Brezilya’da Lula dördüncü kez kazandı, Flávio Bolsonaro seçim sonucunu tanımadı

Brezilya seçimi 25 Ekim 2026 Pazar günü ikinci turla sonuçlandı. Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesinin (TSE) 26 Ekim tarihli açıklamasına göre Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva geçerli oyların yüzde 51,79’unu alarak dördüncü kez seçildi. Rakibi senatör Flávio Bolsonaro yüzde 48,21’de kaldı. Bolsonaro, gece yaptığı açıklamada sonucu kabul etmediğini söyleyerek sandıkların kapanış saatinin değiştirilmesi nedeniyle seçimin iptalini isteyeceğini duyurdu.

Oyların tamamının sayıldığı tabloda Lula 64 milyon 256 bin 232, Bolsonaro ise 59 milyon 826 bin 41 oy aldı. İki aday arasındaki fark 4 milyon 430 bin 191 oldu. Agência Brasil’in 25 Ekim gecesi yayımladığı haberde Flávio Bolsonaro’nun itirazının dayanağı, bazı sandıkların oy verme işlemini iki saat daha sürdürmesine izin veren Yüksek Federal Mahkeme (STF) kararı olarak açıklandı. Flávio’nun bir başvuru yapacağını bildirdiği tarihte TSE, Lula’nın yeniden seçildiğini ilan etmişti.

Brezilya seçimi nasıl sonuçlandı?

TSE Başkanı Kassio Nunes Marques’in açıkladığı sonuçlarda Lula’nın İşçi Partisi (PT) ile Liberal Parti (PL) adayı Flávio Bolsonaro arasındaki yarışın oy dağılımı kesinleşti. Kayıtlı yaklaşık 158,7 milyon seçmenin 128,2 milyonu sandığa gitti. Katılım yüzde 80,8 düzeyindeydi; çekimserlik oranı yüzde 19,2 oldu. TSE’nin duyurusu yalnız cumhurbaşkanlığı sonucunu değil, aynı gün ikinci turda seçilen altı eyalet valisini de kapsadı.

4 Ekim’de yapılan ilk turda Flávio Bolsonaro yüzde 47,03, Lula yüzde 45,16 oy almıştı. İlk turdaki sıralama ikinci turda tersine döndü.

Transit Haber’in 5 Ekim tarihli ilk tur haberinde iki adayın aldığı oy oranları ve seçimin ikinci tura kalması aktarılmıştı. Associated Press’in 25–26 Ekim seçim gecesi haberine göre Lula’nın son haftalardaki kampanyası, özellikle ülkenin kuzeydoğusundaki destek ve yeni seçmen katılımıyla ikinci turdaki sonucu belirleyen etkenler arasında değerlendirildi.

Flávio Bolsonaro seçim sonucunun neden iptalini istiyor?

Senatör Flávio Bolsonaro, Brasília’da yaptığı açıklamada 25 Ekim’de oy verme süresinin değiştirilmesini eleştirdi. Reuters’ın 26 Ekim tarihli haberine göre Bolsonaro, bir Yüksek Federal Mahkeme hâkiminin son saatlerde aldığı kararın seçmenlere eşit koşullar sağlanması ilkesini bozduğunu ileri sürdü. Kampanyasının hukuk ekibi aracılığıyla seçim sonucunun iptalini isteyeceğini söyledi. Açıklaması, ilan edilmiş bir yargı kararı değil, yenilen adayın başvuru niyetine ilişkin beyanıydı.

İtirazın odağındaki karar, STF Hâkimi Cristiano Zanin’in bazı bölgelerdeki ulaşım sorunları ve şiddetli yağış nedeniyle oy verme süresini 17.00’den 19.00’a uzatmasıydı.

TSE’nin 25 Ekim saat 18.44’te yayımladığı resmî açıklama, ek sürenin yalnız saat 17.00’de henüz kapanmamış sandıklara uygulanacağını bildirdi. Daha önce kapanan sandıklar yeniden açılmadı; oy sayımının ilanı 19.00’dan sonraya bırakıldı.

Folha de S.Paulo’nun 26 Ekim tarihli haberinde her iki adayın kampanyası seçim günü ulaşım gerekçesiyle oy verme süresinin uzatılmasını istedi. Flávio Bolsonaro’nun ekibi de Güney ve Güneydoğu’daki bazı kentlerde ağır yağışları gerekçe göstererek talepte bulunmuştu. TSE Başkanı Nunes Marques, alınan son dakika kararının oy sayım sisteminde operasyonel düzenlemeler gerektirdiğini ve seçim görevlilerinin yeni kapanış saatine uyum sağlaması gerektiğini anlattı.

