Netanyahu’nun yaptırımları kripto parayla aşma planına İsrail Merkez Bankasından itiraz

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, uluslararası yaptırımların ülkenin bankacılık sistemini hedef alması ihtimaline karşı kripto para ve blokzincir teknolojilerinin kullanılmasını gündeme getirdi. Reuters’ın 25 Ekim 2026 tarihli haberine göre açıklama, 23 Ekim Cuma günü ekonomi kanalı Channel 10’a verdiği röportajda yapıldı. İsrail Merkez Bankası ertesi gün öneriye itiraz ederek ülkenin başlıca ticaret ortaklarıyla ekonomik ilişkilerin korunmasını istedi.

İsrail televizyonu N12’nin 24 Ekim’de aktardığı merkez bankası yanıtında, kripto para birimlerinin yaptırımların çevresinden dolaşmak için kullanılabilecek bir yol olmadığı bildirildi. İsrail Merkez Bankası açıklamasına göre yaptırımların, ülke ekonomisine verebileceği etkilerle birlikte önlenmesinin siyasi yönetimin sorumluluğunda bulunduğunu vurguladı. 25 Ekim’de yayımlanan ekonomistler mektubunda ise 100’ü aşkın imzacı, böyle bir ekonomik yönelimin yatırımlar ve istihdam üzerindeki olası etkileri konusunda uyardı.

Netanyahu kripto para konusunda ne söyledi?

Netanyahu, 23 Ekim’de yayımlanan Channel 10 röportajının aktarımlarında, yabancı ülkelerin İsrail bankalarına yaptırım uygulayabileceğinden söz etti. Bu duruma hazırlık için alternatif bir ekonomik mekanizma oluşturulması gerektiğini savundu. Sunucunun kripto paraları gündeme getirmesi üzerine bu olasılığı doğruladı; blokzincir konusunda da danışmanlarından plan hazırlamalarını istediğini anlattı.

İsrailli ekonomi gazetesi Globes’un 24 Ekim haberinde, Netanyahu’nun başka bir televizyon programında eleştirilere yanıt verdiği aktarıldı. Başbakan, kripto paranın düşündükleri seçeneklerden biri olduğunu, başvurulacak tek yöntem olarak açıklamadığını söyledi. Merkez Bankasının görüşlerini dinlediğini belirten Netanyahu, nihai siyasi değerlendirmesini kendisinin yapacağını savundu.

Röportajda ele alınan risk, uluslararası mali yaptırımların İsrail bankaları ve dış ödeme kanalları üzerindeki olası etkisiydi. Reuters, Netanyahu’nun sözlerini Batı ülkelerinin İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim politikalarına karşı açıkladığı ticari önlemlerle birlikte değerlendirdi. İhracat ile ithalat üzerinden yürüyen uluslararası işlemler ve bankacılık hizmetleri, bu tartışmada birbirinden farklı ekonomik faaliyetler olarak yer alıyor.

İsrail Merkez Bankası neden itiraz etti?

İsrail Merkez Bankasının 24 Ekim tarihli doğrudan açıklamasını aktaran N12, kurumun kripto parayı yaptırımlardan kaçınma yöntemi olarak görmediğini bildirdi. Banka, İsrail’in ana ticaret ortaklarıyla ekonomik ilişkilerini devam ettirmeye odaklanmasını ve yaptırımlara yol açabilecek siyasi koşulların ele alınmasını istedi. Açıklamada sorumluluğun hükümette olduğuna işaret edildi.

Globes’un aktardığı yanıt, merkez bankası ile başbakan arasındaki yaklaşım farklılığını belirginleştirdi. Netanyahu alternatif ödeme araçları üzerinde çalışma yapılmasını isterken banka, mevcut uluslararası finans ve ticaret bağlantılarının korunmasını önerdi. Kurumun açıklaması, finansal ilişkilerin sürekliliğini doğrudan hükümetin dış politikada alacağı kararlara bağladı.

