Gençlerin göç isteği araştırıldı: Türkiye’deki gençlerin yüzde 35,5’i yurt dışına yerleşmenin bir yolunu arıyor

2024 Güneydoğu Avrupa Gençlik Araştırması, Türkiye’de gençlerin göç isteği için ayrıntılı bir dağılım yayımladı. Friedrich-Ebert-Stiftung’un bölgesel çalışması, Türkiye dahil 12 ülkede gençlerin göç isteği için 14–29 yaş arasındaki katılımcılara başka bir ülkede altı aydan uzun yaşama isteğini sordu. Türkiye örnekleminde yüzde 16,1 “çok güçlü”, yüzde 19,4 “güçlü”, yüzde 26,6 “orta”, yüzde 15,5 “zayıf” istek bildirirken yüzde 22,4 yurt dışına taşınmayı düşünmediğini söyledi.

Türkiye gençlerin yurt dışına göç isteği ne kadar güçlü?

Güçlü ve çok güçlü yanıtların toplamı yüzde 35,5’e ulaşıyor. Orta ve zayıf düzeyde istek bildirenler de eklendiğinde, herhangi bir düzeyde yurt dışında altı aydan uzun yaşama isteği ifade edenlerin toplamı yüzde 77,6 oluyor. Araştırmanın sorusu kalıcı göçü tek başına ölçmüyor; katılımcılara altı aydan uzun süre başka bir ülkede yaşama isteğinin derecesi soruluyor.

Türkiye araştırmasının metodoloji sayfasına göre saha çalışması 9 Şubat–25 Mart 2024 arasında yapıldı. Türkiye’de 1.233 gençle görüşüldü; bölgesel toplam örneklem 8.943 kişiydi.

Gençler neden yurt dışına gitmek istiyor?

Bölgesel raporun göç motivasyonu tablosunda Türkiye’de ilk sırada yüzde 57,4 ile ekonomik nedenler bulunuyor. Araştırma bu başlık altında yaşam standardını yükseltme, daha yüksek ücret, daha iyi iş olanakları ve iş kurma fırsatlarını topluyor. Politik nedenlerin payı yüzde 13,1; kültürel nedenler yüzde 10,7; eğitim yüzde 9,9; diğer gerekçeler yüzde 9 olarak ölçüldü. Türkiye’de gençlerin göç isteği için en yüksek payı oluşturan ekonomik gerekçeler, bölgesel eğilimle de aynı yönde.

Türkiye’de politik nedenlerin payı bölge ortalamasında üst sıralarda. Araştırma, Kuzey Makedonya’da politik gerekçelerin yüzde 20,6 ile en yüksek seviyede olduğunu; Türkiye ve Bosna-Hersek’in onu izlediğini belirtiyor. Ekonomik nedenler incelenen ülkelerin tamamında göç isteğinin başlıca gerekçesi oldu.

Kalıcı göç mü, geçici yurt dışı deneyimi mi?

Araştırmada Türkiye’de gençlerin yüzde 13,9’u daha önce kendi ülkesi dışında altı aydan uzun kaldığını bildirdi. Eğitim veya öğrenim amaçlı yurt dışı deneyimi bulunanların oranı yüzde 25,4.

Araştırmada Türkiye’de gençlerin yüzde 13,9’u daha önce kendi ülkesi dışında altı aydan uzun kaldığını bildirdi. Eğitim veya öğrenim amaçlı yurt dışı deneyimi bulunanların oranı da yüzde 25,4 olarak verildi. Bu iki gösterge farklı olguları ölçüyor: biri geçmişteki yurt dışı deneyimini, diğeri taşınma isteğini. Gençlerin göç isteği böylece Türkiye’de hem ekonomik gerekçeler hem de kalış süresi tercihiyle birlikte ölçülmüş oldu.

Bölgede en yüksek göç isteği hangi ülkelerde?

“Çok güçlü” ve “güçlü” yanıtlar birlikte hesaplandığında, Kuzey Makedonya yüzde 42,4 ile Türkiye’nin üzerinde. Arnavutluk yüzde 36,5, Türkiye yüzde 35,5, Bosna-Hersek yüzde 31 ve Kosova yüzde 28,1 seviyesinde. Romanya, Bulgaristan ve Hırvatistan gibi AB üyelerinde güçlü istek oranı daha düşük olsa da orta veya zayıf istek bildiren büyük gruplar bulunuyor.

