Beklenen kıyamet günü geldi: 13 Kasım 2026
Beklenen kıyamet günü 13 Kasım 2026 olarak hesaplanmıştı. Science dergisinin 1960 tarihli nüfus modeli, bugünkü dünya nüfusunun nasıl değişeceğini öngöremedi; BM verileri ve yeni araştırmalar hesabın gerçek nüfus artışıyla uyuşmadığını ortaya koydu.

Bugün 13 Kasım 2026 Cuma. Bilim dergisi Science’da 66 yıl önce yayımlanan bir çalışmanın “kıyamet günü” olarak adlandırdığı tarih geldi. Avusturya doğumlu araştırmacı Heinz von Foerster ile Patricia M. Mora ve Lawrence W. Amiot, dünya nüfusu geçmişteki hızlanma eğilimini sürdürseydi matematiksel hesaplamada bu tarihte sonsuza yaklaşacağını yazmıştı. O çalışma bugün yeniden gündemde; gerçek nüfus verileri ise 1960 yılında kullanılan eğriden onlarca yıl önce ayrıldı.
Euronews’in 12 Kasım’da yeniden ele aldığı araştırmanın tarihi, bugünkü 13 Kasım ile tam olarak örtüşüyor. Avusturya kamu yayıncısı ORF ve Avustralya kamu yayıncısı ABC Science da 13 Kasım tarihli yayınlarında hesabın bilimsel geçmişini inceledi. Her iki yayın, çalışmanın dünya nüfusundaki artışı açıklamak için tasarlanmış bir model olduğunu aktarıyor.
13 Kasım 2026 tarihi nasıl hesaplandı?
Çalışma 4 Kasım 1960’ta Science dergisinin 132. cildinin 3436. sayısında, 1291–1295. sayfalarda yayımlandı. Orijinal bilimsel makalenin bibliyografik kaydında üç araştırmacının adı ve 13 Kasım 2026 tarihi açıkça yazıyor. Makalenin alt başlığı, insan nüfusunun önceki iki bin yıldaki büyüme biçimini sürdürmesi durumunda bu tarihte sonsuza yaklaşacağı varsayımını içeriyor. Ekip, geçmiş dönemlere ait insan nüfusu tahminlerini inceleyerek iki katına çıkma süresinin giderek kısaldığını hesapladı. Bu hızlanmayı geleceğe uzatan hiperbolik büyüme eğrisi, belli bir tarihe yaklaşıldığında matematiksel olarak sınırsız bir değere çıkıyordu. Eğrinin sonuna yazılan tarih 13 Kasım 2026 oldu.
Hesabın yazarı von Foerster 13 Kasım 1911’de doğmuştu. ABC Science’ın bugün görüştüğü Kaliforniya Üniversitesi Santa Barbara ekonomisti Javier Birchenall, araştırmacıların son derece sıra dışı bir nüfus artışına dikkat çekmek için mizahi bir anlatım kullandıklarını söyledi. Aynı tarih von Foerster’ın doğum gününe denk getirildi. “Kıyamet günü” ifadesi bu tarihli makalenin kendi başlığıydı.
Nüfus 2026’da ne kadar oldu, eski hesap neden tutmadı?
Dünya nüfusu 1960 dolaylarında yaklaşık 3 milyardı. Araştırmacıların modelinin dayandığı nüfus artış temposu daha sonraki on yıllarda değişti. ABC Science, büyüme hızının 1963 yılında yaklaşık yüzde 2,3 ile zirveye çıktığını, sonraki yıllarda yavaşladığını aktardı. Önce ölümlerin azalmasıyla hızlanan artış, doğum oranlarının gerilemesiyle farklı bir seyir izledi.
Birleşmiş Milletlerin 2024 tarihli Dünya Nüfus Beklentileri raporu, o yıl dünya nüfusunu yaklaşık 8,2 milyar olarak hesapladı. BM’nin resmî projeksiyonuna göre nüfusun 2080’lerin ortalarında yaklaşık 10,3 milyarda zirveye ulaşması, 2100’de ise 10,2 milyar civarına gerilemesi bekleniyor. Bu sayılar, 1960 makalesinin 2026 için verdiği matematiksel sonsuzluk sonucundan büyük ölçüde farklı.
BM, güncel tahminindeki değişime gerekçe olarak birçok ülkede doğurganlığın daha önce öngörülenden düşük olmasını ve bazı yüksek doğurganlık bölgelerinde azalışın hızlanmasını gösterdi. Aynı rapora göre 2024 yılında dünya nüfusunun dörtte biri, nüfusu daha önce zirveye ulaşmış ülkelerde yaşıyordu. Gelecekteki nüfus büyüklüğü bölgelere göre farklı hızlarda değişiyor.
