Green Card sahibi Mahmoud Khalil Yüksek Mahkemeye başvurdu: Gözaltı davasında yeni aşama

ABD’de Green Card sahibi Filistinli aktivist Mahmoud Khalil, 19 Ekim 2026’da Yüksek Mahkemeye başvurarak göçmenlik gözetimine alınan kişilerin federal mahkemede özgürlüklerinin kısıtlanmasına itiraz edebilmesini istedi. Yüksek Mahkemeye sunulan başvuru dilekçesi, göçmenlik işlemleri tamamlanmadan bir kişinin gözaltına alınmasının anayasaya aykırı olduğu iddiasını federal hâkimin ele alıp alamayacağını gündeme taşıdı. Başvuru, Philadelphia merkezli Üçüncü Bölge Federal Temyiz Mahkemesinin 15 Ocak 2026 tarihli yetki kararının yeniden incelenmesini talep ediyor.

Associated Press’in 19 Ekim tarihli haberine göre Mahmoud Khalil, Mart 2025’te Columbia Üniversitesindeki Filistin yanlısı gösterilerdeki rolü nedeniyle gözaltına alınmasının ardından üç aydan uzun süre tutulmuştu. Haziran 2025’te New Jersey’deki federal yargıcın tahliye kararıyla serbest bırakıldı. İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) göçmenlik işlemlerini savunurken, avukatlar gözaltının siyasi ifadeyi cezalandırdığını öne sürüyor.

Mahmoud Khalil Yüksek Mahkemeden hangi kararı istiyor?

19 Ekim tarihli dilekçenin “Questions Presented” bölümünde iki bağlantılı hukuki soru bulunuyor. İlki, ABD Göçmenlik ve Vatandaşlık Yasası’nın 8 USC 1252(b)(9) maddesinin göçmenlik süreci devam ederken federal mahkemelere yapılan habeas corpus başvurularını engelleyip engellemediği.

İkinci soru ise bu engelin Khalil’in dosyasındaki koşullarda ABD Anayasası’nın özgürlüklerin korunmasına ilişkin güvencelerine aykırı olup olmadığı. Avukatları, Birinci ve Beşinci Değişiklik kapsamındaki hak iddialarının gecikmeden incelenmesini talep ediyor.

Habeas corpus, özgürlüğünden yoksun bırakılan kişinin tutulmasının hukuki dayanağını mahkemeye inceletebilmesini sağlayan başvuru yolunun adı. Mahmoud Khalil’in avukatlarının itirazı, göçmenlik makamlarının verdiği nihai sınır dışı kararından önce uygulanan tutmanın mahkemede ne zaman denetlenebileceği üzerine kurulu. Dilekçede, ifade özgürlüğüne yönelik yaptırım iddiasının yıllar sürebilen idari süreç sonunda ele alınmasının zamanında yargısal koruma sağlamayacağı savunuluyor.

2025 gözaltısı ve 2026 temyiz kararının tarihleri

Mahmoud Khalil, 8 Mart 2025’te New York’ta Columbia Üniversitesiyle bağlantılı konutunda federal göçmenlik görevlilerince gözaltına alındı. O sırada ABD’de yasal daimi oturum sahibiydi ve Amerikan vatandaşı eşiyle yaşıyordu.

Center for Constitutional Rights’ın dava kronolojisine göre daha sonra Louisiana’daki göçmenlik gözaltı merkezine nakledildi; 20 Haziran 2025’te federal mahkeme kararıyla şartlı olarak serbest bırakıldı. Avukatları, gözaltının ve sınır dışı girişiminin Anayasa’nın ifade özgürlüğü ve adil usul güvencelerini ihlal ettiğini savundu.

15 Ocak 2026’da Üçüncü Bölge Federal Temyiz Mahkemesi, federal bölge mahkemesinin göçmenlik süreci sona ermeden Khalil’in anayasal itirazını karara bağlama yetkisi bulunmadığı sonucuna vardı. Dava dosyasında yer alan takvime göre daha geniş hâkim heyeti tarafından yeniden inceleme istemi 22 Mayıs’ta reddedildi. Temyiz kararının uygulanması, Yüksek Mahkeme başvurusu yapılabilmesi için geçici olarak durduruldu. Khalil böylece başvurusu değerlendirilirken serbest kalmayı sürdürüyor.

Dördüncü Bölge Mahkemesi neden farklı bir yaklaşım benimsedi?

Başvuru dosyasında, Dördüncü Bölge Federal Temyiz Mahkemesinin Georgetown Üniversitesi araştırmacısı Badar Khan Suri hakkındaki kararını da dilekçelerine ekledi. Başvurunun hukukî gerekçesinde Dördüncü Bölge’nin benzer özgürlükten yoksun bırakma itirazlarının federal yargı önüne getirilebileceği yönündeki yaklaşımıyla Üçüncü Bölge’nin kararı karşılaştırılıyor.

