Netanyahu BM’de Erdoğan’ı suçladı, Ankara’dan yanıt geldi

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 24 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kürsüsünden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı hedef alan ifadeler kullandı. Başbakanlık Ofisi tarafından yayımlanan tam konuşma metninde Netanyahu, Türkiye’yi Hamas yöneticilerine ev sahipliği yapmakla ve İsrail karşıtı söylemleri yaymakla suçladı. Kıbrıs, Yunanistan ve Suriye hakkında da iddialar dile getirdi. Ankara, konuşmadan sonraki ilk resmî yanıtını 25 Eylül’de Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran aracılığıyla verdi. Duran, Netanyahu’nun BM’de Türkiye’ye yönelttiği suçlamaların asılsız olduğunu söyledi.

İletişim Başkanlığının 25 Eylül tarihli duyurusuna göre Duran, Netanyahu’nun Türkiye ile Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı hedef alan sözlerinin BM’nin barış ve hukuk ilkeleriyle bağdaşmadığını belirtti. Türkiye’nin Filistin halkının haklarını ve diplomatik çözümü savunmayı sürdüreceğini bildirdi. Açıklamasında Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesince çıkarılmış yakalama kararına atıfta bulundu. Duran’ın sözleri, İsrail Başbakanının BM’de yaptığı konuşmaya yöneltilen resmî siyasi yanıttır; mahkeme süreçlerinin sonucuna ilişkin yeni bir yargı kararı içermiyor.

Netanyahu aynı konuşmada İran yönetiminin internet erişimini kısıtladığını savunurken bir Starlink uydu terminalini de gösterdi. İsrail Başbakanının İran’a ilişkin sözleri ile Türkiye’yi hedef alan suçlamaları konuşmanın farklı bölümlerinde yer aldı. Ankara’nın 25 Eylül açıklaması doğrudan Türkiye’ye yöneltilen ifadeleri yanıtladı.

Netanyahu Türkiye hakkında neler söyledi?

The Times of Israel’ın konuşma haberinde aktarıldığına göre Netanyahu, Türkiye ile Katar’ı İsrail’e yönelik uluslararası eleştirileri yaymakla suçladı. Erdoğan’a yönelik bölümde Hamas, Kuzey Kıbrıs, Yunanistan ile yaşanan anlaşmazlıklar ve Suriye’deki Türk politikası başlıklarına değindi. Kullandığı ifadelerin tamamı İsrail Başbakanının iddia ve siyasi değerlendirmelerinden oluşuyor. Türkiye’nin Hamas ile temaslarını diplomatik açıklamalarının ötesinde bir suçlama olarak ele alan ifadeler hakkında Ankara, Duran’ın açıklamasıyla karşılık verdi.

Netanyahu’nun Kıbrıs hakkındaki ifadeleri, Türkiye’nin adadaki askerî varlığına yönelik suçlamalar içeriyordu. Yunanistan’a ilişkin sözlerinde de Ege’deki anlaşmazlıkları gündeme getirdi. Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs ve Ege sorunlarına ilişkin resmî pozisyonu ile İsrail Başbakanının değerlendirmesi birbirinden ayrılıyor. Türkiye ile Yunanistan’ın 2026 yılı başında ilişkileri geliştirmek için kabul ettiği ortak bildirinin ardından yapılan söz konusu çıkış, iki komşu ülkeyi ilgilendiren meseleleri İsrail’in BM konuşmasına taşıdı.

Ankara’nın 25 Eylül yanıtında hangi başlıklar vardı?

Burhanettin Duran açıklamasında Netanyahu’nun Gazze’deki askerî operasyonlarına ve uluslararası hukuk önündeki durumuna değindi. İsrail Başbakanının Türkiye’yi hedef alan sözlerinin Gazze’de yaşanan insani krize ilişkin soruları ortadan kaldırmayacağını söyledi. Duran, Türkiye’nin başta Filistinliler olmak üzere savaş ve çatışmalardan etkilenen sivillerin haklarına desteğini sürdüreceği mesajını verdi. Ankara’nın yanıtı 25 Eylül’de yayımlandı; Netanyahu’nun konuşması ise 24 Eylül’de New York’ta yapılmıştı.

