Yunanistan, Mısır’la deniz sınırı görüşmelerinde teknik aşamaya geçiyor

Yunanistan ve Mısır arasındaki deniz yetki alanları görüşmelerinde 4 Kasım 2026’da yeni bir diplomatik aşama açıklandı. Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis, ANT1 televizyonundaki “Kalimera Ellada” programında, Mısır’la 2020’de imzalanan kısmi deniz yetki alanları sınırlandırma anlaşmasının genişletilmesi amacıyla teknik görüşmelere geçileceğini söyledi. Atina ile Kahire’nin temasları, Türkiye–Libya deniz yetki alanları mutabakatı hakkında Doğu Akdeniz’de süren diplomatik anlaşmazlığın ardından yoğunlaştı.

Geopolitiki’nin 4 Kasım tarihli haberine göre Yerapetritis, Mısır’la yürütülecek teknik temasların kısa sürede sonuç verebileceği beklentisini dile getirdi. Bakan, aynı röportajda Yunanistan’ın 2019 tarihli Türkiye–Libya mutabakatına yönelik itirazlarını yineledi; Atina’nın uluslararası deniz hukuku yorumunu esas aldığını savundu.

Teknik görüşme kararı hangi temasların ardından açıklandı?

İki ülke dışişleri bakanları ekim ayında konuyu telefonda görüşmüştü. Yerapetritis ile Mısırlı mevkidaşı Bedir Abdülati’nin 20 Ekim temasının ardından Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, mevcut sınırlandırma anlaşmasının genişletilmesi seçeneğinin değerlendirildiğini aktardı. Yunan bakan 21 Ekim’de Mega News radyosuna verdiği röportajda Kahire ile stratejik ilişkilere vurgu yapmış ve genişletme konusunun ilerleyen temaslarda ele alınacağını söylemişti.

Yunanistan Dışişleri Bakanlığının yayımladığı 21 Ekim söyleşisinde Gerapetritis, Mısır’la ilişkilerinin yalnızca deniz anlaşmasına dayanmadığını belirterek iki tarafın Libya konusunda ortak anlayışa sahip olduğunu savundu. Reuters’ın 22 Ekim haberinde ise iki ülkenin münhasır ekonomik bölge sınırını doğuya doğru genişletme ihtimalini görüştüğü bildirildi. Geopolitiki’nin 4 Kasım yayınında bakanın teknik görüşmelerin başlamasına ilişkin sözü, ekim ayındaki temasların devamı olarak aktarıldı.

Deniz yetki alanları açısından 2020 anlaşması neyi kapsıyor?

Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Koleksiyonundaki resmî kayda göre Yunanistan ve Mısır, münhasır ekonomik bölgelerinin kısmi sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmayı 6 Ağustos 2020’de Kahire’de imzaladı. Belge, iki ülkenin onay belgelerini karşılıklı iletmesinin ardından 2 Eylül 2020’de yürürlüğe girdi. Kayıt numarası 56237 olan anlaşmanın özgün metinleri Yunanca, Arapça ve İngilizce olarak tescil edildi; sınırlandırma koordinatlarını gösteren ek de belgeye bağlandı.

Sınır hattı, Doğu Akdeniz’de yaklaşık 26 ile 28 derece doğu boylamları arasındaki bölümü kapsıyor. Anlaşma, Yunanistan ve Mısır arasında deniz yetki alanlarının tamamını değil, belirlenmiş bölümünü sınırlandırdı. Genişletme görüşmeleri, mevcut hattın dışında kalan deniz alanlarına odaklanıyor. 2020 metninin 4. maddesi, anlaşmada değişiklik yapılmasını iki tarafın mutabakatına bağlıyor.

Yunanistan’ın 2020’deki parlamento görüşmelerinde Başbakan Kiryakos Miçotakis, kısmi sınırlandırmayı ilk aşama olarak nitelendirmiş ve diğer kesimlerde müzakerelere devam edilmesinin amaçlandığını anlatmıştı. Ekim 2026’da gündeme gelen yeni temaslar, aradan geçen altı yılda sınırlandırılmamış kalan alanlara odaklanıyor. Kathimerini’nin 23 Ekim tarihli haberinde, görüşmelerin 28. meridyenin doğusundaki deniz alanlarına genişleme ihtimali üzerinden ele alındığı belirtildi.

