İsrailli yolcularının bavulları Hollanda’da arandı, Mauritius İsrail şirketinin düzenlediği uçuş için iniş izni vermedi

Hollanda İsrail yerleşim ürünleri yasağı, 22 Eylül’de yürürlüğe girmesinin ardından havalimanındaki bagaj kontrolleriyle gündeme geldi. The Times of Israel’ın 27 Eylül haberine göre, Tel Aviv’den Amsterdam’a El Al seferiyle gelen bazı yolcuların bavulları, yerleşimlerden getirilen ürünler için arandı. Bir gün önce Mauritius’a hareket etmesi planlanan Air Seychelles charter seferi de iniş izni alınamayınca iptal edilmişti. İlk olay bir gümrük yasağının uygulanmasına, ikincisi belirli bir uçuş için gereken izne ilişkin.

Anadolu Ajansı, İsrail Channel 12’nin haberine dayanarak Amsterdam’daki kontrolleri aktardı. Kontrol edilen yolcu sayısı ve aramalarda yasaklı ürün bulunup bulunmadığı açıklanmadı.

Hollanda İsrail yerleşim ürünleri yasağı havaalanlarına yansıdı

Gümrüğün yolcular için yayımladığı talimatta, işgal altındaki bölgelerde bulunan hukuka aykırı yerleşimlerde üretilmiş veya elde edilmiş malların Hollanda’ya sokulamayacağı yazıyor. Kişisel kullanım için alınmış bir ürünle ticari amaçla getirilen mal arasında bu yasak bakımından muafiyet farkı bulunmuyor. Hediye ve hediyelik eşya da denetime tabi. Ürün yasağın yürürlüğe girmesinden önce satın alınsa bile 22 Eylül’den sonra ülkeye getirilemiyor.

Kapsamı belirleyen 2026/222 sayılı yaptırım kararında Batı Şeria, Doğu Kudüs ve işgal altındaki Golan Tepeleri’ndeki yerleşimler sayılıyor. Menşe kontrolü, Avrupa Birliğinin ilgili posta kodu listesi esas alınarak yapılıyor. Golan’ın statüsüne ilişkin önceki diplomatik açıklamalar ise bu ürün menşei şartını değiştirmiyor.

Gümrük görevlileri denetimde ürünün etiketini veya ambalajını inceleyebiliyor, yolcudan menşe belgesi isteyebiliyor. Yasak kapsamında mal bulunursa kişi eşyayı gönüllü olarak bırakabiliyor. Teslim etmeyi reddederse ürüne el konuluyor ve tutanak düzenleniyor; başka bir ceza uygulanıp uygulanmayacağına savcılık karar veriyor.

Kontrol edilecek bavulların seçimi konusunda da açık bir kural var. Gümrüğün resmî rehberine göre değerlendirme nesnel bilgiler ve risk esaslarına dayanıyor; din, milliyet, etnik köken veya dış görünüş kontrol nedeni olarak kullanılamıyor. Bu ürünleri taşıyan Türk veya başka ülke vatandaşları için de menşe şartı aynı. Ağustostaki Hollanda-İsrail diplomatik geriliminde İsrail yönetimi daha önce duyurulan ticaret kararına karşılık vermişti.

Mauritius Tel Aviv’den kalkacak Air Seychelles seferini neden durdurdu?

Mauritius’taki uçuş iptalini The Jerusalem Post 26 Eylül’de duyurdu. Tur şirketi Spirit World Productions, Tel Aviv’den kalkması planlanan Air Seychelles charter seferi için iniş izni alınamadığını açıkladı. Şirketin yöneticisi Tali Yativ, uçuşu gerçekleştirmek için son ana kadar girişimde bulunduklarını söyledi.

Şirket, kararın arkasında siyasi ve diplomatik nedenler bulunduğunun kendilerine iletildiğini belirtti. Anadolu Ajansının 27 Eylül haberinde Mauritius makamlarının henüz gerekçeye ilişkin açıklama yapmadığı kaydedildi. Yolculara ilişkin kesin sayı da paylaşılmadı. Seferi işletmesi planlanan havayolu Air Seychelles’ti; uçuşun iptali İsrailli bir havayolunun tüm seferlerinin yasaklandığı anlamına gelmiyor.

Mauritius’un resmî sivil havacılık usulü, charter seferler için önceden iniş izni alınmasını şart koşuyor.

Maldivler ve İspanya’da hangi kısıtlamalar yürürlükte?

Maldivler Göç İdaresinin güncel sayfası çok daha farklı bir kısıtlama içeriyor. 15 Nisan 2025’te yürürlüğe giren kanun değişikliğiyle İsrail pasaportuyla ülkeye giriş yasaklandı. Bu kural tek bir uçuşa veya belirli bir ürünün menşeine bağlı değil; seyahat belgesini esas alan bir sınır giriş düzenlemesi. İsrail vatandaşlığının yanı sıra başka ülkenin vatandaşlığına da sahip kişilerin farklı bir pasaportla seyahat koşulları, bu genel ifadeden otomatik olarak belirlenemiyor.

İspanya’da 23 Eylül 2025 tarihli kararname işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimlerinden ürün ithalatını yasakladı. Metin ayrıca belirli savunma malzemeleri ile askerî kullanım ihtimali bulunan yakıtların ticareti ve transit geçişine ilişkin hükümler içeriyor.

12 ülkenin ortak açıklaması

12 ülkenin 8 Eylül 2026 tarihli ortak açıklaması yerleşim mallarına ticari kısıtlama getirilmesini veya Avrupa düzeyindeki tedbirlerin desteklenmesini öngörüyor. Birleşik Krallık, Fransa ve Kanada ulusal önlemler hazırlayacaklarını bildirdi. Daha önceki 12 ülke haberinde hükümetlerin açıklamalarına ek olarak daha önce başlatılmış yasaklar da ayrıntılandırılmıştı.

Amsterdam’a seyahat edenler açısından Hollanda’nın ürün menşei kuralı pasaporttan bağımsız olarak uygulanıyor. Kaynağından emin olunmayan ürünler için gümrüğün kırmızı beyan çıkışı kullanılabiliyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Erdoğan İsrail’e baskı çağrısı yaptı, İsrail heyeti salonu terk etti