WhatsApp’la seçimi kazandı: Lula’nın WhatsApp ordusunun başındaki André Janones’in müthiş stratejisi

Brezilya’da Lula’nın yeniden cumhurbaşkanı seçilmesiyle birlikte, El País’in 27 Ekim tarihli haberinde milletvekili André Janones’in yürüttüğü WhatsApp kampanyasının ayrıntıları yayımlandı.

Janones, ilk turdan ikinci tura uzanan üç haftada “Exército do Lula” (Lula’nın Ordusu) adlı kanal üzerinden milyonlarca takipçiyi seçim içeriklerini paylaşmaya çağırdı. BBC News Brasil’in aktardığı sayıya göre kanalın takipçi kitlesi yaklaşık 10,8 milyona ulaştı.

Yüksek Seçim Mahkemesinin (TSE) 26 Ekim’de açıkladığı sonuçlarda Luiz Inácio Lula da Silva 64.256.232 oyla yüzde 51,79’a ulaştı. Rakibi Flávio Bolsonaro ise 59.826.041 oyla yüzde 48,21’de kaldı. Aradaki fark 4.430.191 oy oldu. Sonuç, Lula’ya dördüncü dönemini kazandırdı. İlk turda Bolsonaro daha fazla oy almıştı; Transit Haber’in ilk tur sonuçları haberi 4 Ekim’de açıklanan tabloyu aktarıyor.

André Janones üç haftada WhatsApp kanalını nasıl büyüttü?

André Janones’in yönettiği “Exército do Lula” kanalı, destekçilere paylaşım ve katılım görevleri veriyordu. SBT News’in 23 Ekim tarihli haberine göre kanal 12 Ekim’de 3,3 milyonun biraz üzerinde takipçiye sahipti. 21 Ekim Çarşamba günü 7 milyon eşiği geçildi. İki gün sonra, 23 Ekim saat 17.50 dolaylarında 10 milyon takipçiye ulaşıldı. Kanalın büyümesi, 25 Ekim’de yapılacak ikinci tur öncesindeki son günlerde devam etti. BBC News Brasil’in 26 Ekim tarihli incelemesine göre kullanıcılar her gün yeni görevler alıyordu. Mesajlarda Instagram videolarının paylaşılması, X üzerinden belirli etiketlerin yayılması ve destekçilerin tanıdıklarını kanala davet etmesi isteniyordu. Bazı çağrılarda arkadaş gruplarına gönderilebilecek hazır mesaj örnekleri bulunuyordu. Janones’in kendi Instagram hesabındaki takipçi sayısı da BBC’nin aktardığı SocialBlade ölçümünde ilk turdaki 2.781.320’den 23 Ekim itibarıyla 6.876.228’e yükseldi.

Kanal üyelerinin görevi WhatsApp ile sınırlı değildi. André Janones, belirli içeriklerin Instagram’da beğenilmesini, paylaşılmasını ve yorumlanmasını; kampanya etiketlerinin X’te görünür hale getirilmesini istedi. El País’in görüştüğü katılımcılar, bu duyuruların ardından geceleri de paylaşımlar yaptıklarını anlattı. Kanaldan yayılan talimatlar arasında rakip kampanyanın gönderileriyle etkileşime girilmemesi çağrıları da vardı.

Seçim kampanyasında hangi paylaşımlar incelendi?

Bağımsız doğrulama kuruluşu Agência Lupa, 5–12 Ekim arasında kanalda yayımlanan 721 mesajı inceledi. Kuruluş, Flávio Bolsonaro kampanyasının mahkemeye taşıdığı yanıltıcı içerik iddialarıyla ilgili paylaşımlar saptamadığını bildirdi. İncelenen mesajlarda daha çok kampanya etiketlerinin yayılması ve Lula yanlısı videolara etkileşim sağlanması isteniyordu. Lupa, 7 Ekim’de Lula ile Janones’in birlikte çektiği bir videonun da kanalda tanıtıldığını kaydetti. Lupa’nın haberinde, TSE’nin teknik ekibinin 2–11 Ekim arasında taradığı içeriklerde de şikâyete konu ifadelerin bulunmadığı bilgisi yer aldı. Aynı incelemede mahkeme uzmanlarının, kanalda kullanılan sert ve kutuplaştırıcı seçim diline dair bir değerlendirmesi aktarıldı. Bu bulgular, mahkemenin ve Lupa’nın incelediği mesajlarla ilgili. Kanalın takipçi ve içerik sayısı sonraki günlerde büyümeye devam etti.

TSE, WhatsApp kanalı hakkında hangi kararları aldı?

TSE’nin 10 Ekim’de yayımladığı resmî açıklamaya göre Flávio Bolsonaro’nun kampanyası, André Janones’in WhatsApp kanalından yayılan mesajlarla ilgili seçim soruşturması başlattı. Başvuruda kanalın durdurulması, bazı paylaşımların kaldırılması ve dijital verilerin korunması istendi. Mahkeme, başvurunun bazı bölümleri için ek açıklama ve dosyada belirtilen dijital kanıtların sunulmasını talep etti. Süreçte hem kanalın kapatılmasına hem yeniden açılmasına yönelik geçici kararlar verildi.

Agência Brasil’in 14 Ekim tarihli haberinde, kanalın Lula kampanyası tarafından TSE’ye resmen bildirildikten sonra tekrar açıldığı belirtildi. O tarihte 4,3 milyon üyeden söz ediliyordu. Mahkemenin aldığı geçici tedbirler, ikinci turdan önce siyasi partiler ve adaylar arasında ayrı bir hukuk tartışması yarattı. 23 Ekim’de SBT News, başka bir geçici kararla kanalın bireysel idari kararlar üzerinden yeniden durdurulmasının sınırlandırıldığını bildirdi.

Lula, seçim gecesi Janones’e teşekkür etti

25 Ekim gecesi São Paulo’daki kutlamalarda Lula, André Janones’i sahneye çağırarak ona “generalimiz” diye seslendi. BBC News Brasil’in aktardığı konuşmada, Janones’in kampanya destekçilerini her gün motive ettiğini söyledi. El País’in haberinde de Lula’nın kendi telefonunu kullanarak takipçilere doğrudan ulaşmaya yönelik açıklamalarına yer verildi. Seçim sonrası kutlamalarda Brezilya millî takımının sarı formasını giyen Janones, Lula’nın yanında görüntülendi.

CNN Brasil’in TSE verilerine dayanan aday kaydında André Janones’in Minas Gerais eyaletinden 78.780 oyla federal milletvekili seçildiği görülüyor. Siyasetçinin 2022 seçimlerinde yaklaşık 239 bin oy aldığına El País de değindi. 1984’te Minas Gerais eyaletinin Ituiutaba kentinde doğan Janones, hukuk eğitimini otobüs bilet görevlisi olarak çalışarak finanse ettiğini anlatan geçmişiyle de biliniyor. 2018’deki kamyoncu grevi döneminde sosyal medyada geniş bir takipçi kitlesine ulaştı.

Flávio Bolsonaro’nun seçim sonucuna itiraz edeceğine ilişkin açıklamaları, Transit Haber’in 26 Ekim tarihli seçim sonucu haberinde aktarıldı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İsrail araştırması Brezilya’daki kripto ağlarını inceledi: İran ve Hizbullah bağlantısı iddiası

Brezilya’da Lula dördüncü kez kazandı, Flávio Bolsonaro seçim sonucunu tanımadı

İnternetten tanıştığı kadın için her şeyini sattı, 2 bin kilometre gitti ve…

Brezilya seçimi ikinci tura kaldı: Flávio Bolsonaro Lula’nın önünde