2026’da bilim insanları eski tahmini yeniden değerlendirdi
Science dergisi 8 Ekim 2026’da Javier A. Birchenall imzalı “Demographic doomsday misses the mark” başlıklı yeni bir değerlendirme yayımladı. PubMed’de yayımlanan özet, 1960 yılında öngörülen demografik tekillik noktasının 2026 itibarıyla gerçekleşmediğini kaydediyor. Birchenall, ABC Science’a verdiği demeçte, 1960 hesabının 1980’lere kadar nüfus sayılarıyla belirli ölçüde örtüştüğünü, sonraki kırk yılda gerçek artışın çok daha yavaş seyrettiğini anlattı.
Melbourne Üniversitesi’nden demografi uzmanı Peter McDonald ise ABC Science’a, doğurganlığı on yıldan daha uzun bir dönem için yüksek doğrulukla öngörmenin mümkün olmadığını söyledi. McDonald, savaş sonrasında gelişmiş ülkelerin çoğunda görülen bebek patlamasının da dönemin önde gelen nüfusbilimcileri tarafından önceden tahmin edilmediğini hatırlattı. Ekonomi, sağlık ve aile yapısındaki değişimler uzun dönemli modellerin sonuçlarını etkiliyor.
Viyana’da bugün “Doomsday” konferansı düzenleniyor
Araştırmacının doğduğu Avusturya’da 13 Kasım 2026 tarihinde konu akademik bir konferansın da gündemine girdi. ORF’nin bugün yayımladığı habere göre Viyana’daki Complexity Science Hub, “Doomsday Conference” toplantısında eski hesaplamanın yerini günümüzün nüfus yaşlanması ve küçülme senaryolarına bırakan tartışmaları ele alıyor. Kurumdan Stefan Thurner, 1960 makalesini aşırı hızlı nüfus büyümesine dikkat çeken bir uyarı olarak değerlendirdi.
ORF’nin aktardığına göre Thurner’in ekibi Avusturya nüfusu için bir bilgisayar modeli geliştirdi. Prototip, nüfusun azalması ve yaşlanmasının emeklilik sistemine, sağlık hizmetlerine, okullara ve konut talebine nasıl yansıyabileceğini araştırıyor. 66 yıl önceki modelin hızlı büyüme sorusuna karşılık, günümüz araştırmacıları bazı ülkelerde nüfusun daralmasının sonuçlarına yoğunlaşıyor.
Ülkelerin nüfus değişimi aynı yöne gitmiyor
Küresel nüfusun artış hızının yavaşlamasına karşın ülkelerin kayıtlarında farklı hareketler görülüyor. Örneğin Japonya’daki yabancı nüfusun 4,28 milyona çıkması, ülkede yabancıların nüfustaki yerinin de tartışıldığını ortaya koyuyor. Uluslararası göç, doğurganlık oranından ayrı olarak ülke nüfusunun büyüklüğünü ve bileşimini değiştiriyor.
Avrupa’daki küçük ülkelerde göçün yıllık nüfus sayımlarına etkisi daha kolay görülebiliyor. Andorra’nın 90 bin 122 kişilik nüfusuna ilişkin veriler ve Malta’da yabancı çalışanlar üzerine süren tartışma, ülkelerin göç ve nüfus tartışmalarına iki örnek oluşturuyor. Birleşmiş Milletlerin dünya toplamına ilişkin uzun vadeli beklentisi, bu farklı ülke eğilimlerini birlikte değerlendiriyor.
13 Kasım 2026 böylece 1960’taki kıyamet günü hesabının takvimdeki karşılığı olarak geldi. Bilimsel tartışma bugün dünya nüfusunun sonsuza çıkması üzerinde değil; gerçek doğum, ölüm ve göç verilerine dayanarak nüfusun gelecekte hangi hızla değişeceği üzerinde sürüyor.
Kaynaklar
- Heinz von Foerster, Patricia M. Mora ve Lawrence W. Amiot — Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026, Science, 4 Kasım 1960.
- Birleşmiş Milletler — World Population Prospects 2024: Summary of Results, 11 Temmuz 2024.
- Javier A. Birchenall — Demographic doomsday misses the mark, Science, 8 Ekim 2026.
- Euronews Türkçe — Doomsday çalışması 13 Kasım 2026’yı insanlığın son günü olarak hesaplamıştı, 12 Kasım 2026.
- ABC Science — Scientists once predicted population doomsday would end world today, 13 Kasım 2026.
- ORF Science — Der Weltuntergang ist abgesagt, 13 Kasım 2026.
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.
Sıradaki haber
Antalya’da COP31 sonuç bildirgesi çıkmadı: AB son taslağı reddettiHaber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.
Haber yükleniyor…