Lula seçim zaferinin ardından ne söyledi?

Lula, yeniden seçildikten sonra São Paulo’da yaptığı konuşmada yönetim biçiminde değişiklik sözü verdi. Agência Brasil’in aktardığı konuşmasında yurttaşların karar süreçlerine daha fazla katılmasını istediğini, dijital iletişim ve dijital ekonomiye yatırımı artıracağını belirtti. Lula ayrıca eğitim ve çevrenin korunmasını vurguladı. Kamu sağlık sisteminin yenilenmesi için yatırım sözü verdi. Kamu güvenliği alanında anayasa değişikliği teklifine destek istedi.

Dördüncü başkanlık dönemine seçilen Lula, daha önce 2003–2010 yıllarında iki dönem ve 2023–2026 döneminde ülkeyi yönetmişti. AP’nin seçim sonrasına ilişkin aktarımında yeni görev döneminin ekonomi, sosyal yardım programları, çevre politikası ve kamu güvenliği konularında farklı beklentilerle başlayacağı anlatıldı. Bolsonaro ailesine yakın partilerin Kongre’deki güçlü varlığı, hükümetin yasa geçirmek için başka siyasi gruplarla görüşmesini gerektirecek. Lula’nın seçimden sonra yaptığı konuşmada saydığı dijital ekonomi ve kamu hizmetleri vaatleri için Kongre desteği gerekecek. Muhalefet partilerinin temsilcileri de yeni dönem bütçesi ve güvenlik düzenlemeleri konusunda söz sahibi olacak.

Brezilya seçimi ABD ve Trump yönetimiyle ilişkileri nasıl etkileyebilir?

Reuters’ın 26 Ekim analizinde Lula’nın kazanmasının Latin Amerika’da son dönemde yaşanan sağ partilerin seçim zaferleri dizisinden ayrıldığı ve Donald Trump yönetiminin bölgesel ittifak hesapları bakımından yeni koşullar yarattığı değerlendirildi. Trump yönetimi Bolsonaro ailesinin yeniden iktidara gelmesini desteklemişti. Bu değerlendirmeler seçim sonucuna dair dış politika yorumlarıdır; Brezilya veya ABD makamlarının 26 Ekim’de ilan ettiği yeni bir ikili anlaşmayı anlatmıyor.

AP’nin dış politika değerlendirmesinde Washington’ın Brezilya ile ticaret, gümrük tarifeleri ve kritik mineraller konusunda ilişkilerini sürdürme ihtiyacı ele alınıyor. Lula’nın Çin’le ekonomik bağları ve BRICS çerçevesindeki temasları, ABD ile görüşmelerde yer alan diğer başlıklar. Tarife uyuşmazlıkları ile yatırım beklentileri yeni dönemin ilk diplomatik dosyaları arasında sayılıyor. İki hükümetin bundan sonra atacağı adımlar, yapılacak resmî görüşmeler ve yayımlanacak kararlarla izlenebilecek.

Bolsonaro’nun iptal talebinde sıradaki aşama ne?

Bolsonaro’nun avukatlarının seçim makamları önünde hangi hukuki başvuruyu yapacağı, başvurunun içeriği ve olası duruşma takvimi 26 Ekim sabahı itibarıyla açıklanmış değildi. Reuters’a konuşan hukuk ve siyaset yorumcuları, iki aday arasındaki 4,4 milyon oyluk farkı ve oy verme süresinin uzatılmasına yönelik iki taraftan da talepler bulunmasını değerlendiriyor. Bu görüşler yargının vereceği kararın yerine geçmiyor. TSE, Lula’nın yeniden seçildiğini ilan etti.

Brezilya seçimi sonrasında muhalefetin atacağı hukuki adımlar ile yeni hükümetin kabine ve Kongre temasları ayrı takvimlerde ilerleyecek. TSE Başkanı, 25 Ekim gecesindeki açıklamasında seçim komisyonlarının oy verme ve sonuçların açıklanması süreçlerinde karşılaştığı ulaşım ve saat uzatma sorunlarını ayrıntılı olarak anlattı. Resmî seçmen katılımı ve sonuç tablosu ile oy verme süresine ilişkin TSE duyurusu, itiraz tartışmasının dayandığı işlemleri tarihleriyle birlikte gösteriyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Brezilya seçimi ikinci tura kaldı: Flávio Bolsonaro Lula’nın önünde

ABD’de 28 Green Card sahibine seçim suçlaması: Dokuz eyalette mahkeme kararı

İnternetten tanıştığı kadın için her şeyini sattı, 2 bin kilometre gitti ve…