Eurofound’un ayrı AB veri setinde de gençlerin başka bir ülkeye taşınma planı ve isteği ölçüldü. Eurofound’un 2023 e-anketinde AB27’de gençlerin yüzde 23’ü üç yıl içinde başka bir ülkeye taşınmayı planladığını, yüzde 18’i ise taşınmak istediğini fakat henüz plan yapmadığını söyledi. Eurofound çalışması Türkiye’yi kapsamıyor ve FES araştırmasıyla aynı soruyu sormuyor; iki veri seti Avrupa’daki genç hareketliliğinin farklı ölçümlerini sunuyor.

Araştırma belirli bir hedef ülke listesi vermiyor. Türkiye’den yurt dışına çıkış yolu eğitim, çalışma, aile bağı veya ülkeye özgü gençlik programına göre değişiyor. Transit Haber’in AB–İngiltere gençlik mobilite dosyasında Türkiye’nin görüşülen modelin dışında kaldığı aktarılmıştı. Almanya’da ise Fırsat Kartı ve öğrenci adayı vizesi gibi ayrı yollar bulunuyor.

Araştırma belirli bir hedef ülke listesi vermiyor. Türkiye’den yurt dışına çıkış yolu eğitim, çalışma, aile bağı veya ülkeye özgü gençlik programına göre değişiyor. Transit Haber’in AB–İngiltere gençlik mobilite düzenlemesine ilişkin dosyasında Türkiye’nin görüşülen modelin mevcut kapsamı dışında kaldığı aktarılmıştı. Almanya’da ise Fırsat Kartı ile iş arama ve üniversite kabulü almadan öğrenci adayı vizesi gibi ayrı başvuru yolları bulunuyor.

Araştırma, göç isteğinin derecesini, nedenlerini ve planlanan kalış süresini ayrı sorularla ölçüyor. Fiilî göç sayıları bu anketin kapsamına girmiyor; araştırmanın 13,9’luk yurt dışında altı aydan uzun kalma verisi geçmiş deneyimi, göç isteği tablosu ise gelecek yönelimini kaydediyor.

Araştırma hangi ülkeleri ve kaç genci kapsıyor?

Bölgesel çalışma Arnavutluk, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Kosova, Kuzey Makedonya, Karadağ, Romanya, Sırbistan, Slovenya, Yunanistan ve Türkiye’yi kapsıyor. Toplam 8.943 görüşmenin 1.233’ü Türkiye’de yapıldı. Ülkelere göre örneklem büyüklükleri 500 ile 1.233 arasında değişiyor; Türkiye bölgesel çalışmadaki en büyük ulusal örneklemlerden birine sahip.

Saha çalışması IPSOS tarafından 9 Şubat–25 Mart 2024 arasında yürütüldü. Araştırmada çevrim içi görüşme, telefon görüşmesi ve yüz yüze görüşme yöntemleri ülke koşullarına göre birlikte kullanıldı. Katılımcıların yaş aralığı 14–29. Türkiye’nin bölgesel çalışmaya ilk kez 2024 turunda dahil edilmesi, aynı sorular üzerinden komşu ve yakın Avrupa ülkeleriyle karşılaştırma yapılmasına imkân verdi.

Araştırmanın Türkiye sonucunda en güçlü bulgu ekonomik gerekçelerin açık ara ilk sırada olması. Güçlü veya çok güçlü göç isteği yüzde 35,5; herhangi bir düzeyde istek bildirenlerin toplamı yüzde 77,6. Kalıcı veya çok uzun süreli göçü tercih edenlerin oranı ise göç etmeye istekli ve süre sorusuna yanıt veren grupta yüzde 38.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

AB üçüncü ülkelerde geri dönüş merkezlerinin önünü açtı: Son onay verildi

Yunanistan AB’ye önerdi: Krizde iltica başvuruları geçici olarak alınmasın

AB içişleri bakanları 1 Ekim’de Schengen ve geri göndermeyi görüşecek

81 ilde kimlik kontrolü: 230 düzensiz göçmen yakalandı