Kanada’da iltica başvurusu değişti: Belgeler için 60 gün süre tanındı

Kanada iltica başvuruları için 3 Kasım 2026’da yeni işlem kuralları yürürlüğe girdi. Göçmenlik, Mülteciler ve Vatandaşlık Bakanlığının (IRCC) düzenlemesi, ülke içinden başvuruda önce çevrim içi niyet bildirimi yapılmasını, ardından bir görevliyle yüz yüze görüşmede talebin resmileştirilmesini öngörüyor. Bağımsız Göçmenlik ve Mülteci Kuruluna (IRB) sevk edilmeye uygun dosyalarda belgelerin tamamlanması için 60 gün tanınıyor; başvuru üzerine bir defaya mahsus 30 günlük uzatma alınabiliyor.

3 Kasım tarihli IRCC açıklamasına göre yeni düzenlemeler, 26 Mart 2026’da yasalaşan Kanada Göçmenlik Sistemi ve Sınırlarının Güçlendirilmesi Yasası (Bill C-12) kapsamında hazırlandı. Haziran ayında kamuoyu görüşüne açılan yönetmelik değişikliklerinin son metni 3 Kasım’da yürürlüğe kondu. Kanada hükümeti yeni uygulamanın hem ülke içinden hem de sınır kapılarından yapılan iltica taleplerinin kayıt ve inceleme adımlarını kapsadığını bildirdi.

Kanada iltica başvuruları artık nasıl yapılacak?

Ülke içinde bulunan kişi, IRCC Portalındaki soruları yanıtlayarak mülteci koruması isteme niyetini bildiriyor. Bakanlık daha sonra başvurucuyu görevliyle yüz yüze görüşmeye çağırıyor; resmî iltica talebi bu görüşmede yapılıyor. Kimlik, aile ve başvurunun dayandığı kişisel olaylarla ilgili bilgiler başvuru dosyasına giriliyor. Sınır geçiş noktasında yapılan taleplerde ise Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı (CBSA) görevlileri kimlik ve başvuruya uygunluk işlemlerini yürütüyor. Görevliyle yapılan görüşme, başvurunun yetkili makama gönderilebilmesi için uygunluk kontrolünü başlatıyor. IRCC ya da CBSA görevlisi başvurunun bağımsız IRB’ye gönderilmeye uygunluğunu değerlendiriyor. Koruma talebi hakkında nihai inceleme ve duruşma IRB’nin Mülteci Koruma Biriminde yapılıyor. Başvurucunun sınırda veya ülke içinde başladığı işlemin hangi kuruma geçtiği, sonradan istenen belgelerin teslim adresini ve uygulanacak süreyi belirliyor.

Belgeler için 60 gün, talep halinde 30 gün daha

Bakanlığın ayrıntılı uygulama notu, IRB’ye sevk edilmeye uygun bulunan kişiler için tamamlanmış başvuru ve gerekli evrakların gönderilmesine 60 gün tanındığını bildiriyor. Bir defaya mahsus ek 30 gün, kişinin talebi üzerine kullanılabilecek.

Dosyanın hazırlanması sırasında Kanada iltica başvuruları için kişinin neden koruma istediğini anlattığı Basis of Claim (BOC) bilgileri dosyada bulunuyor. IRB’nin yeni usul bilgilendirmesine göre 3 Kasım 2026’dan itibaren bu anlatı da çevrim içi başvurunun parçası olarak giriliyor.

Talebin kişisel gerekçelerini belgeleyen evraklar ile daha sonra IRB önündeki duruşmaya sunulacak kişisel delillerin teslim takvimleri ayrı kurallarda düzenlenmiş durumda.

IRB dosyalarında 2027 için ayrı delil takvimi

IRB’nin 3 Kasım’da güncellenen usul duyurusu, kurulun önüne sevk edilen dosyalarda kişisel delillerin hangi sürede verilmesi gerektiğini belirtiyor. 2 Kasım 2026’ya kadar sevk edilen başvurularda genel son gün duruşmadan 10 gün önce. 3 Kasım 2026 ile 3 Ocak 2027 arasında sevk edilen başvurular için delillerin sevkten itibaren 60 gün içinde verilmesine geçici olarak izin veriliyor. Bu süre otomatik tanınıyor.

4 Ocak 2027 ve sonrasında IRB’ye sevk edilen dosyalarda kişisel delil teslim süresi, sevkten itibaren 30 gün olacak. Kimlik belgeleri, polis kayıtları, doktor raporları ve kişinin yaşadıklarını destekleyen diğer kanıtlar bu gruba giriyor. Ülkenin genel koşullarına ilişkin araştırma ve raporlar içinse duruşmadan 10 gün önceye dayanan ayrı süre korunuyor. Kanada iltica başvuruları bakımından dosyanın IRB’ye gönderilme tarihi, kişisel delilin son teslim gününü belirliyor.

