Netanyahu’yu ağırlayan BAE’ye İran’dan uyarı: “Sonuçları iyi olmayacak”

Netanyahu’nun Abu Dabi ziyareti sonrasında Tahran’dan peş peşe açıklamalar geldi. İran BAE Netanyahu uyarısı, bu zincirin en üst düzey güvenlik mesajlarından biri oldu. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Mohsen Rezaei, 30 Eylül’de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Netanyahu’yu ağırlayan bölge ülkelerine seslendi. Rezaei, ABD askerî üslarına ev sahipliği yapmanın güvenlik getirmediğini savundu ve Netanyahu’nun ağırlanmasının da “iyi sonuçları olmayacağını” söyledi. Euronews Farsça, paylaşımın Rezaei’nin resmî X hesabından ve Arapça yayımlandığını aktardı.

Birleşik Arap Emirlikleri adı Rezaei’nin mesajında doğrudan geçmedi. Ancak paylaşım, Netanyahu’nun BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan ile görüşmesinin hemen ardından yapıldı. Dawn da sözleri BAE’ye yönelik bir uyarı olarak aktardı. Mesajda son bölgesel çatışmalardan ders çıkarılması, yeni savaşların körüklenmemesi ve İran’ın Basra Körfezi’ndeki adalarına ilişkin iddialardan vazgeçilmesi çağrısı da yer aldı.

İran BAE Netanyahu uyarısı neyin ardından geldi?

Netanyahu, 27 Eylül Pazar günü Abu Dabi’ye giderek Muhammed bin Zayid ile görüştü. Ziyaret ilk aşamada İsrail basınına yansıdı; daha sonra BAE’nin resmî haber ajansı WAM görüşmeyi doğruladı. WAM’ın açıklamasında iki liderin BAE-İsrail ilişkilerini ve bu ilişkilerin geliştirilmesini ele aldığı belirtildi. Görüşmeye ilişkin resmî Emirlik açıklaması, toplantının İran’a karşı ortak bir askerî plan içerdiğini söylemedi.

Ziyaret, İsrail’de 7 Ekim 2023 saldırısı öncesinde Netanyahu’ya BAE’den uyarı gidip gitmediği tartışmasının sürdüğü döneme denk geldi. Transit Haber daha önce Netanyahu ile BAE liderinin Abu Dabi görüşmesini ve 7 Ekim uyarısı tartışmasını ayrı haberde ele aldı. Rezaei’nin mesajı ise aynı görüşmenin ardından Tahran’ın güvenlik yönetiminden gelen yeni tepkiyi oluşturdu.

Rezaei BAE’ye hangi mesajı verdi?

İran BAE Netanyahu uyarısı, Rezaei’nin mesajında İsrail ile güvenlik ve siyasi temasların Körfez ülkelerine güvenlik sağlamayacağı yönündeki Tahran görüşüyle birlikte verildi. Tasnim, Rezaei’nin Netanyahu için kullandığı ağır ifadeyi ve “iyi sonuçları olmayacak” sözlerini yayımladı. Aynı paylaşımda İran’ın bölgedeki adaları konusunda BAE ile yıllardır süren egemenlik anlaşmazlığına da atıf yapıldı. Rezaei, son savaşın bölge ülkeleri açısından sonuçlarına gönderme yaparken yeni çatışmaların körüklenmemesini istedi. Böylece Netanyahu ziyareti, İsrail-BAE ilişkilerinin yanı sıra Tahran ile Abu Dabi arasındaki güvenlik ve ada ihtilaflarına da bağlandı.

Rezaei’den bir gün önce İran Dışişleri Bakanlığı da açıklama yaptı. Pars Today’in aktardığı metinde, Netanyahu’nun bölgedeki varlığı kınandı ve bunun “çok tehlikeli sonuçları” olabileceği ileri sürüldü.

BAE ile İsrail arasındaki temas hangi zeminde sürüyor?

BAE ile İsrail, 2020’de imzalanan Abraham Anlaşmaları sonrasında diplomatik ilişki kurdu. İki ülke o tarihten bu yana ticaret, teknoloji, güvenlik ve diplomasi alanlarında doğrudan kanallar işletiyor. Netanyahu’nun son Abu Dabi ziyareti de bu ilişkinin devlet başkanları düzeyindeki temaslarından biri oldu. WAM, görüşmenin ikili ilişkilerin güçlendirilmesine odaklandığını duyurdu. Tahran ise aynı ziyareti kendi bölgesel güvenlik yaklaşımı çerçevesinde eleştirdi.

Dışişleri Bakanlığı 29 Eylül gecesi konuştu; Rezaei ertesi gün daha sert bir mesaj verdi. İran BAE Netanyahu uyarısı böylece iki ayrı kanaldan geldi.

Abu Dabi yönetimi ise İsrail ile temaslarını sürdürdü. WAM, 30 Eylül’de BAE Dışişleri Bakanı Abdullah bin Zayid ile İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın telefon görüşmesi yaptığını ve bölgedeki gelişmeleri ele aldığını duyurdu. Aynı görüşmede Flydubai FZ1073 seferindeki güvenlik olayı da konuşuldu. Transit Haber, FZ1073 dosyasındaki gelişmeleri ayrı haber altında izliyor.

İran BAE Netanyahu uyarısı bölgesel gerilimin neresinde?

Son açıklamalar, İran ile İsrail arasındaki çatışmanın Körfez ülkelerinin diplomatik tercihleri üzerindeki baskısının sürdüğü bir dönemde geldi. İran BAE Netanyahu uyarısı da bu çerçevede güvenlik ve diplomasi başlıklarını aynı anda taşıdı. Rezaei BAE’yi adıyla anmasa da Netanyahu ziyaretini ve İran adaları konusundaki anlaşmazlığı aynı mesaj içinde bir araya getirdi. Dışişleri Bakanlığı da ziyareti bölgesel güvenlik başlığı altında ele aldı. Abu Dabi ise resmî açıklamalarında İsrail ile görüşmeleri ikili ilişkiler ve bölgesel gelişmeler çerçevesinde duyurdu. BAE’nin 30 Eylül’de İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ile yapılan telefon görüşmesini de kamuoyuna açıklaması, iki ülke arasındaki resmî temasların ziyaretten sonra kesilmediğini gösterdi. Aynı gün Flydubai FZ1073 olayı nedeniyle havacılık güvenliği de iki tarafın gündemine girdi. Böylece İran’ın uyarıları, BAE-İsrail diplomatik temaslarının sürdüğü bir zaman diliminde yayımlandı.

Körfez güvenliği son aylarda deniz trafiği ve bölgesel ittifak tartışmalarıyla birlikte daha sık gündeme geliyor. Transit Haber’deki İran’ın Mekke Anlaşması değerlendirmesi de Tahran’ın bu başlıktaki yaklaşımını ele alıyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İran medyasından ‘uçak saldırısı’ iddiası: Suçun Tahran’a atılacağını öne sürdü

Netanyahu seçim öncesi saldırı uyarısı yaptı

Netanyahu’nun paçaları tutuştu: O ülkenin liderini arayıp ‘yalanla’ diye baskı yaptı

İsrail’e giden uçakta kaçırılma alarmı: Kaptan bıçaklandı, iki pilot hastanede