Euronews’in 25 Eylül tarihli haberine göre Netanyahu’nun salona girişi sırasında bazı ülke temsilcileri Genel Kurulu terk etti. İsrail Başbakanı ayrılan delegelere yönelik sert ifadelerle konuşmasına başladı. İran’a düzenlenen saldırıları savundu ve Gazze’de işlenen savaş suçlarına ilişkin uluslararası eleştirileri reddetti. Türkiye’ye yönelik sözler bu daha geniş konuşmanın bir bölümünü oluşturdu. Delegelerin salondan ayrılmasıyla ilgili protesto ile Ankara’nın ertesi gün yaptığı yazılı açıklama birbirinden farklı gelişmelerdi.

İki ülke arasında daha önce neler yaşanmıştı?

Netanyahu’nun ağustos ayında Türkiye ile doğrudan çatışma istemediğini söylemesinden sonra Hakan Fidan, İsrail Başbakanının bölge politikalarını uluslararası güvenlik açısından eleştirmişti. Önceki Netanyahu–Türkiye açıklamaları Suriye’deki askerî faaliyetler üzerinden gündeme gelmişti. Türkiye’nin Netanyahu hakkında kırmızı bülten çıkarılması için girişimde bulunmasını konu alan Interpol süreci ise ayrı bir hukuki başlıktı. 24 Eylül’deki yeni BM konuşması, İsrail Başbakanının Türkiye hakkındaki iddialarını uluslararası bir kürsüde yinelemesi bakımından yeni açıklama safhasını oluşturdu.

Netanyahu konuşmasında İran, Hizbullah ve Hamas hakkında uzun bölümler ayırdı. Gazze’deki askerî harekâtı savunurken savaşın uluslararası toplumdaki yansımalarından da söz etti. Türkiye’ye yönelik sözlerine Kıbrıs, Yunanistan ve Suriye’yi dâhil etti. Türkiye’den gelen resmî karşılık, 25 Eylül’de İletişim Başkanlığının internet sitesinde yayımlanarak kamuya açıklandı. İki lider arasında yeni bir görüşme veya ortak diplomatik karar ilan edilmedi.

İsrail Başbakanının konuşmasındaki Türkiye bölümü, iki ülkenin diplomatik temsil düzeyi ve karşılıklı resmî açıklamaları bakımından da diplomatik gündemde yer tuttu. Ağustostaki açıklamalarda Suriye’deki askerî faaliyetler konusunda farklı görüşler ifade edilmişti. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının 25 Eylül mesajında Türkiye’nin Filistin konusundaki politikasında değişiklik ilan edilmedi. Ankara, Netanyahu’nun iddialarını reddederken uluslararası hukuk vurgusunu sürdürdü. Gazze hakkında kurulan cümleler ve Türkiye’ye yöneltilen suçlamalar, İsrail Başbakanının BM konuşmasında kendi hükümetinin politikasını savunduğu farklı bölümlerde yer aldı. İki hükümetin açıklamalarında ikili görüşme tarihi yer almadı.

İsrail Başbakanlık Ofisinin 24 Eylül program açıklaması Netanyahu’nun New York’ta Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis dâhil birçok isimle görüşmeyi planladığını da duyurmuştu. Yunanistan ile yapılan görüşme savunma ve enerji iş birliği etrafında gerçekleşirken BM konuşmasında Türkiye’ye yöneltilen suçlamalar İsrail Başbakanının kendi açıklamalarıyla sınırlı kaldı. Ankara’nın son yanıtında bu ülkelerle yapılmış yeni bir anlaşmaya veya askerî adım kararına ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Netanyahu BM kürsüsünde çağrı cihazıyla tüm dünyayı tehdit etti

Pedro Sanchez, CNN’de Trump’ın politikalarına karşı ortak hareket etme çağrısı yaptı

Erdoğan veto kalksın dedi, Kremlin karşı çıktı

Miçotakis BM’de Türkiye ile diyaloğun sürmesini istedi