Türkiye Mekke saldırısını kınadı: Husilere ‘derhal sona erdirin’ çağrısı

Türkiye, Suudi Arabistan’ın Mekke yakınında düşürüldüğünü açıkladığı Husi insansız hava aracıyla ilgili resmî tutumunu duyurdu. Dışişleri Bakanlığı’nın 16 Eylül 2026 tarihli 181 sayılı açıklamasında, Husilerin kutsal Mekke şehrini hedef aldığı belirtilen İHA saldırısı şiddetle kınandı. Bakanlık, Suudi Arabistan’ın egemenliği, toprak bütünlüğü ve güvenliğine desteğin sürdüğünü belirterek Riyad’la dayanışma mesajı verdi.

Ankara ayrıca saldırıların derhal sona erdirilmesi ve bölgesel gerilimi daha da artıracak eylemlerden kaçınılması çağrısında bulundu. Açıklama, Türkiye’nin son haftalarda Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırıları konusunda yayımladığı mesajların devamı niteliğinde. Dışişleri Bakanlığı 8 Eylül’de de Suudi Arabistan’ı hedef alan saldırıları kınamış ve Husilere saldırgan eylemlerine son verme çağrısı yapmıştı.

Mekke yakınında ne oldu?

Reuters’ın aktardığı Suudi koalisyonu açıklamasına göre Husilere ait olduğu belirtilen bir İHA, Mekke’nin güneyinde hava savunma sistemleri tarafından düşürüldü. Koalisyon sözcüsü Turki el-Maliki, dronun kutsal kentin yasak hava sahasına ulaşmadan imha edildiğini ve Mekke’nin güvenliğinin kırmızı çizgi olduğunu söyledi. Suudi tarafı olayın Mekke’yi hedef alan bir saldırı olduğunu açıkladı.

Husiler ise Mekke’yi veya başka bir dinî mekânı hedef aldıkları iddiasını reddetti. Grup, aynı dönemde Suudi Arabistan’daki askerî ve enerji hedeflerine yönelik başka saldırılar düzenlediğini açıkladı. Mekke olayında kamuoyuna bağımsız uçuş rotası ya da hedefleme verisi sunulmadı. Türkiye’nin 16 Eylül tarihli açıklaması, saldırıyı Suudi tarafının tanımladığı biçimiyle Mekke’yi hedef alan Husi İHA saldırısı olarak nitelendirdi.

Türkiye Mekke saldırısı için ne dedi?

Dışişleri Bakanlığı açıklamasında üç unsur yer aldı: saldırının kınanması, Suudi Arabistan’a destek ve saldırıların sona ermesi çağrısı. Bakanlık, Riyad’ın egemenliği, toprak bütünlüğü ve güvenliğine desteğini teyit etti. Açıklamada Türkiye’nin Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında askerî bir adım attığına veya ortak operasyon kararı alındığına ilişkin bir ifade bulunmuyor.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan savunma anlaşması nedeniyle Husi saldırıları Ankara açısından yalnız ikili diplomasi başlığıyla sınırlı değil. Üçlü savunma düzenlemesine ilişkin önceki açıklamalarda, taraflardan birine yönelik saldırının ortak savunma hükmü bakımından değerlendirilmesi öngörülürken hangi olayda hangi askerî karşılığın verileceğini otomatik biçimde belirleyen kamuya açık bir uygulama planı açıklanmadı.

Mekke Anlaşması devreye girdi mi?

16 Eylül itibarıyla Türkiye veya Pakistan’ın Mekke yakınındaki İHA olayı nedeniyle ortak askerî harekâta katıldığına ilişkin resmî açıklama yok. Pakistan ordusunun aynı gün yayımlanan açıklamasında anlaşma savunma amaçlı ve kolektif caydırıcılık sağlayan bir düzenleme olarak tanımlandı. Pakistan tarafı anlaşmanın saldırgan veya yayılmacı bir yapı olmadığını belirtti.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı’nın anlaşma sonrasında yayımladığı resmî metin de mekanizmayı Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesindeki bireysel ve kolektif meşru müdafaa hakkına dayandırıyor. Bir üyeye yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılması hükmü bulunuyor; ancak hangi kuvvetin ne zaman ve hangi yöntemle kullanılacağı kamuya açık metinde otomatik bir formüle bağlanmıyor.

Mekke yakınındaki olaydan sonra Ankara’nın attığı doğrulanmış adım, 181 sayılı Dışişleri açıklamasıyla saldırıyı kınamak ve Suudi Arabistan’la dayanışmasını ilan etmek oldu. Türkiye’nin askerî katılımına ilişkin ayrıca açıklanmış bir karar bulunmuyor. Mekke Anlaşması’nın ortak savunma yapısı imzadan bu yana siyasi ve askerî kurumlar arasında oluşturulan mekanizmalar üzerinden geliştiriliyor.

Husiler Mekke’ye saldırmadıklarını söylüyor

Husiler 16 Eylül’de Suudi Arabistan’daki başka hedeflere yönelik saldırılar gerçekleştirdiklerini de açıkladı. Yanbu’daki enerji tesisleri ve Hamis Muşayt çevresindeki askerî hedefler grubun duyurduğu saldırılar arasında yer aldı. Suudi Arabistan ise Yemen’deki Husi mevzilerine yönelik askerî operasyonlarını sürdürüyor. Kızıldeniz kıyısı ile Babülmendep çevresindeki çatışmalar bölgedeki güvenlik riskini artırıyor.

Türkiye’nin açıklaması, Mekke olayının ardından Ankara’nın Husi saldırılarına karşı diplomatik pozisyonunu açık biçimde ortaya koydu. Dışişleri Bakanlığı Suudi Arabistan’ın güvenliğine desteğini yinelerken saldırıların durdurulması çağrısı yaptı. Suudi tarafı Mekke’nin hedef alındığını söylerken Husiler bu iddiayı reddetmeye devam ediyor; üçlü savunma anlaşması kapsamında ortak askerî müdahale kararı ise açıklanmış değil.

Ankara’nın 16 Eylül açıklaması, son günlerdeki önceki kınamalara göre Mekke’yi doğrudan adlandırmasıyla ayrışıyor. Dışişleri Bakanlığı olayı kutsal şehri hedef alan bir Husi İHA saldırısı olarak tanımladı ve Suudi Arabistan’ın güvenliğiyle dayanışma vurgusu yaptı. Üçlü anlaşmanın bölgesel yansımaları tartışılmaya devam ederken, Türkiye’nin kamuya açıkladığı son adım diplomatik kınama düzeyinde bulunuyor.