İsrail’e giden uçakta kaçırılma alarmı: Kaptan bıçaklandı, iki pilot hastanede

Flydubai FZ1073 kaçırılma alarmı 30 Eylül sabahı Dubai’den Tel Aviv’e giden Boeing 737 MAX 8’in Ürdün hava sahası üzerindeyken acil durum kodları göndermesiyle başladı. Reuters’ın son güncellemesine göre uçak önce genel acil durum kodu 7700’ü, ardından uçakta yasa dışı müdahale veya kaçırılma ihtimalini bildirmek için kullanılan 7500 kodunu gönderdi. Uçuş verileri uçağın yaklaşık 30 saniye içinde 14 bin feet civarında irtifa kaybettiğini, daha sonra kontrolün yeniden sağlandığını ve uçağın Suudi Arabistan’ın Tabuk kentindeki Prince Sultan bin Abdulaziz Havalimanı’na güvenli şekilde indiğini gösterdi.

Flydubai FZ1073 kaçırılma alarmı sırasında kokpitte ne oldu?

Reuters’a konuşan üç İsrailli yetkili, yardımcı pilotun kaptanı bıçakladığından şüphelenildiğini ve kabin ekibinin kokpite girerek uçağın kontrolünü aldığını aktardı. Yetkililerden biri şüpheli saldırganı Umman vatandaşı olarak tanımladı. Aynı kaynaklar İsrail’in mevcut değerlendirmesinde olayın olası bir saldırı girişimi olarak ele alındığını söyledi. Flydubai ise kamuya açık açıklamasında olayın niteliğini ayrıntılandırmadan uçuş sırasında bir “olay” yaşandığını ve soruşturmanın ilgili makamlarla birlikte sürdüğünü bildirdi.

Associated Press’in haberinde olay kokpitte iki pilot arasında çıkan fiziksel kavga olarak anlatıldı. AP’ye konuşan İsrailli bir yetkili pilotlardan birinin bıçak taşıdığını söyledi; bölgesel bir yetkili de kokpitte kavga yaşandığını doğruladı. Suudi makamların aktardığı bilgiye göre uçağın kaptanı ve birinci zabiti yaralandı ve hastaneye kaldırıldı. Olayın nedeni ve saldırının tam seyri soruşturma kapsamında soruşturmanın konusu.

Uçak kaç feet düştü ve hangi acil durum kodlarını gönderdi?

Flightradar24 verilerine dayanan Reuters ve AP haberlerinde FZ1073’ün seyir irtifasından çok hızlı biçimde alçaldığı görülüyor. Reuters düşüşü yaklaşık 14 bin feet ve 30 saniyeden kısa bir süre olarak aktarırken, AP uçağın yaklaşık 33 bin feetten 17 bin feete bir dakika içinde indiğini yazdı. Farklı veri örnekleme aralıkları nedeniyle rakamlar değişse de her iki kaynak uçakta olağan dışı, ani ve büyük bir irtifa kaybı yaşandığını kaydediyor.

AeroTime’ın flydubai açıklamasıyla birlikte aktardığı uçuş verilerinde ilk acil durum kodu 7700, ardından 7500 olarak bulunuyor. 7700 genel acil durum için kullanılırken 7500, hava trafik kontrolüne yasa dışı müdahale veya kaçırılma şüphesini bildiren transponder kodu. Uçak daha sonra yeniden 7700 koduna döndü ve Tabuk’a yöneldi.

Yolcular ne anlattı?

Yolcu yakınlarının Reuters’a aktardığı bilgilere göre kabinin ön bölümünden yardım çığlıkları duyuldu. Yolculardan birinin annesi Yasmin Abukasis, kızının kendisine bir kişinin elinde bıçakla pilotlardan birini yere yatırdığını ve uçakta kan gördüğünü söylediğini anlattı. AP’ye konuşan yolcular da uçağın sert biçimde irtifa kaybettiği sırada kabinde panik yaşandığını, daha sonra kokpitteki kişilerin kontrolü yeniden sağladığını aktardı.

Yolculardan birinin kanlı kıyafetlerle çekilmiş görüntüsü ve olayın ardından uçakta kaydedildiği belirtilen videolar yayımlandı. Reuters bu görüntülerden en az birinin doğruluğunu bağımsız olarak teyit edemediğini yazdı. Havayolu şirketi ise bütün yolcuların güvende olduğunu ve sayımın tamamlandığını açıkladı.

İsrail neden savaş uçaklarını havalandırdı?

7500 kodunun görülmesi İsrail’de olası uçak kaçırma alarmını tetikledi. AP ve Reuters’a konuşan yetkililer İsrail’in savaş uçaklarını havalandırdığını ve güvenlik kurumlarının acil istişare başlattığını bildirdi. Uçağın Suudi Arabistan’a yönelmesi ve güvenli şekilde inmesinin ardından uçaktaki durumun kontrol altına alındığı bilgisi verildi.

