Almanya’daki Türkler

Almanya’da Türkçe öğretmenliğine yeni öğrenci alınmıyor: Duisburg-Essen kararına tepki

Türkçe öğretmenliği için Duisburg-Essen Üniversitesi, 2026/27 kış döneminde yeni öğrenci kaydı yapılamayacağını duyurdu. Almanya’daki Türkçe ve Çok Dilli Eğitim Birliği, kararın gerekçesinin açıklanmasını ve programın devamının güvenceye alınmasını istiyor.

Türkçe öğretmenliği öğrenci alımı tartışması için Almanya’da üniversite kampüsünde öğrenciler
Duisburg-Essen Üniversitesi 2026/27 kış döneminde Türkçe öğretmenliğine öğrenci kaydı yapılmayacağını belirtiyor. Görsel temsilidir.
Haberi dinleSesli okuma
Yazı boyutu
Google'da Transit Haber'i takip etTercih ettiğin haber kaynaklarına ekle

Almanya’nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki Duisburg-Essen Üniversitesi, 2026/27 kış döneminde Türkçe öğretmenliği alanına yeni öğrenci kaydı yapılmayacağını duyurdu. Üniversitenin resmî lisans programı sayfasında bu dönem Türkçe alanına kayıt yapılamayacağı yazıyor. Karara, Türkçe eğitim alanında çalışan kuruluşlardan tepki geldi.

Türkçe ve Çok Dilli Eğitim Birliği (BTMB), 17 Kasım 2026 tarihli açıklamasında programın sürdürülmesini istedi. Birliğin eş başkanları Bilge Yörenç ile Zülfü Gürbüz, üniversite yönetimini ve eğitim politikası yetkililerini birlikte çözüm aramaya çağırdı. Açıklama, Almanya Türk Toplumu (TGD) tarafından da yayımlandı.

Türkçe öğretmenliği için 2026/27 kayıt duyurusu ne söylüyor?

Duyuru, Duisburg-Essen Üniversitesinin öğretmenlik lisansına ilişkin sayfasında bulunuyor. Türkçe alanındaki 2026/27 kış yarıyılı kaydı için “mümkün değil” ifadesi kullanılmış. Öğrenci olmak isteyenler açısından kayıt dönemi ve seçilecek öğretmenlik alanı bu açıklamayla kesinleşmiş durumda. Üniversite, kararın gerekçesini aynı sayfada açıklamıyor. Başvuruların gelecek kış yeniden açılıp açılmayacağına ilişkin bir takvim de yer almıyor. Böylece adayların merak ettiği sonraki başvuru dönemi henüz duyurulmuş değil.

Öğretmen adayları önce lisans, ardından öğretmenlik yüksek lisansı eğitimi alıyor. Duisburg-Essen’in program açıklamasına göre lisans altı dönem, yüksek lisans dört dönem sürüyor. Öğrenciler Türkçeyi öğretmenlik alanlarından biri olarak seçebiliyor. Kayıt yapılamaması bu mesleki eğitim seçeneğini doğrudan etkiliyor.

Üniversitenin sınav sistemi, önceki yıllarda kaydolmuş Türkçe öğrencilerine ilişkin işlemleri göstermeye devam ediyor. 2026/27 dönemine ait Türkçe seminerleri de ders takviminde bulunuyor. Bu kayıtlar, halen öğrenim gören öğrencilerin ders programı hakkında bilgi sağlıyor.

BTMB üniversiteden hangi adımları istiyor?

Birliğin açıklamasında Türkçe öğretmeni yetiştirmenin Almanya’daki geçmişi anlatılıyor. BTMB, Essen’deki üniversite programının 1995/96 kış döneminden beri öğretmen yetiştirme yolunda ayrı bir yere sahip olduğunu belirtiyor. Birlik, programın devamının güvence altına alınmasını istiyor. BTMB’nin 17 Kasım açıklamasında üniversite yönetiminin Türkoloji Enstitüsü ve Öğretmen Yetiştirme Merkeziyle görüşmesi talep ediliyor. BTMB, Türkçenin Almanya’daki çok dillilik politikaları içinde düzenli bir öğretmen eğitimiyle desteklenmesi gerektiği görüşünde. Birliğin üniversiteye yönelttiği talep, kayıt duyurusunun yeniden değerlendirilmesi ve programın uzun vadeli geleceğinin açıklığa kavuşturulması.

Kuzey Ren-Vestfalya Türk Veli Dernekleri Federasyonu (FÖTEV NRW) da kararı eleştirdi. Gazete Hamburg’un 19 Kasım tarihli haberine göre federasyon eş başkanları, Türkçe öğretmenliği için yeni kayıt açılamamasının çok dilli eğitim politikasında sorun yarattığı görüşünü dile getirdi.

