El País: Rusya ve Suudi Arabistan Türkiye’nin hazırladığı COP31 sonuç bildirgesine karşı çıkıyor
COP31 sonuç bildirgesi Antalya’da Rusya ve Suudi Arabistan’ın itirazlarıyla tartışılıyor. Türkiye’nin küresel elektrifikasyon hedefi de son metne girme aşamasında Çin ve Hindistan’ın yer aldığı grubun karşı çıkışıyla karşılaştı.

- COP31 sonuç bildirgesi için Rusya ve Suudi Arabistan ne istiyor?
- Türkiye’nin yüzde 35 elektrifikasyon hedefi ortak metinde tartışılıyor
- Çin ve Hindistan’ın yer aldığı grup elektrifikasyon maddesine karşı
- İspanya destek verdi, temiz elektrik koşulu görüşülüyor
- Fosil yakıt, karbon vergisi ve finansman tartışmaları sürüyor
- BM 16 Kasım’da ilk COP31 sonuç bildirgesi taslağını yayımladı
COP31 sonuç bildirgesi için Antalya’da yürütülen müzakerelerde Rusya ve Suudi Arabistan ortak karar metninin hazırlanmasına itiraz ediyor. El País’in 16 Kasım 2026 tarihli haberine göre iki ülke, zirvenin sonunda kapsamlı bir siyasi bildiri kabul edilmesinin gerekliliğini sorguladı. Aynı gün Financial Times, Hindistan ile Suudi Arabistan’ın da ortak metne direndiğini yazdı. Türkiye’nin öncülük ettiği küresel elektrifikasyon hedefinin metne girip girmeyeceği ise ayrıca tartışılıyor.
El País’in Antalya’dan aktardığı müzakerelerde yaklaşık 200 ülkenin temsilcileri, petrol, doğal gaz ve kömürden uzaklaşma çağrısının sonuç metninde hangi ifadelerle yer alacağını görüşüyor. Finansman taahhütleri ve iklim bilimine verilecek destek de anlaşmazlık başlıkları arasında. Zirve 9 Kasım’da başladı; planlanan kapanış tarihi 20 Kasım.
Zirveye Türkiye başkanlık ediyor; Avustralya resmî müzakereleri yönetiyor. İki ülke, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarma hedefini Antalya gündemine taşıdı. BM’nin 10 Kasım tarihli açıklamasında dünya genelindeki mevcut pay yüzde 23 olarak verildi. 11 Kasım’daki liderler oturumunda aynı hedef yeniden ele alındı.
COP31 sonuç bildirgesi için Rusya ve Suudi Arabistan ne istiyor?
Gazeteye göre Rusya ve Suudi Arabistan, zirvenin kapanışında ortak bir bildirge çıkarılmasına gerek olup olmadığını tartışmaya açtığını bildirdi. Gazeteye göre fosil yakıt üreticisi ülkeler, sonuç metninde petrol, gaz ve kömürün açıkça anılmasına ve bu kaynaklardan uzaklaşma yönünde somut hedefler konmasına karşı çıkıyor.
İngiliz Financial Times gazetesinin 16 Kasım tarihli haberinde de Suudi Arabistan ve Hindistan’ın ortak sonuç kararına itiraz ettiği aktarıldı. Gazete, bazı Avrupa ülkelerinin ise yeterince güçlü hedef içermeyen bir metni kabul etmeye sıcak bakmadığını yazdı. Bu görüş ayrılığı, tarafların hem ortak belgenin kapsamını hem de hangi ifadeleri bağlayıcı siyasi taahhüt olarak benimseyeceğini tartıştığı aşamada ortaya çıktı. İklim zirvelerindeki kararlar tarafların uzlaşmasıyla kabul ediliyor. El País, tek bir ülkenin itirazıyla ortak metnin durabileceğini yazdı. Bakanlar düzeyindeki görüşmeler 16 Kasım’da sürüyor.