Kripto varlık transferlerinde dijital ağlar kullanılmasına rağmen uluslararası ticaretin önemli bölümü banka hesapları, döviz dönüşümü, ödeme aracılığı ve şirketlerin karşılıklı sözleşmeleri üzerinden ilerliyor. Al Jazeera’nın 25 Ekim tarihli ekonomi açıklamasında, kripto işlemlerinin kimi ödeme kanallarına alternatif sunabildiği, ancak birçok blokzincir transferinin izlenebilir olduğu ve yaptırım uygulamalarının etkilerinin işlem türüne göre değiştiği anlatıldı.

109 ekonomist ve eski kamu yöneticisi neye karşı çıktı?

N12’nin 25 Ekim’de yayımladığı ortak mektubun haberinde, eski merkez bankası ve maliye yöneticileriyle akademisyenlerin aralarında bulunduğu 100’den fazla imzacı yer aldı. Globes imzacı sayısını 109 olarak verdi. Mektup, Netanyahu’nun yaptırımlara kripto üzerinden hazırlık önerisini eleştirirken uluslararası bankacılık ilişkilerindeki bozulmanın ülke ekonomisini etkileyebileceğini savundu.

İmzacılar arasında eski İsrail Merkez Bankası Başkanı Jacob Frenkel’in de bulunduğunu Reuters doğruladı. Mektubu imzalayan ekonomistler, uluslararası mali kısıtlamaların sermaye girişlerini azaltabileceğini, işsizliği artırabileceğini ve ülkenin ekonomik konumunu zayıflatabileceğini ileri sürdü. Bu değerlendirmeler, mektup sahiplerinin geleceğe yönelik ekonomik uyarıları olarak yayımlandı.

Ortak mektupta, yaptırımlara maruz kalmış başka ülkelerin deneyimlerine de atıf yapıldı. İmzacılar, dış ticaret ve finans bağlantılarındaki kesintilerin yaşam standartlarına zarar verebileceğini, savunma harcamalarını karşılamak için gereken ekonomik kaynakları da etkileyebileceğini savundu. Mektuptaki değerlendirmeler İsrail hükümetinin açıkladığı bir tahmin veya Merkez Bankasının ekonomik projeksiyonu olarak sunulmadı.

Yerleşim ürünlerine yönelik yaptırımlar tartışmanın arka planında

Reuters, Britanya ile Fransa’nın ve Kanada’nın Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinden gelen mallara yönelik ithalat sınırlamalarını anımsattı. Bu politikalar, Netanyahu’nun olası daha geniş ekonomik yaptırımlara ilişkin sözlerinin ardından yeniden tartışıldı. Transit Haber’in 8 Ekim tarihli haberinde de ABD’li bir yetkilinin Avrupa ülkelerine yönelttiği olası misilleme yaptırımı uyarısı yer almıştı.

İsrail’in uluslararası sermaye piyasalarındaki bağlantıları daha önce de tartışmalara konu olmuştu. Transit Haber’in Lüksemburg ve İsrail tahvilleri hakkındaki dosyası, bir Avrupa düzenleyicisinin prospektüs onayındaki rolünün sona ermesi üzerine İrlanda Merkez Bankasının yetkilerine ilişkin gelişmeleri aktarıyordu. Bankacılık yaptırımları önerisi, Netanyahu’nun 23 Ekim’deki sözleriyle gündeme gelen ayrı bir başlık oluşturdu.

Netanyahu’nun açıklaması, 27 Ekim’deki İsrail parlamento seçimi öncesinde yapıldı. Transit Haber’in seçim öncesi koalisyon aritmetiğini inceleyen haberinde, başbakanın yanı sıra muhalefetin karşılaştığı sandalye dağılımı seçenekleri anlatılmıştı. Reuters’a göre muhalefetten Gadi Eisenkot ile Yair Lapid de kripto önerisine karşı açıklamalar yaptı. Seçim kampanyasındaki bu itirazlar, merkez bankasının kurumsal açıklaması ve ekonomistlerin ortak mektubundan ayrı siyasi tepkilerdi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İsrail’de İran operasyonu tartışması: Genelkurmay Başkanı’nın imza istediği iddiası

İsrail’de Netanyahu çoğunluğu kaybetse bile muhalefet hükümet kuramayabilir

Trump’ın yardımcısı JD Vance ‘Netanyahu’ya destek açıklaması’ yapmayı reddetti

Reuters: Hizbullah toparlandı, 3 aydır savaş hazırlığı yapıyor