Portekiz’deyken oturum izni reddi alanlara kötü haber

AIMA oturum reddi kararının tebliği, Portekiz’de artık ülkeden ayrılma süresini de başlatabiliyor. 11 Eylül 2026’da yürürlüğe giren 62/2026 sayılı kanun, oturum veya ülkede kalış başvurusunun reddedilmesiyle vize ya da oturum izninin iptali halinde 20 ila 30 gün arasında ayrılma süresi öngörüyor. Göçmenlik avukatları, yeni hükme dayanılarak düzenlenen ilk dosyaların müvekkillerine ulaşmaya başladığını 4 Kasım’da Público Brasil’e anlattı.

Portekiz Resmî Gazetesi’nde 10 Eylül’de yayımlanan kanun, 23/2007 sayılı Yabancılar Kanunu’nun 138. maddesini değiştirdi. Yeni madde, idari ret veya iptal kararı tebliğ edilen yabancının, kararda belirlenen 20–30 günlük süre içinde ülke topraklarından ayrılmasını öngörüyor. Ret ve iptal kararlarına ilişkin 138. maddenin yeni metni, ayrılma yükümlülüğünü idari kararın bildirilmesine bağlıyor.

AIMA oturum reddi kararında 20–30 günlük süre nasıl belirleniyor?

resmî AIMA rehberine göre tebligatta idari kararın gerekçeleri, uygulanacak süre ve kişinin izleyeceği usul açıklanıyor. Tebligatta somut süre ve kararın dayanağı yazıyor. Başlangıç tarihini belirlerken tebligatın ne zaman yapılmış sayıldığına ilişkin bilgiye de bakılması gerekiyor. Süre hesabında bildirimin hangi tarihte tebliğ edilmiş sayıldığı esas alınıyor.

11 Eylül’de başlayan yeni yasal uygulamanın ardından, 4 Kasım tarihli Público Brasil araştırması göçmenlik avukatlarının karşılaştığı ilk örnek dosyalara odaklandı. Agência para a Integração, Migrações e Asilo (AIMA) kendi yetki alanındaki oturum reddi ve iptal kararlarını ilgililere tebliğ ediyor. Ayrılma yükümlülüğünün doğduğu dosyalarda kararın gerekçesi, sürenin uzunluğu ve başvuru sahibinin kullanabileceği hukuki yollar yazılı bildirime ekleniyor.

Önceki gönüllü ayrılma bildirimiyle yeni usul arasındaki fark

Önceki gönüllü ayrılma usulünde “Notificação de Abandono Voluntário” (NAV) adıyla ayrı bildirim kullanılabiliyordu. AIMA, eski NAV sayfasını 10 Eylül 2026’ya kadarki işlemleri açıklayan arşiv bilgi notuyla koruyor. Buradaki ayrılma süresi 10–20 gündü. Yeni 138. madde ise idari ret veya iptal tebligatında 20–30 günlük süre öngörüyor.

The Portugal Brief’in 4 Kasım’da Público Brasil haberine dayandırdığı incelemede göçmenlik avukatı Juliana Guitti, ret kararının artık ayrıca bir ilk uyarı aşaması gibi işlemediğini anlattı. Avukat, mahkemeye başvurmanın ayrılma süresini her olayda askıya almadığını belirterek, gereken dosyalarda idari kararın etkisinin durdurulması için acil tedbir talebine gidilmesini önerdi.

Karara dava açılması ve acil tedbir başvurusu

Ret bildiriminde başvuru sahibinin kararı hangi yargı yoluyla, ne kadar süre içinde dava konusu yapabileceği açıklanıyor. Yabancılar Kanunu’nun 82. maddesi, oturum izni başvurusunun reddine ilişkin gerekçelerin ve yargısal itiraz hakkının ilgili kişiye bildirilmesini düzenliyor. AIMA oturum reddi alan kişi, kendisine gönderilen kararın süre ve yetkili mahkeme bilgileriyle hukuki yolunu belirleyebiliyor.

Público Brasil’in görüştüğü avukatlar, ayrılma kararının yürütülmesini geçici olarak durdurmak gereken hallerde “providência cautelar” adlı ihtiyati yargı yolunun değerlendirilmesini öneriyor. Başvuruda ret gerekçesiyle kişinin durumunu açıklayan belgeler kullanılıyor. Ret yazısı, önceki oturum belgeleri ve tebliğ kayıtları bu incelemede kullanılabiliyor.