Türkiye’nin yüzde 35 elektrifikasyon hedefi ortak metinde tartışılıyor
“35’e 35” girişimi, elektriğin dünya genelindeki nihai enerji tüketiminde sahip olduğu payı yüzde 23’ten 2035 yılında yüzde 35’e çıkarmayı hedefliyor. Ulaşım, binalarda ısıtma ve sanayi süreçlerinde elektrik kullanımının yaygınlaşması planın başlıca uygulama alanları olarak tanımlanıyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 10 Kasım’da BM tarafından yayımlanan basın toplantısı tutanağında hedefi açıkladı. Aynı toplantıda Avustralya’nın müzakere başkanı Chris Bowen, ülkelerle elektrifikasyonun nihai kararda nasıl yer alacağını görüştüklerini söyledi. Bowen, yüzde 35 seviyesine ulaşmak için dünyadaki elektrifikasyon hızının dört kattan fazla artması gerektiğini söyledi.
Gazetenin 16 Kasım haberine göre Türkiye’nin girişimi 30’dan fazla ülkenin desteğini almış durumda. Ancak bu desteğin ortak sonuç metnine nasıl yansıyacağı üzerinde anlaşma sağlanamadı. Türkiye’nin önerisi, küresel elektrik tüketim payına ilişkin gönüllü bir hedef olarak ortaya konuldu; 16 Kasım’daki müzakerelerde hedefin resmî sonuç metnindeki yeri görüşülüyor.
Çin ve Hindistan’ın yer aldığı grup elektrifikasyon maddesine karşı
Europa Press’in Bloomberg’e dayandırdığı 16 Kasım tarihli habere göre Çin, Hindistan ve Bangladeş’in de bulunduğu Gelişmekte Olan Benzer Görüşlü Ülkeler grubu, gönüllü elektrifikasyon taahhüdünün COP31 sonuç bildirgesi içinde tanınmasına itiraz ediyor. Kaynaklara dayandırılan bu bilgi, ortak metnin hazırlanma sürecindeki ayrı bir anlaşmazlığa ilişkin. İtiraz edilen konu, yüzde 35 hedefinin ortak karar metnindeki statüsü. Türkiye bu hedefi gönüllü eylem gündeminde destek toplamak üzere açıkladı. Bütün tarafların üzerinde uzlaşacağı COP kararına yazılması ise delegasyonlar arasında görüşülüyor. FT, bazı ülkelerin elektrifikasyon girişiminin gönüllü eylem gündeminde kalmasını tercih ettiğini yazdı.
Önerinin elektrik üretim kaynaklarını açık biçimde ayırmaması da tartışılıyor. Avrupa delegasyonları ve ada ülkeleri, elektriğin yenilenebilir ve diğer temiz kaynaklardan sağlanmasına ilişkin daha açık bir ifade istiyor. Financial Times, Avrupa Birliği tarafında daha geniş destek elde etmek amacıyla hedefin ifadesinin yumuşatılmasının da görüşüldüğünü aktardı.
İspanya destek verdi, temiz elektrik koşulu görüşülüyor
İspanya, 16 Kasım’da Türkiye’nin küresel elektrifikasyon hedefini destekleyen ülkeler arasına katıldı. RTVE’nin haberine göre İspanya Ekolojik Dönüşüm Bakanı Sara Aagesen, Antalya’daki görüşmelerde elektrik kullanımının temiz enerjiyle desteklenmesini ve fosil yakıtlardan uzaklaşma planının ilerletilmesini istedi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres de 11 Kasım’daki elektrifikasyon toplantısında yüzde 35 hedefini destekledi. Konuşmasında hedefin temiz elektrikle uygulanması gerektiğini vurguladı. Guterres, bu hedefin fosil yakıtlardan uzaklaşmayla bağlantısını konuşmasında açıkça kurdu.
Bu zirvedeki Türkiye ve Avustralya kömür politikaları daha önce Antalya COP31 öncesindeki Guardian değerlendirmesinde ele alınmıştı. 16 Kasım görüşmeleri ise fosil yakıtların ortak metinde nasıl anılacağı ve yeni küresel elektrik hedefinin kabul edilip edilmeyeceği üzerine yürütülüyor.