Başbakanlık Ofisi olayın ardından Başbakan Binyamin Netanyahu’nun güvenlik istişareleri yaptığını açıkladı. Reuters’a konuşan bir İsrailli yetkili Netanyahu’nun günün geri kalanındaki programını kriz yönetimi için boşalttığını söyledi. İsrail tarafı aynı zamanda Tabuk’ta bulunan yolcuların ülkeye geri getirilmesi için Suudi ve Emirlik makamlarıyla koordinasyon yürüttü.

Flydubai uçakta kaç yolcu bulunduğunu açıkladı mı?

Gulf News’e verilen flydubai açıklamasında FZ1073 seferindeki yolcuların tamamının güvende olduğu bildirildi ancak toplam yolcu sayısı açıklanmadı. Reuters İsrail medyasına dayanarak uçakta yaklaşık 150 İsrailli yolcu bulunduğunu yazdı; başka yayınlarda toplam yolcu sayısı için daha yüksek rakamlar verildi. Flydubai’nin yayımlanan açıklaması toplam yolcu sayısı vermedi ve bütün yolcuların güvende olduğunu bildirdi.

Tabuk’taki Prince Sultan bin Abdulaziz Uluslararası Havalimanı, Suudi Arabistan’ın Cluster2 Airports şirketi tarafından işletiliyor. Cluster2 Airports açıklamasını aktaran Saudi Gazette’e göre hava trafik kontrol merkezi FZ1073’ten saat 08.44’te acil iniş talebi aldı. Havalimanında acil durum ilan edildi; uçak saat 09.45’te güvenli şekilde indi. Kaptan ile yardımcı pilot hastaneye sevk edildi ve yolcular için terminalde destek sağlandı. Açıklamada flydubai ile yolcuların seyahatini tamamlayacak yedek uçak için koordinasyon yürütüldüğü de bildirildi.

Yolcular Tabuk’tan nasıl dönecek?

Times of Israel’ın 30 Eylül öğle saatlerindeki güncellemesinde flydubai’nin yolcuları almak üzere Tabuk’a ayrı bir uçak göndermeyi planladığı, İsrail’in ise sivil veya askerî bir İsrail uçağıyla yolcuları geri getirme seçeneğini değerlendirdiği aktarıldı. Bu haber hazırlanırken hangi uçağın kullanılacağına ilişkin nihai plan kamuoyuna açıklanmamıştı.

Suudi Arabistan ile İsrail arasında diplomatik ilişki bulunmuyor; buna karşın Suudi Arabistan 2022’den beri İsrail uçuşlarının hava sahasını kullanmasına izin veriyor. AP, daha önce de İsrailli yolcu taşıyan uçakların teknik veya tıbbi nedenlerle Suudi Arabistan’a acil iniş yaptığını hatırlattı. FZ1073 vakasında Tabuk Havalimanı yaralı pilotları hastaneye sevk etti ve yolcuların yerel makamların gözetiminde beklemesini sağladı.

Soruşturmada son durum ne?

Son Reuters güncellemesinde İsrailli yetkililer yardımcı pilotun kaptanı bıçaklamış olabileceğini ve olayın saldırı girişimi olarak değerlendirildiğini bildirdi. AP’nin bölgesel kaynağı ise mürettebatın soruşturma kapsamında sorgulandığını ve kavganın nedeninin henüz netleşmediğini söyledi. Flydubai, ekiplerinin ilgili makamlarla çalıştığını ve doğrulanmış yeni bilgiler geldikçe ek açıklama yapacağını duyurdu.

Uçak, pilotların yaralanmasının ardından Tabuk’ta kaldı. İki pilotun sağlık durumu için hastaneye sevk bilgisi resmî Suudi havaalanı açıklamasına dayandırıldı; ayrıntılı tıbbi durum raporu yayımlanmadı. Şüpheli kişinin hukuki statüsü, gözaltı durumu ve olayın nihai nedeni hakkında Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri veya Umman makamlarından kapsamlı bir açıklama henüz gelmedi.

Dubai–Tel Aviv hattında yolcular için hangi bilgiler önemli?

FZ1073 Dubai–Tel Aviv hattında düzenli çalışan flydubai seferlerinden biri. Ben Gurion’daki operasyonları izleyenler Ben Gurion Havalimanı’ndaki son bagaj krizi dosyasını da kontrol edebilir. Dubai’den çıkış işlemlerindeki son teknoloji değişiklikleri Dubai biyometrik geçiş sistemi haberinde bulunuyor. Uçuşun iptal veya yeniden yönlendirilmesi halinde genel yolcu haklarının çerçevesi ise hava yolcu hakları dosyasında bulunuyor.