Güvenlik incelemesi ve başvurudan vazgeçme prosedürü

Yeni yönetmelik, IRCC’nin güvenlik ortaklarının yaptığı kontroller için de sevk öncesi süre belirliyor. Güvenlik, adli geçmiş, ülkeye kabul edilebilirlik ve başvuru sisteminin bütünlüğüne ilişkin incelemeler IRB duruşması öncesinde tamamlanacak. Bakanlık, bu düzenleme sayesinde inceleme nedeniyle duruşmanın ertelenmesi gereken dosyaların azaltılmasını hedefliyor. CBSA, göçmenlik başvurularında kullanılan belgelerin doğruluğuna ilişkin inceleme yetkisi de kullanıyor. Transit Haber’in Kanada’da 243 vize dosyasına ilişkin sahte belge soruşturması hakkında 26 Ekim’de yayımladığı haber, CBSA’nin başka bir başvuru türündeki adli çalışmasını ele almıştı.

Başvurusunu geri çekmek isteyen kişinin hangi aşamada yazılı bildirim yapabileceği de açıklığa kavuşturuldu. Dosya IRB’ye sevk edilmeden önce kişi talebinden vazgeçtiğini Bakana yazılı olarak bildirebiliyor. Yönetmelik, geri çekilen başvuruların hangi koşullarda yeniden işleme alınabileceğini ve terk edilmiş sayılmayan başvuruların nasıl sürdürüleceğini belirliyor. On sekiz yaşından küçükler veya işlemleri tam kavrayamayan kişiler için atanacak temsilcilerin görevleri ayrıca tanımlandı.

İltica başvurusu yapanlara çalışma izni ne zaman verilecek?

Mülteci koruması talebi IRB’ye sevk edilmeye uygun olan kişilerin tamamlanmış başvuru sonrasında çalışma iznine erişebilmesini sağlayan mevcut uygulama kalıcı hale getirildi. Bakanlık, kişinin başvuru aşamalarını ne kadar sürede tamamladığının çalışma izninin verilme takvimini de etkilediğini söylüyor. Kanada iltica başvuruları için açıklanan yeni usul, bu çalışma izni yolunun başvuru dosyasının tamamlanmasıyla bağlantısını netleştiriyor.

Ücretli temsil alanında Kanada’nın göçmenlik danışmanlarına yönelik 28 Ekim’de yürürlüğe koyduğu para cezası düzenlemesi, izinsiz ücretli temsil ve yanıltıcı beyanlar için yaptırım öngörüyor.

Bir yıllık başvuru kuralı ve ABD sınırındaki 14 gün

Mart 2026’da kabul edilen yasayla getirilen ek uygunluk şartlarına göre, 24 Haziran 2020 sonrasındaki ilk Kanada girişinden itibaren bir yılı geçirmiş kişinin bir yıldan fazla süre geçtikten sonra yaptığı iltica talebi uygun bulunmayabiliyor.

ABD’den Kanada’ya resmî geçiş kapıları arasından girenler için de 14 günlük sınır uygulanıyor. Yeni düzenlemeler, refakatsiz çocuklar ve ülkeye ilk girişlerinden itibaren bir yıl içinde çevrim içi kayıt oluşturup iltica niyetini bildiren kişiler için belirtilen uygunluk engellerine istisnalar öngörüyor.

Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşmasının ek protokolündeki 14 günlük sürenin başlangıcı, elektronik sistemde kişinin iltica talebi niyetini ilettiği tarih olarak düzenlendi. Kanada iltica başvuruları içinde bu hükmün uygulanması, sınırdan geçiş biçimine ve kişinin dosyadaki uygunluk koşullarına bağlı. IRCC, yeni düzenleme ile anlaşma kapsamındaki uygunluk kontrolünün hangi aşamada yapılacağını netleştirdi.

Önceden başlayan dosyalar ve başvuru sayılarındaki değişim

3 Kasım’daki geçişte Kanada iltica başvuruları için daha önce tamamlanarak IRCC Portal üzerinden gönderilmiş talepler önceki işlem akışında sonuçlandırılıyor. Daha önce çevrim içi başlatılmış ancak gönderilmemiş dosyaların sahipleri, yeni soruları yanıtlayıp kayıtlı cevaplarını gözden geçirmek durumunda. CIC News’un 6 Ekim tarihli bilgilendirmesi, geçiş anında henüz tamamlanmamış sınır başvurularında da portala bağlı bilgi güncellemeleri gerektiğini bildirmişti.

Bakanlığın yayımladığı verilere göre Kanada’da Ocak–Ağustos 2026 arasında iltica talebinde bulunanların sayısı, 2025’in aynı döneminden yüzde 52, 2024’ün aynı döneminden yüzde 68 daha az. Bakanlık bu düşüşü ve yeni kuralları aynı 3 Kasım açıklamasında duyurdu. IRB ise usul değişikliklerini ve yeni delil sürelerini ayrı duyurularında yayımladı.

IRB, kişisel ifadeler için 7 Eylül’de yeni bir kural uygulamaya başladı. Kanada göç dosyalarında yapay zekâ kullanımıyla ilgili 7 Eylül kuralları, BOC anlatılarının ve kişisel kanıtların yapay zekâyla üretilmesi veya esaslı biçimde değiştirilmesini sınırlandırıyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Güney Afrika’da iltica ofisi sınır kapısına taşınabilir: Pretoria için kapanma taslağı

Kenya’da mahkemeden iltica kararı: Etiyopyalı ve Eritrelilere yasak iptal edildi

Avusturya’da mülteci aile birleşimine yılda 314 kişilik kota önerisi

Kanada göçmenlik danışmanlarına ceza: 1,5 milyon dolarlık üst sınır nasıl uygulanıyor?