Yunan basınından ABD’ye Türkiye’ye karşı askerî işbirliği çağrısı

Kathimerini’de 24 Eylül 2026’da yayımlanan Sinan Ciddi ve Isabella Bournas imzalı görüş yazısı, ABD’nin Yunanistan, İsrail ve Kıbrıs Rum Kesimi arasındaki savunma işbirliğine daha güçlü destek vermesini istiyor. Yazarlar, Türkiye’nin Suudi Arabistan ve Pakistan’la imzaladığı Mekke Anlaşması’nı bölgedeki yeni güvenlik düzenlemeleri arasında sayıyor. Üç ülkenin yakınlaşmasını Türkiye’ye ilişkin kaygıları üzerinden gerekçelendiriyor.

Yazarlar, İran’la süren savaşın ve Körfez ülkelerine yönelik füze saldırılarının bölge devletlerini yeni savunma ortaklıklarına yönelttiği görüşünde. Bu koşulları Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki Mekke Anlaşması’nın arka planıyla ilişkilendiriyorlar. Yunanistan, İsrail ve Kıbrıs Rum Kesimi’nin işbirliğini ise Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki politikalarına karşı geliştirilmesi gereken ayrı bir güvenlik yapılanması olarak değerlendiriyorlar.

Yazarların ABD’ye çağrısı

Yazının temel önerisi, ABD’nin Doğu Akdeniz’de 3 ülke arasındaki mevcut savunma işbirliğine daha belirgin destek vermesi. Ciddi ve Bournas, bu üç ülkeyi Washington için güvenilir ortaklar olarak tanımlıyor. Türkiye’nin bölgesel rolünü ise bu ortaklığın güçlendirilmesi gerektiğine dair gerekçeler arasında örnek veriyor. ABD’nin böyle bir yeni politika benimsediğine ilişkin yazıda resmî bir karar sunulmuyor.

Bu çağrının yayımlandığı hafta Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu New York’ta görüştü. Yunanistan Başbakanlığının 24 Eylül tarihli açıklaması, iki liderin ikili savunma işbirliğini ve bağlantı projelerini ele aldığını bildiriyor. Açıklamada Türkiye’ye karşı yeni bir askerî ittifak kurulması veya ABD’nin bu yönde karar alması yer almıyor. Köşe yazısı ABD’ye yönelik bir çağrı içerirken resmî açıklama, iki liderin görüştüğü konuları sıralıyor.

Türkiye’nin Ege ve Doğu Akdeniz yaklaşımı

Türkiye Dışişleri Bakanlığının Ege sorunlarına ilişkin resmî açıklamasında, deniz yetki alanlarının sınırlandırılması, Doğu Ege adalarının silahsızlandırılmış statüsü, bazı coğrafi oluşumların hukuki statüsü, hava sahası ve arama kurtarma konuları ayrı anlaşmazlık başlıkları olarak sıralanıyor. Ankara, Ege’de iki ülkenin meşru hak ve çıkarlarının karşılıklı gözetilmesini ve sorunların diyalogla çözülmesini savunuyor.

Bakanlığın açıklamasına göre Türkiye ve Yunanistan’ın Ege’deki karasuları genişliği altışar deniz mili. Ankara, karasularının Yunanistan tarafından tek taraflı olarak 12 deniz miline çıkarılmasının denizdeki çıkar dengesini değiştireceğini belirtiyor. Yunanistan ise karasularını 12 mile çıkarma yetkisini savunuyor. Söz konusu görüş ayrılığı, iki ülke arasındaki müzakerelerin uzun süredir devam eden başlıklarından biri.

Mekke Anlaşması tartışmanın neresinde?

Kathimerini’deki yazı, Mekke Anlaşması’nı Türkiye’nin Suudi Arabistan ve Pakistan’la savunma ilişkilerini geliştirdiği yeni bölgesel ortamın bir unsuru olarak ele alıyor. Yazarlar, bu anlaşmayı Yunanistan, İsrail ve Kıbrıs’ın kendi güvenlik işbirliğini genişletmesi yönündeki çağrılarıyla aynı değerlendirmede buluşturuyor.

Atina ile Tel Aviv’in açıkladığı görüşme

Yunanistan Başbakanlığının yayımladığı görüşme özetinde İran ve Lübnan’daki gelişmelerin yanı sıra ikili savunma işbirliği ile bağlantı konuları bulunuyor.

Yunanistan ve İsrail arasındaki görüşmenin resmî kaydında bağlantı projeleri ayrıca anılıyor. Bu başlık, bölgedeki enerji ve ulaştırma altyapısına ilişkin görüşmelerin savunma işbirliğiyle birlikte yürütüldüğünü gösteren açıklanmış gündem maddelerinden biri. Görüşme metni projelerin kapsamını ayrıntılandırmıyor. Kathimerini yazarlarının ABD’ye yönelttiği çağrı ise savunma alanındaki mevcut işbirliğinin Washington tarafından daha güçlü biçimde desteklenmesi yönünde. Ankara’nın Ege’deki deniz yetki alanlarıyla ilgili açıklamaları bu tartışmanın Türkiye açısından hukuki boyutunu ortaya koyuyor. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, kıta sahanlığı sınırlarının iki ülke arasında anlaşmayla belirlenmediğini, karasularının genişletilmesinin Türkiye’nin çıkarlarını etkileyebileceğini belirtiyor. Bu görüş ayrılıkları devam ederken Atina ve Tel Aviv arasındaki savunma görüşmelerinin kapsamı, iki hükümetin açıkladığı metinlerle izlenebiliyor.

Ciddi ve Bournas, Yunanistan, İsrail ve Kıbrıs arasındaki işbirliğinin Amerikan askerî desteğiyle güçlendirilmesini savunuyor. Bu ülkelerin mevcut savunma ilişkilerini Türkiye’nin bölgesel faaliyetleriyle bağlantılı biçimde ele alıyorlar. Türkiye ise Ege’de deniz yetki alanlarının karşılıklı anlaşmayla sınırlandırılmasını ve adaların statüsüne ilişkin görüş ayrılıklarının görüşmeler yoluyla ele alınmasını istiyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Netanyahu, Miçotakis’e Yunanistan’dan çok memnun olduğunu söyledi