Netanyahu’nun paçaları tutuştu: O ülkenin liderini arayıp ‘yalanla’ diye baskı yaptı

Netanyahu BAE lideri Muhammed bin Zayid Al Nahyan ile 27 Eylül Pazar günü Abu Dabi’de bir araya geldi. İsrail gazetesi Haaretz’e dayandırılan haberlere göre İsrail Başbakanı, 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısından önce Emirlikler tarafından kendisine uyarı yapıldığına ilişkin haberlerin BAE Devlet Başkanı tarafından yalanlanmasını istedi. Anadolu Ajansının 28 Eylül’de aktardığı İsrail basını haberinde, Netanyahu’nun talebini yaklaşık bir buçuk saat sürdüğü belirtilen görüşmede gündeme getirdiği yazıldı.

Pazar günkü Abu Dabi ziyareti, 2023’teki saldırıdan önce hangi uyarıları aldığına ilişkin tartışmanın yeniden gündeme geldiği sırada yapıldı. Reuters, BAE’nin resmî haber ajansının açıklamasına dayanarak iki liderin 27 Eylül’de görüştüğünü ve gündemlerinde ikili ilişkilerin bulunduğunu bildirdi. Netanyahu’nun ziyaret sırasında Bin Zayid’den yalanlama talep ettiğine ilişkin anlatım ise İsrail basınındaki kaynaklara dayanıyor.

Netanyahu BAE liderinden hangi haberi yalanlamasını istedi?

Haaretz’in haberinde, Muhammed bin Zayid’in 7 Ekim 2023 saldırısından yaklaşık 10 gün önce Netanyahu’yu Hamas’ın geniş çaplı bir operasyon hazırlığı konusunda uyardığı öne sürülmüştü. İsrail Başbakanı daha sonra 2023’te böyle bir telefon görüşmesi gerçekleştirmediğini açıkladı. Transit Haber’in 11 Eylül’de yayımladığı Netanyahu-Haaretz dosyasında, Başbakanın gazete ve haberde imzası bulunan gazeteci hakkında dava açılması için avukatlarına talimat verdiği aktarılmıştı. Haaretz’in ilk haberinde dönemin Hamas yöneticisi Yahya Sinvar’ın adının anıldığı ve BAE liderinin muhtemel saldırının büyüklüğüne dikkat çektiği ileri sürülmüştü. Netanyahu’nun ekibi, başbakanın Eylül 2023 başından saldırı gününe kadar olan görüşme kayıtlarının incelendiğini ve Bin Zayid ile böyle bir konuşmanın kayıtlarda bulunmadığını açıkladı.

Yeni iddia, 27 Eylül’deki yüz yüze temasın ardından gündeme geldi. El País’in İsrail televizyonu Kanal 12’ye dayandırdığı haberine göre Netanyahu, BAE lideri Bin Zayid’den kendisinin 7 Ekim saldırısından önce uyarıldığı yönündeki anlatımı kamuoyu önünde reddetmesini istedi. Haaretz’in aktardığı kaynaklar ayrıca İsrail Başbakanı’nın Emirlikler liderinden moral destek talebinde bulunduğunu ileri sürdü. Her iki talep de ismi açıklanmayan kaynakların aktardığı görüşme içeriğine dayanıyor.

Abu Dabi’deki görüşmede hangi konular ele alındı?

Reuters’in 28 Eylül tarihli haberinde BAE’nin resmî haber ajansı WAM tarafından yapılan ziyaret açıklamasına yer verildi. Açıklamada iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirme imkânlarının ve bölgesel meselelerin ele alındığı belirtildi. Habere göre taraflar özellikle Ortadoğu’daki gelişmeleri değerlendirdi. Görüşme, diplomatik temasın Abu Dabi tarafından açıklandığı tarihte kamuoyuna duyuruldu. BAE makamları tarafından açıklanan ziyaret gündeminde diplomatik ilişkilerin geliştirilmesine yer verildi. İsrail ile BAE arasında diplomatik ilişkiler, 2020’de imzalanan İbrahim Anlaşmaları’nın ardından resmen kurulmuştu. Eylül ayındaki son temas, iki ülkenin bölgesel güvenlik konularında sürdürdüğü iletişim kapsamında da haberleştirildi.

