deneyim kazanacaktır” cümlesi, akademik bağın ve program yapısının kanıtı sayılmaz.
Program belgesinde hangi bilgiler bulunmalı?
Belge olarak kullanılan anlaşma veya iş sözleşmesi en az şu konuları kapsamalı:
- Programın açıklaması ve eğitim hedefi,
- Başlangıç ve bitiş tarihleri,
- Uygulama koşulları ile gözetim yöntemi,
- Haftalık veya toplam çalışma saatleri,
- Aday ile ev sahibi kuruluş arasındaki hukuki ilişkinin niteliği.
Çalışma ilişkisi iş sözleşmesine dayanıyorsa aynı eğitim unsurları sözleşmede de bulunmalı. Bunlara ücret, çalışma süresi, görev yeri ve uygulanacak toplu sözleşme gibi iş hukukunun istediği kayıtlar eklenir.
İlk başvuruyu kim ve nereye yapıyor?
Başvuruyu staj anlaşmasını veya iş sözleşmesini imzalayan kamu ya da özel ev sahibi kuruluş sunar. Dosya, faaliyetin yürütüleceği ildeki hükümet temsilciliğine veya alt temsilciliğine hitaben Mercurio sistemi üzerinden elektronik ortamda gönderilir; başka sunum yolu kabul edilmez.
Güncel EX-04 başvuru formunda adayın İspanya içinde veya dışında bulunmasına ve stajın anlaşma ya da iş sözleşmesine dayanmasına göre ayrı seçenekler bulunuyor. Yanlış seçilen kategori, belgeler doğru olsa bile ek evrak talebine yol açabilir.
İşlem sırası nasıl ilerliyor?
- Uygunluk kontrol edilir. Mezuniyet tarihi veya devam eden yükseköğrenim kaydı ile stajın alanı karşılaştırılır.
- İlişki türü seçilir. Programın staj anlaşmasına mı yoksa iş sözleşmesine mi dayanacağı kesinleştirilir.
- Program belgesi hazırlanır. Eğitim hedefleri, görevler, gözetim, saatler ve süre açıkça yazılır.
- Ev sahibi kuruluş başvurur. EX-04 ve ekleri Mercurio üzerinden ilgili il makamına gönderilir; harç süresinde ödenir.
- Karar beklenir. Yasal karar süresi başvurunun ertesi gününden itibaren 30 gün. Süre içinde açık karar verilmezse olumlu idari sessizlik uygulanır.
- Gerekliyse ulusal vize alınır. Aday İspanya dışındaysa olumlu oturum izninden sonra ikamet yerindeki yetkili İspanya dış temsilciliğine başvurur.
- TIE işlemi tamamlanır. İspanya’ya girişten veya ülkede bulunan öğrenci için olumlu karar bildiriminden itibaren bir ay içinde yabancı kimlik kartı başvurusu yapılır.
Mali kaynak hesabı ne kadar?
Sözleşme bulunmuyorsa aday, her ay için IPREM’in yüzde 100’üne denk kaynağa sahip olmalı. Konaklama, oturum süresinin tamamı için önceden ödenmiş ve bu ödeme kanıtlanmışsa eşik IPREM’in yüzde 50’sine düşebilir.
Daha önceki İspanya öğrenim izninden devam eden aile bireyleri varsa ilk kişi için aylık IPREM’in yüzde 75’i, sonraki her kişi için yüzde 50’si oranında ek kaynak aranır. Hesapta başvuru tarihinde yürürlükte bulunan IPREM kullanılmalı; eski yılın sabit avro tutarı kopyalanmamalı.
Dosyada hangi belgeler hazırlanıyor?
Başvuruyu aday değil, ev sahibi kuruluş yapıyor. Temel dosyada şu belgeler bulunur:
- Ev sahibi kuruluş tarafından doldurulup imzalanan EX-04 formu,
- İstenen oturum süresinin tamamını kapsayacak geçerli pasaport,
- Son iki yılda alınmış diploma veya devam eden yükseköğrenim kaydı,
- İki tarafın staj anlaşması ya da iki tarafın imzaladığı staj iş sözleşmesi,
- Kuruluşun NIF kaydı, kuruluş belgesi ve temsil yetkisi,
- Kuruluşun vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini yerine getirdiğine ilişkin kayıtlar,
- Anlaşma yolunda sağlık sigortası ve yeterli mali kaynak kanıtı,
İspanya’daki öğrenim kalış izni altı aydan kısaysa ve aday cezai sorumluluk yaşını geçmişse, kaynak ülke veya son beş yılda yaşanmış ülkelerden sabıka kaydı istenebilir. Adayın kişisel durumuna göre ek belge talebi gelebilir.