Türkiye–Libya mutabakatı tartışmanın neresinde?

Türkiye ile Libya, deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakatı 2019’da imzaladı. Doğu Libya’daki Temsilciler Meclisinin 20 Ekim 2026’da mutabakata ilişkin onay kararı alması, Yunanistan’ın itirazlarını yeniden gündeme taşıdı. Atina, bu belgenin kendisinin hak iddia ettiği alanlarla çeliştiğini savunuyor. Yunanistan ve Mısır arasında ekim sonunda yürütülen diplomatik temasların arka planında da Libya parlamentosunun kararı bulunuyor.

Türkiye Dışişleri Bakanlığının 20 Ekim açıklamasında ise Libya Temsilciler Meclisinin kararı memnuniyetle karşılandı. Bakanlık, 2019’da yürürlüğe giren Türkiye–Libya mutabakatının iki ülkenin hak ve menfaatlerini uluslararası hukuk ve hakkaniyet ilkeleri temelinde gözettiğini savundu. Ankara’nın Yunanistan ve Mısır’ın 2020 anlaşmasına yönelik itirazı da resmî kayıtlarda bulunuyor. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, 6 Ağustos 2020 açıklamasında sınırlandırılan alanın Türk kıta sahanlığıyla çakıştığı görüşünü bildirmişti.

Yerapetritis, 4 Kasım ANT1 görüşmesinde Doğu Libya Temsilciler Meclisinin 20 Ekim onayını değerlendirdi. Bakan, ABD şirketi Chevron ile Libya arasında yürütülen enerji faaliyetlerini Atina’nın deniz alanları yorumunu destekleyen bir örnek olarak gösterdi. Türkiye–Libya mutabakatının Yunanistan açısından hukuki sonuç doğurmadığı görüşünü de yineledi.

Atina görüşmelerden hangi sonucu bekliyor?

Teknik görüşmeler için beklentisini açıklayan Yerapetritis, 4 Kasım röportajında Kahire ile temaslardan kısa sürede sonuç alınabileceği görüşünü dile getirdi.

Geopolitiki’nin haberinde Yerapetritis’in Atina’nın talebi üzerine Türkiye’ye yönelik Avrupa Birliği yaptırımlarının yeniden gündeme taşınabileceğine dair sözlerine de yer verildi. Bakan, böyle bir girişim için zamanlamanın Yunanistan tarafından değerlendirileceğini söyledi. Aynı televizyon görüşmesinde Girit–Kıbrıs elektrik bağlantısına ilişkin deniz araştırmalarını da ele aldı.

Türkiye’nin Mısır’a yaptığı deniz alanı teklifinde ne vardı?

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ekim ayında Doğu Akdeniz için önerdiği istişarelerde Türkiye, İtalya, Mısır ve Libya’yı saydı. Fidan’ın dört ülkelik görüşme önerisi, Ankara’nın bölgesel deniz yetki alanları tartışmalarında Mısır’la da doğrudan temasta bulunmak istediğini ortaya koyuyordu.

Ankara’nın Mısır teklifine Yunanistan’ın 29 Ekim’de verdiği yanıt, iki başkent arasında deniz sınırlandırması konusundaki görüş ayrılığını yeniden gündeme getirmişti. Yerapetritis, 4 Kasım’da Atina’nın Mısır’la mevcut 2020 hattını genişletmek üzere teknik görüşmelere geçeceğini duyurdu. Türkiye ve Yunanistan’ın bölgedeki farklı deniz alanı hesapları, bu görüşmelerin diplomatik arka planında yer alıyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Estia’dan Türkiye–Libya uyarısı: Yunan donanması Akdeniz’e yönelmeli

İsrail’in Atina Büyükelçisinden Türkiye–Libya anlaşmasına itiraz

Yunan Bakan’dan açıklama: Türkiye engellerse karşısında bizi bulacak