Rum basını AB’nin 2026 Türkiye raporunda 3 noktaya dikkat çekti

Avrupa Komisyonunun 4 Kasım’da yayımladığı 2026 Türkiye raporu, Kıbrıs Rum Kesimi basınında özel temsilcilik ve Türkiye–KKTC doğal gaz mutabakatıyla birlikte Ankara’nın AB dış politikasına uyum oranı üzerinden ele alındı. Philenews yazarı Andreas Pimpisiis, 5 Kasım tarihli değerlendirmesinde Rum yönetiminin önceki raporlardan farklı gördüğü üç unsuru sıraladı. Yazıda AB–Türkiye ilişkilerindeki ilerlemenin Kıbrıs müzakereleriyle bağlantılı tutulduğu görüşü de yer aldı.

Philenews’in Yunanca değerlendirmesi, Avrupa Komisyonunun yıllık genişleme paketine dayanıyor. Pimpisiis, Lefkoşa’nın raporda özellikle Raffaele Fitto’nun yeni görevini, Temmuz 2026 tarihli gaz hattı mutabakatını ve dış politika uyumunun yüzde 4’te kalmasını öne çıkardığını yazdı.

2026 Türkiye raporu Kıbrıs müzakereleri için hangi koşulları sıralıyor?

Komisyon Türkiye ile ilişkileri aşamalı ve orantılı biçimde, gerektiğinde geri alınabilecek adımlarla ilerletme yaklaşımını sürdürdü. 4 Kasım tarihli resmî Türkiye raporunda Ankara’nın iyi komşuluk ilişkilerine bağlı kalması, üye devletlerin egemenlik haklarına saygı göstermesi ve Kıbrıs Rum Kesimi ile ilişkilerini normalleştirmesi yönündeki talepler tekrarlandı. Philenews, Kıbrıs müzakerelerinin yeniden başlaması ile AB–Türkiye ilişkilerinin ilerlemesi arasında metinde iki kez bağlantı kurulduğunu aktardı.

Komisyonun savunduğu çözüm çerçevesi, BM Güvenlik Konseyi kararlarına ve AB ilkelerine dayanan siyasi eşitlikli, iki bölgeli ve iki toplumlu federasyon. Türkiye’nin iki devletli çözüm yaklaşımı ise raporda bu çerçeveden farklı bir siyasi tutum olarak kaydedildi. Philenews yazarı, bu bölümün Rum yönetiminin Avrupa Birliği içindeki diplomatik öncelikleri arasında yer aldığını belirtiyor.

Raffaele Fitto neden üç başlıktan biri?

Avrupa Komisyonu, Başkan Yardımcısı Raffaele Fitto’yu 13 Temmuz 2026’da Kıbrıs Özel Temsilcisi olarak görevlendirdi. Komisyonun 13 Temmuz tarihli görevlendirme açıklamasına göre Fitto, BM çerçevesindeki çözüm sürecini desteklemek ve müzakerelerin yeniden başlamasına zemin hazırlamak için taraflarla temas kuracak. BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín ile yakın işbirliği yürütecek. Philenews’in aktardığına göre Rum yönetimi, 2026 Türkiye raporu içinde Fitto’nun görevinden söz edilmesini AB’nin Kıbrıs görüşmelerine kurumsal katılımı bakımından kayda değer buluyor. Komisyonun atama duyurusunda görev, mevcut BM sürecine destek olarak tanımlandı.

Türkiye–KKTC doğal gaz hattı mutabakatı rapora nasıl girdi?

2026 Türkiye raporu, Türkiye ile KKTC arasında Temmuz 2026’da imzalanan denizaltı doğal gaz boru hattı mutabakatı da ele alındı. Komisyon raporuna göre mutabakat, Kıbrıs Rum Kesimi yönetiminin onayı veya rızası alınmadan imzalandı. Philenews, bu atfın Lefkoşa açısından 2026 raporunda öne çıkarılan yeni unsurlardan biri olduğunu yazdı. Rum yönetiminin projeye karşı AB kurumları nezdindeki girişimleri daha önce de Kıbrıs basınına yansımıştı.

Deniz yetki alanlarına ilişkin diğer bölümde Komisyon, 2019 Türkiye–Libya deniz yetki alanları mutabakatına da yer verdi. Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisinin Ekim 2026’da aldığı onay kararının ardından AB, bu mutabakatın üçüncü ülkeler açısından hukuki sonuç doğuramayacağı yönündeki tutumunu yineledi. Doğu Akdeniz’deki askerî tatbikatlar, hava sahasına ilişkin iddialar ve Great Sea Interconnector araştırmaları da Komisyon raporunun başlıkları arasında.

AB dış politikasına uyum oranı neden yüzde 4?

AB’nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası kapsamındaki açıklamalara ve yaptırım kararlarına uyum değerlendirmesinde Türkiye’nin oranı 1 Eylül 2026 itibarıyla yüzde 4 olarak verildi. Komisyonun 2025 için gösterdiği oran yüzde 3’tü.

Komisyon raporuna göre Ankara, AB’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarını uygulamıyor. Aynı raporda Türkiye’nin bazı yaptırım delme faaliyetlerinin önlenmesinde AB ile kısmen iş birliği yaptığı da kaydedildi. Philenews’e göre Rum yönetimi yüzde 4’lük oranı, Türkiye’nin AB güvenlik ve savunma politikasındaki konumuna ilişkin tartışmalarda öne çıkarıyor.

Türkiye rapora nasıl yanıt verdi?

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, 4 Kasım’da yayımladığı 212 numaralı açıklamayla rapora itiraz etti. Bakanlık, siyasi kriterlerle yargı ve temel haklar hakkındaki eleştirileri reddetti; Kıbrıs ve Doğu Akdeniz başlıklarında AB’nin Yunanistan ile Kıbrıs Rum Kesimi’nin tezlerini benimsediğini savundu. Türkiye–Libya mutabakatına yönelik AB değerlendirmesini de kabul etmedi.

Ankara aynı açıklamada Türkiye’nin ekonomik ve parasal politikalarla ilgili ilerlemesine, tedarik zincirlerine ve güvenlik alanındaki rolüne yapılan atıfları olumlu bulduğunu bildirdi. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi talebini yineledi. Avrupa Komisyonunun 2026 Türkiye raporu ise adaylık sürecinde 2018’den beri devam eden durgunluğun nedenlerinin sürdüğünü belirtiyor. Avrupa Parlamentosu raportörü Nacho Sánchez Amor, rapor yayımlanmadan önceki açıklamasında siyasi kriterler konusunda daha sert bir değerlendirme beklediğini söylemişti.

AB–Türkiye ilişkilerinin gelecek dönemine ilişkin Carnegie değerlendirmesi ve Kıbrıs Rum Kesimi liderinin AB ile Türkiye arasında görüşme yapılacağına dair açıklaması, aynı diplomatik gündemin daha önceki aşamalarını ele alıyor. Philenews, Komisyon metninin şimdi AB Konseyinin ilgili çalışma grubunda değerlendirileceğini; genişlemeye ilişkin sonuçların Aralık ayındaki Genel İşler Konseyinde ele alınmasının beklendiğini bildirdi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Rum vekil Türkiye için “stratejik ortak”diyen Marta Kos’u hedef aldı

Cyprus Mail, Holguín’e tepki gösteren Rum yönetimini eleştirdi

Al-Monitor: Mısır ile Türkiye olmaz

Yunanistan, Mısır’la deniz sınırı görüşmelerinde teknik aşamaya geçiyor