Endonezya’da oturum izni için para istendiği iddiası mahkemede

Endonezya’da yabancıların oturum belgeleri için yürütülen oturum izni rüşveti soruşturması, 29 Ekim 2026’da Cakarta’da başlayan yargılamada yeni bir aşamaya geçti. Savcı Achmad Husin Madya, bazı göçmenlik görevlilerinin eksiksiz başvuruların onayını beklettiğini, ardından aracı şirketlerden işlem başına para talep edildiğini ileri sürdü. ANTARA’nın 29 Ekim tarihli duruşma haberinde aktarılan iddialar, ziyaretçi izninden geçici oturuma ve geçici oturumdan kalıcı oturuma geçişleri kapsıyor.

Savcılığa göre ziyaretçi oturumundan geçici oturuma dönüşümde talep edilen gayriresmî para 1 milyon ile 1,5 milyon Endonezya rupisi arasındaydı. Geçici oturum izninden kalıcı oturuma geçişte ise başvuru başına 2,5 milyon ile 8 milyon rupi istendiği iddia ediliyor. Savcılar, işlem onaylarının elektronik sistemde tutulmasının ödeme talebinde kullanılan yöntemlerden biri olduğunu anlattı.

Oturum izni rüşveti iddiasında başvurular neden bekletildi?

İddianameye göre ITK adı verilen ziyaretçi kalış izninden ITAS olarak bilinen geçici oturma iznine geçmek isteyenlerin başvuruları, gerekli belgeler tamamlanıp devlet harcı yatırılmış olsa da zamanında sonuçlandırılmadı. Savcılık, aracı kuruluşların dosyaların durumunu öğrenmek üzere görevlilere yeniden başvurmasının beklendiğini ve bu aşamada “uang klik” veya “uang loket” adıyla para istendiğini söyledi. Bu ifadeler Endonezcede sırasıyla “tıklama parası” ve “gişe parası” karşılıklarına geliyor.

Savcıların duruşmada anlattığı işleyişte, aracıların yaptığı gayriresmî ödemelerin ardından yetkili hesabından elektronik onay veriliyor ve statü değişikliği belgesi hazırlanıyordu. İddianame, bazı yabancıların işlem sırasında izin süresini aştığını ve buna bağlı mali yükün dosyalarını takip eden aracı şirketlere yüklendiğini de kaydediyor.

Cakarta Merkez Göçmenlik Ofisinin resmî ITK–ITAS rehberine göre bu geçişe yabancı kişinin kendisi, sponsoru veya sorumlu kuruluşu çevrim içi sistemden başvurabiliyor. İşlem, başvuru türüne göre farklı evrak gerektiriyor. Rehber, ücretin ödenmesinden sonra dosyanın üst makama gönderilmesi ve kararın verilmesi için belirli işlem aşamaları tanımlıyor.

Geçici oturumdan kalıcı oturuma geçişte hangi tutarlar anlatıldı?

Savcılığın oturum izni rüşveti iddianamesindeki ikinci ödeme aralığı, ITAS’tan ITAP’a geçiş dosyaları için açıklandı. İddianamede bu işlemlerde gayriresmî talebin en düşük 2,5 milyon, en yüksek 8 milyon rupi olduğu aktarıldı. Resmî ITAS–ITAP işlem rehberi çalışanlar, yatırımcılar, aile birleşimi başvuruları ve belirli başka izin sahiplerinin durumuna göre farklı belgeler arıyor. Başvuru ve karar işlemleri göçmenlik makamlarının elektronik sisteminde yürütülüyor.

Cakarta Merkez Göçmenlik Ofisinin PNBP ücret tarifesi, ziyaretçi, geçici ve kalıcı oturum belgeleri için geçerlilik süresine göre resmî ücretleri başvuru türüne ve geçerlilik süresine göre ayrı tarifelere bağlıyor. Savcılığın “gişe parası” olarak anlattığı tutarlar ise aracı şirketlerden yetkililere aktarıldığı ileri sürülen ilave ödemeler. İddianame, devlet harcı ödenmiş dosyalarda da onayın geciktirildiğini söylüyor.

Eski bakan yardımcısı Silmy Karim hakkında ne suçlama var?