Fosil yakıt, karbon vergisi ve finansman tartışmaları sürüyor
El País, sonuç metninde petrol, doğal gaz ve kömürün adlarının açıkça geçirilmesini isteyen ülkelerle buna karşı çıkan delegasyonlar arasındaki görüş ayrılığını aktardı. Bu tartışma, Paris Anlaşması’nın 1,5 derece sıcaklık hedefi ve ülkelerin emisyon azaltım planlarıyla birlikte yürütülüyor.
Karbon ticaretine yönelik görüş ayrılığı da Financial Times’ın 16 Kasım haberinde bulunuyor. Hindistan ve Çin, Avrupa Birliği’nin sınırda karbon düzenlemesini eleştiriyor. Fransa’nın açıklamalarında karbon ticareti tartışmasının iklim uyum finansmanıyla ilişkilendirildiği aktarılıyor. Daha önce Hindistan ile AB arasındaki karbon vergisi anlaşmazlığı da Antalya öncesinde gündeme gelmişti.
İklim finansmanı başlığında gelişmekte olan ülkeler, uyum yatırımlarına erişim ve daha fazla kamu kaynağı talep ediyor. COP31 sonuç bildirgesi müzakerelerinde finansmanın hibe mi kredi mi olacağına ilişkin görüş ayrılığı da yer tutuyor. Pasifik ülkelerinin borçlanma yerine hibe talebi, Cook Adaları Başbakanı’nın Antalya açıklamasıyla da kamuoyuna yansımıştı.
El País’in 16 Kasım haberinde iklim bilimine verilen kurumsal destek de ayrı bir gündem olarak yer aldı. Gazete, Rusya, Suudi Arabistan ve Hindistan’ın Hükümetlerarası İklim Değişikliği Panelinin (IPCC) sonraki büyük değerlendirmesine ilişkin görev tanımında uzlaşmayı engellediğini yazdı. Bazı hükümetler, gelecek küresel değerlendirme öncesinde bilimsel raporların tamamlanmasını istiyor.
BM 16 Kasım’da ilk COP31 sonuç bildirgesi taslağını yayımladı
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sekretaryası, 16 Kasım tarihli başkanlık notunda sonuç kararına ilişkin ilk metin taslağını kamuoyuna açtı. Notta taslağın 13 Kasım’da istenen yazılı katkılar ve delegasyon başkanlarıyla yapılan görüşmeler temel alınarak hazırlandığı ifade edildi. Başkanlık, metnin farklı ülke önerilerini yansıtmak amacıyla geniş tutulduğunu açıkladı. Başkanlığın notuna göre ilk taslak henüz uzlaşmayı yansıtmıyor. Bazı ülkelerin desteklemediği maddeler de öneri olarak görüşmeye açıldı. Taraflardan ortak metin üzerinde görüşmelerini sürdürmeleri istendi. COP31 sonuç bildirgesi müzakereleri, konferansın 20 Kasım için planlanan kapanışı öncesinde devam ediyor.
Kaynaklar
- El País — Manuel Planelles, La cumbre del clima abre la batalla por señalar a los combustibles fósiles e impulsar la electrificación, 16 Kasım 2026.
- Financial Times — Climate ministers start final week of talks deeply divided over age-old issues, 16 Kasım 2026.
- Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sekretaryası — COP31 Başkanlığı basın toplantısı tutanağı, 10 Kasım 2026.
- Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sekretaryası — COP31 sonuç kararı ilk taslağı için başkanlık notu, 16 Kasım 2026.
- RTVE — España se suma al objetivo de electrificar el 35% de la demanda energética global para 2035, 16 Kasım 2026.
- Europa Press / Bloomberg — La oposición de un bloque con China e India dificulta el respaldo a una meta mundial de electrificación, 16 Kasım 2026.
- Birleşmiş Milletler — António Guterres’in elektrifikasyon oturumu konuşması, 11 Kasım 2026.
- The Guardian — COP31 ikinci hafta müzakereleri canlı yayını, 16 Kasım 2026.
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.
Sıradaki haber
Antalya’da COP31 sonuç bildirgesi çıkmadı: AB son taslağı reddettiHaber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.
Haber yükleniyor…