Associated Press’in görüşmeye ilişkin haberinde İsrail Başbakanının ziyaretinin daha önce kamuoyuna duyurulmadığı, ziyaretin basına yansımasının ardından Emirlikler tarafından doğrulandığı belirtildi. Ajans, görüşmenin içeriği hakkında Haaretz’de aktarılan iddialarla BAE’nin kamuya açıkladığı gündemi ayrı aktardı. AA da 28 Eylül tarihli haberinde İsrail Başbakanlık Ofisi ile BAE Dışişleri Bakanlığından yalanlama talebinin içeriği hakkında bir açıklama gelmediğini bildirdi.

BAE 7 Ekim uyarısı iddiasına ne yanıt verdi?

BAE Dışişleri Bakanlığının 8 Eylül tarihli resmî açıklamasında hükümet liderleri arasındaki konuşmalara ilişkin medya haberleri ve spekülasyonlar hakkında yorum yapılmadığı bildirildi. Bakanlık, 7 Ekim sonrasında gerilimin düşürülmesini ve bölgesel istikrarı hedefleyen temaslar yürüttüğünü belirtti. Ayrıca Emirlikler ile İsrail’in devlet kurumları arasında açık iletişim kanallarının bulunduğunu, gerekli istihbaratın ilgili kurumlar arasında paylaşıldığını duyurdu. WAM üzerinden yayımlanan 8 Eylül açıklamasında, iki ülke arasında gerektiğinde istihbarat paylaşımının doğrudan ilgili kurumlar eliyle gerçekleştirildiği vurgulandı. Bakanlığın bu resmî açıklaması, Haaretz’in 2023’te liderler düzeyinde gerçekleştiğini yazdığı telefon görüşmesinin ayrıntılarını içermiyor.

Başbakanlık Ofisinin önceki açıklamasında, BAE Devlet Başkanı’nın kendisini 7 Ekim öncesinde uyarmadığı görüşünü bildirmişti. AA’nın aktardığı açıklamaya göre Başbakanlık, herhangi bir güvenlik istihbaratı bulunması hâlinde bunun iki ülkenin ilgili kurumları üzerinden iletilebileceğini savundu. BAE’nin 8 Eylül’deki resmî metni ise liderler arasındaki konuşmaların ayrıntılarını kamuoyuna açmadı.

7 Ekim uyarısı tartışmasında yeni gelişme ne?

Bin Zayid ile görüşen Netanyahu, önceki haftalarda yayımlanan uyarı iddiasının ardından Abu Dabi’ye ilk kez gitti. Associated Press ve El País, bu temasın Haaretz’in uyarı haberiyle bağlantısını aktardı. İsrail basınının yeni haberindeki talep, Emirlikler Devlet Başkanı’ndan açıklama istenmesi. 8 Eylül’deki resmî açıklama ise Emirlikler’in hükümet liderleri arasındaki görüşmelerin ayrıntılarını paylaşmama yönündeki tutumunu ortaya koyuyor.

27 Ekim genel seçimlerine haftalar kala İsrail’de 7 Ekim saldırısından önce hükümetin elindeki istihbaratın kapsamı üzerindeki tartışma, 27 Ekim’de yapılması planlanan genel seçimler öncesinde sürüyor. El País’in aktardığına göre Netanyahu, Mısır kaynaklı benzer bir uyarı aldığına ilişkin haberleri de reddetti. Kanal 12’ye dayanan 28 Eylül tarihli haberde, BAE lideri ile Abu Dabi’deki temasın Haaretz’in önceki iddiasından sonra gerçekleşen ilk yüz yüze görüşme olduğu belirtildi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Netanyahu, BAE’nin 7 Ekim uyarısını yazan Haaretz’e dava açacak

İran: Hürmüz, Trump ve Netanyahu gidene kadar kapalı kalacak