Davanın sanıkları arasında 2024–2026 döneminde Göçmenlik ve Ceza İnfaz Bakan Yardımcılığı yapan Silmy Karim de bulunuyor. Cakarta Merkez Bölge Mahkemesinin resmî dosya listesinde 81/Pid.Sus-TPK/2026/PN Jkt.Pst numaralı yolsuzluk dosyası Karim hakkında açıldı. Dosya 20 Ekim’de kayda alınmış; 29 Ekim’deki ilk duruşmada iddianame okunmuş. Aynı listede soruşturmadaki başka eski göçmenlik görevlilerine ait dosyalar da bulunuyor. Mahkemenin yayımladığı dava listesinde savcıların adları ve dosyanın ilk duruşma aşaması da kayıtlı. detikNews’in duruşmadan aktardığı savcılık açıklamasına göre isnat edilen toplam haraç tutarı yaklaşık 168,9 milyar rupi. Savcılık, bu toplamın 1,2 milyar rupilik bölümünün Karim’e ulaştığını ileri sürdü. Ayrıca Karim hakkında 33,94 milyar rupilik ayrı bir usulsüz menfaat kabulü suçlaması bulunuyor. ANTARA, bu ikinci toplamın nakit ile bazı menkul kıymet hesaplarındaki hisselerden oluştuğunu bildirdi.

Savcılığın oturum izni rüşveti suçlamasını yönelttiği diğer görevliler arasında eski vekil Göçmenlik Genel Müdürü Saffar Muhammad Godam, Jaya Saputra, Tessar Bayu Setyaji, Bagus Bramantyo, Juniadi Sri Priambudi ve Gusti Benardiansyah da bulunuyor. İddianamede işlemlerde kullanılan onay hesaplarının bazı çalışanlar arasında paylaştırıldığı, aracılardan toplanan paranın da farklı yetkililere aktarıldığı ileri sürülüyor.

Karim, suçlamalara karşı hukuki itiraz sunacağını bildirdi. ANTARA’nın 29 Ekim gecesi yayımladığı haber, sanığın iddianameye ilişkin itiraz hakkını kullanacağını aktarıyor. Duruşmada açıklanan ödeme tutarları ve görev dağılımı savcılığın iddiaları olarak yargılama konusu olmaya devam ediyor.

Endonezya’daki oturum başvurularını kimler takip ediyor?

Soruşturmadaki oturum izni rüşveti iddiasında yabancıların işlemlerini takip eden sponsor şirketler ve aracılar da iddianamede anılıyor. Savcılık, şirketlerden alınan paranın bir bölümünün dosyalardaki onay yetkisini kullananlara aktarıldığını iddia ediyor. Transit Haber’in 3 Eylül’de yayımladığı KPK soruşturması haberinde, göçmenlik birimlerinde oturum izni üzerinden para trafiğine dair ilk soruşturma aşaması aktarılmıştı. Yeni duruşmada savcılar, başvuruların bekletilmesi ile talep edilen işlem başı tutarları daha ayrıntılı biçimde anlattı.

Endonezya göçmenlik idaresinin başvuru prosedürleri yatırımcılar, çalışanlar ve aile birleşimi kapsamında yaşayan yabancıları da içeriyor. Transit Haber’in Endonezya’daki KITAS işlem süreleriyle ilgili önceki haberinde çalışanların izinlerinin düzenlenmesi ele alınmıştı. İddianamede oturum izni rüşveti için öne sürülen yöntem, aracı kuruluşlara yapılan tekrar başvuruları ve memurların onay yetkilerini konu alıyor.

Bali’de oturum uzatmasını aracıya bırakan bir yabancının vize süresini aşmasıyla ilgili haber, oturumunu bir aracı üzerinden uzatmaya çalışan yabancının 481 gün süresini aştığı olayı aktarıyor. Cakarta’daki yeni dava, birden fazla başvuruda aynı geciktirme yönteminin kullanıldığına ilişkin savcılık suçlamalarını kapsıyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Bali’de kumar operasyonu: 21 yabancı gözaltında, oturum izinleri incelemede

Şantiyede ustabaşılık yapan iki Çinli Endonezya’dan sınır dışı edildi

16 binden fazla göçmenin gözaltı yeri ICE sisteminden kaldırıldı: Dört kuruluş dava açtı

Panama üç ayda 18 bin oturum dosyasını sonuçlandırdı: Kararlar yüzde 133 arttı