Ayrılma süresini uzatma yetkisi PSP’de

Yabancılar Kanunu’nun 138. maddesine göre 20–30 günlük ayrılma süresinin uzatılmasına Portekiz Kamu Güvenliği Polisinin (PSP) ulusal direktörü karar verebiliyor; yetki devri de mümkün. Kişinin ülkede ne kadar süredir yaşadığı, okula devam eden çocukları, burada bulunan aile üyeleri ve sosyal bağları değerlendirmede kullanılabiliyor. Uzatma kararı başvurucuya ayrıca bildiriliyor.

Okula devam eden çocuğu bulunan bir aile, süre uzatma için okul kaydını ve aile bağlarını belgeleyebilir. Çalışma geçmişi ve Portekiz’de geçirilen yıllara ilişkin kayıtlar da kişinin durumunu ortaya koyabilir. AIMA’nın mesleki eğitim sonrasındaki oturum dosyalarına yaklaşımını anlatan önceki haber, başvuruların dayandıkları hukuki koşullara göre incelendiğini ele alıyor. Ayrılma süresi hakkında verilen kararın yetkili makamı ise PSP.

Schengen kaydı ve sürenin geçirilmesinin sonuçları

138. maddede, oturum reddi sonrasında bildirilen ayrılma yükümlülüğünün SII UCFE adlı ulusal sisteme kaydı ve Schengen Bilgi Sistemi’ne (SIS) dönüş bildirimi olarak girilmesi de düzenleniyor. SIS dönüş bildirimine ilişkin kayıt süresi kanunda bir yıl olarak düzenleniyor. Kişinin hukuka aykırı kalışı sona erdirdiği, örneğin ülkeden ayrıldığını doğruladığı durumda sistemdeki bildirimin silinmesine ilişkin hükümler uygulanabiliyor. Kurumun rehberinde yükümlülüğün diğer Schengen ülkelerinden ayrılmayı da kapsadığı açıklanıyor. Süre tamamlandığında ve bildirimi askıya alan veya değiştiren bir karar bulunmadığında, hukuka aykırı kalış nedeniyle zorla uzaklaştırma işlemi başlatılabiliyor. Bu işlem PSP’nin yürüttüğü ayrı bir idari süreç. İlgili yetki Yabancılar Kanunu’nun 145. maddesinde düzenleniyor.

AIMA kararını alan başvuru sahipleri hangi belgeleri kontrol etmeli?

Oturum reddi yazısını alan kişi önce kararın tebliğ tarihini ve belirtilen son ayrılma gününü, ardından yargısal itiraz süresini kontrol edebilir. Dava veya acil tedbir başvurusunda kullanılacak belgeler dosyanın türüne göre değişiyor. Çocukların okul kayıtları, çalışmaya ilişkin belgeler, aile ilişkilerini kanıtlayan kayıtlar ve ülkedeki ikamet geçmişi özellikle süre uzatma gerekçelerinde rol oynayabiliyor.

Geri dönüş yasasının anayasal denetim aşaması, Transit Haber’in önceki Portekiz geri dönüş yasası haberinde ele alınmıştı. 4 Kasım tarihli yeni araştırma ise yürürlükteki 138. maddenin ilk uygulama örneklerine odaklanıyor. Portekiz oturum yenileme portalı hakkındaki haber yenileme için kullanılan ayrı bir başvuru kanalını ele alıyor. İptal veya ret tebliği alan kişi, aldığı belgedeki kararın türüne ve süreye göre hareket ediyor.

Gönüllü geri dönüş programlarına ilişkin bölümde AIMA, Uluslararası Göç Örgütü (OIM) ve Frontex tarafından yürütülen desteklerin iletişim bilgilerini paylaşıyor. Başvuru kanalları ve ayrılma süresine ilişkin resmî bilgiler kurumun ayrılma yükümlülüğü sayfasında yayımlanıyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Portekiz’den ayrılan genç kadının Schengen yasağı kaydı kaldırıldı: Mahkemeden dönüş kararı

Portekiz’de kursu bitenlere AIMA yanıtı: Oturum dosyası nasıl değerlendirilecek?

Portekiz vatandaşlığı için yeni karar: 10 yıl şartının uygulama düzenlemesi onaylandı

Endonezya’da oturum izni için para istendiği iddiası mahkemede