İki temyiz çevresinin aynı konuya farklı yanıt vermesi üzerine avukatlar Yüksek Mahkemeden bu yorum farkını gidermesini istedi.

AP’nin aktardığı dava geçmişinde ABD hükûmetinin Suri dosyasını da Yüksek Mahkemeye taşıdığı bilgisi bulunuyor. Suri’nin davasında Dördüncü Bölge, federal yargıcın tahliye yetkisini kabul eden yaklaşımı benimsemişti. Khalil dosyasında ise Üçüncü Bölge, göçmenlik yargısındaki süreç tamamlanmadan anayasal iddianın incelemeye alınamayacağı görüşünde. İki kararın farklı yargı bölgelerinde uygulanması, aynı hukuki sorunun yüksek mahkemede karara bağlanması talebinin dayanaklarından biri oldu.

ABD yönetimi gözaltı ve sınır dışı işlemleri hakkında ne söylüyor?

ABD İç Güvenlik Bakanlığı, Associated Press’e gönderdiği 19 Ekim açıklamasında Khalil’e yönelik adımların yürürlükteki yasa ve Anayasa uyarınca atıldığını savundu. Bakanlık, ülkeye vize veya oturum kartıyla yerleşmenin belirli şartlara bağlı olduğunu belirterek aktivistin ülkeyi kendi isteğiyle terk etmesini önerdi. Yönetim daha önce Khalil’in protestolardaki faaliyetlerinin ABD dış politika çıkarlarına zarar verdiği görüşünü açıklamıştı.

Hukuk ekibi ise 19 Ekim tarihli açıklamasında gözaltının Filistin yanlısı görüşleri nedeniyle uygulandığını ileri sürdü. Mahkemenin önündeki başvuru, bu iddiayı göçmenlik işlemlerinin sonucunu beklemeden federal yargıda inceletme talebine dayanıyor. Birinci Değişiklik ifade özgürlüğünü, Beşinci Değişiklik ise usule uygun yargı güvencelerini konu ediniyor; dilekçede her iki maddeye atıf yapılıyor.

Sınır dışı itirazı hangi mahkemede sürüyor?

Dava ekibinin yayımladığı usul kronolojisine göre Khalil hakkındaki sınır dışı kararı, Göçmenlik Temyiz Kurulunun 9 Nisan 2026 tarihli işleminin ardından Beşinci Bölge Federal Temyiz Mahkemesi önüne taşındı. Beşinci Bölge önündeki davanın konusu sınır dışı kararının dayanakları. 19 Ekim’de Yüksek Mahkemeye götürülen dava ise göçmenlik işlemleri sürerken yapılan gözaltının anayasal itiraz yoluyla federal mahkemede denetlenmesine odaklanıyor. Aynı kişiye ilişkin dosyalar farklı kararları ve farklı temyiz çevrelerini kapsıyor.

Mahmoud Khalil’in 19 Ekim başvurusu bir certiorari talebi; Yüksek Mahkemenin başvuruyu incelemeye alıp almayacağı ayrıca belirlenecek. Avukatların yayımladığı başvuru duyurusu dava dilekçesini ve önceki kararların tarihlerini içeriyor. Reuters’ın aynı gün yayımladığı haber ise kararın yeniden gözaltına alma ihtimaliyle ve göçmenlik yargısındaki yetki tartışmasıyla ilişkisini aktarıyor.

Green Card sahipleri için mahkemeye başvuru konusu

Federal mahkemelerin gözaltı sırasında başvuruya bakma yetkisi, Green Card sahibi kişilerin göçmenlik gözetimine ilişkin anayasal itirazlarını da kapsıyor.

Yakın tarihli göçmenlik davalarında başka kararlar da verildi. Transit Haber’in öğrenci vizesi ve siyasi ifade hakkı hakkındaki mahkeme haberi benzer dönemde alınan başka bir federal kararı ele alıyor. ICE’nin iade etmediği pasaportlara ilişkin davada ise serbest bırakılma sonrasındaki belge işlemleri tartışılıyor. Green Card düzenlemeleri hakkındaki ayrı dava göçmenlik başvurularına ilişkin kuralları konu alıyor. Khalil’in başvurusunun merkezinde, yargıcın gözaltı sırasında başvuruya bakma yetkisi bulunuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

ABD’de Green Card sahibi gözaltında öldü: Kızı ilaçların verilmediğini söylüyor

Atlanta’da ICE binasına kundaklama girişimi: FBI 20 bin dolar ödül koydu

ABD’de ağır hasta göçmenlere Afrika’ya gönderilme uyarısı: ICE iddiaları reddetti

İltica için para karşılığı soruşturma düzenlendiği iddiası: Almanya’da mahkemede, Türkiye’de TBMM’de gündemde