20 Kasım’da gündeme gelen Almanya Türk Öğretmen Dernekleri Federasyonu (ATÖF) açıklaması, öğretmen ihtiyacının gelecek yıllarda nasıl karşılanacağını sorguluyor. Öğretmen örgütü, öğretmen yetiştirme kapasitesinin Almanya içinde korunmasını savunuyor. Haberin Saati’nde aktarılan açıklamada, ATÖF, Türkiye’den öğretmen görevlendirilmesini kalıcı çözüm olarak görmediğini bildiriyor. ATÖF, üniversite yönetiminden kayıt durdurma kararının geçici mi yoksa uzun vadeli mi olduğunu açıklamasını da istedi.

Almanya’daki Türk aileler ve öğretmen adayları nasıl etkilenebilir?

Üniversitede Türkçe öğretmenliği okumayı planlayan lise mezunları bu dönem için kayıt başvurusu yapamıyor. Başka bir yükseköğretim kurumuna yönelmek isteyenlerin o üniversitenin koşullarını incelemesi gerekiyor. Duisburg-Essen’i tercih edecek adaylar sonraki dönem bilgisini üniversitenin öğrenci danışmanlığından alabilir.

Velilerin gündeminde ise öğretmen yetiştirme programının çocukların okulda aldığı Türkçe dersleriyle ilişkisi var. Almanya’da ana dili derslerinin düzenlenişi eyalete göre farklılık gösterebiliyor. Bazı okullarda köken dili dersi için yeterli talep aranırken dersleri verebilecek öğretmen sayısı da belirleyici olabiliyor. Avrupa’da Türkçe eğitim ve iki dilli okul modelleri rehberinde Almanya’daki okul dersleriyle başka ülkelerdeki uygulamalar karşılaştırılıyor. Duisburg-Essen’de yeni öğrenci kabulünün kapalı olması, Türkçe öğretmeni yetiştirmeyle ilgili tartışmayı büyütürken mevcut okul derslerini düzenleyen merciler yine eyalet eğitim kurumları.

Kuzey Ren-Vestfalya’da veli örgütleri ile Türkçe eğitim dernekleri konuyu gündemde tutuyor. Almanya’daki Türk dernekleri ve Türkçe eğitim rehberinde ailelerin şehir bazında ulaşabileceği topluluk kanalları bulunuyor. Federasyonların açıklamaları bu örgütlenmenin eğitim alanındaki çalışmalarından biri.

Üniversite kararının ardından hangi bilgiler bekleniyor?

Yeni kayıt dönemine ilişkin üniversitenin kamuya açık açıklaması yalnız 2026/27 kış yarıyılını kapsıyor. BTMB ise sonrasına ilişkin bir takvim istiyor. Adayların başvuru yapmadan önce Türkoloji Enstitüsünün ve üniversitenin resmî kayıt sayfalarını karşılaştırması gerekiyor.

Ruhr bölgesindeki Duisburg ve Essen, Türkiye kökenli ailelerin uzun süredir yaşadığı kentler. Bu şehirlerde büyüyen gençlerin Almanya’da öğretmen olmayı hedeflemesi, programın yeni öğrenci kabulüne ilişkin kararını yerel bir eğitim meselesi hâline getiriyor. Berlin, Köln ve Ruhr’daki Türk toplulukları dosyası, bölgedeki yerleşim merkezlerinin arka planını ele alıyor. Üniversitenin başvuru takvimine ilişkin bir sonraki açıklaması, özellikle Türkçe öğretmenliği eğitimi isteyen adayların tercihlerini belirleyecek.

Kaynaklar

  • Duisburg-Essen Üniversitesi — Lehramt an Haupt-, Real-, Sekundar- und Gesamtschulen: 2026/27 Türkçe dersi kayıt duyurusu
  • Duisburg-Essen Üniversitesi — LehramtsWiki Türkisch: bölüm ve eğitim programı bilgileri
  • Almanya Türk Toplumu / BTMB — 17 Kasım 2026: Türkçe öğretmenliği programının sürdürülmesi çağrısı
  • BerlinTÜRK — 18 Kasım 2026: BTMB açıklamasının aktarımı
  • Pusula24 — 17 Kasım 2026: Duisburg-Essen Türkçe öğretmenliği öğrenci alımı
  • Gazete Hamburg — 19 Kasım 2026: FÖTEV NRW’nin karara tepkisi
  • Haberin Saati — 20 Kasım 2026: ATÖF’ün öğrenci alımı kararına ilişkin açıklaması