Yurt dışındaki aday doğrudan konsolosluğa mı başvuruyor?
İlk işlem konsoloslukta vize başvurusu değil, İspanya’daki ev sahibi kuruluşun yaptığı staj oturum izni başvurusudur. Aday, olumlu karar çıktıktan sonra ulusal vize için dış temsilciliğe gider.
Konsolosluk; pasaport, olumlu izin kararı, sağlık ve adli sicil gibi vize belgelerini ayrıca isteyebilir. Randevu yöntemi ve belge biçimi görev bölgesine göre değişebildiği için yetkili temsilciliğin güncel kontrol listesi kullanılmalı.
İzin süresi ve yenileme nasıl işliyor?
Verilen ilk izin, staj anlaşmasına dayanıyorsa anlaşmanın süresi kadar ve en fazla 12 ay verilir. Tek sefer yenilenebilir; ilk izin ile uzatmanın toplamı iki yılı geçemez. Yenilemede eğitimin devamı ve programın koşulları gösterilir.
Gelir hesabında, staj iş sözleşmesine dayalı iznin süresi sözleşmede yazılı süreye ve o tarihte yürürlükte olan iş mevzuatına göre belirlenir. Sözleşmenin uzatılabilmesi, hem iş hukukundaki süre sınırlarına hem göçmenlik izninin şartlarına bağlıdır.
Hâlen eğitim amacıyla İspanya’ya gidecek adaylar için öğrenci vizesi dosyasındaki şartlar ayrı tutuluyor. Staj dışında ülkeye ilişkin güncel değişiklikler İspanya sayfasında; işveren sponsorlu diğer yollar ise Avrupa çalışma rehberinde izlenebilir.
Öğrenci statüsündeki stajdan farkı ne?
Belge hazırlığında, i̇spanya’daki bir eğitim programının parçası olan müfredat içi veya okul tarafından düzenlenen staj, öğrencinin mevcut öğrenim statüsü kapsamında yürüyebilir. Buradaki staj oturum izni ise 14/2013 sayılı Kanun’un ayrı bir kategorisidir ve ev sahibi kuruluşun özel başvurusunu gerektirir.
Bir üniversite anlaşmasının bulunması her zaman yeni staj oturum izni alınacağı anlamını taşımaz. Önce stajın mevcut öğrenim programının parçası olup olmadığı, öğrencinin geçerli izni ve faaliyet süresi incelenmeli. Yanlış kategori seçimi, gereksiz başvuruya veya çalışma hakkının hatalı yorumlanmasına yol açabilir.
Aile üyeleri bu izinle gelebilir mi?
Bu izin yeni bir aile birleşimi hakkı açmıyor. Adaya, İspanya’daki önceki öğrenim kalışı sırasında zaten eşlik eden aile bireyleri, aile üyesi kalış izni sahibi olarak devam edebilir. Yurt dışındaki aileyi ilk kez staj izni üzerinden getirmek mümkün değil.
EX-04 formunda aileye ilişkin alanlar bulunması bu sınırı ortadan kaldırmaz. Bunlar, önceki öğrenci aile statüsünü staj döneminde sürdüren kişiler için kullanılır.
Sık sorulan sorular
İspanya staj vizesine mezuniyetten üç yıl sonra başvurabilir miyim?
Mezuniyet yolunda hayır. Diploma, başvuru tarihinden önceki iki yıl içinde alınmış olmalı. Hâlen yükseköğrenim görenler devam eden eğitim kaydı üzerinden başvurabilir.
Dil kursu öğrencisi bu izni alabilir mi?
Tek başına dil kursu, yükseköğrenim diplomasına götüren program şartını karşılamaz. Adayın uygun yükseköğrenim kaydı veya son iki yılda alınmış diploması bulunmalı.
Staj anlaşmasıyla başka bir işte çalışabilir miyim?
Bu tür staj oturum izni çalışma hakkı vermiyor. İş sözleşmesi rotasında da çalışma hakkı sözleşmeyi yapan ev sahibi kuruluşla sınırlı.
Kaynaklar
- İspanya Göç Bakanlığı — EX-04 başvuru formunda
- İspanya Göç Bakanlığı — Göç Bakanlığının Hoja 21 sayfası
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.