Antalya’da 26 milyar doları aşan yatırım planı: COP31’de iklim uzlaşması zorlaşıyor

COP31 yatırım anlaşmaları ve planları için açıklanan toplam 26 milyar doları aştı. Reuters, Çin’le yenilenebilir enerji mutabakatı ve kalkınma bankası finansmanını aktarırken Antalya’daki iklim müzakerelerinin tıkandığını bildirdi.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

COP31 yatırım anlaşmaları için Türkiye’nin açıkladığı toplam tutar, Antalya’daki iklim zirvesinin son planlı gününe girilirken 26 milyar doları geçti. Reuters muhabirleri Sarah McFarlane ve Ezgi Erkoyun’un 20 Kasım 2026 tarihli haberine göre tutar, 9 Kasım’dan bu yana duyurulan yatırım hedefleriyle finansman anlaşmalarını kapsıyor. Aynı gün heyetler, fosil yakıtlar ve gelişmekte olan ülkelere sağlanacak iklim finansmanı konusunda ortak karar metni üzerinde anlaşmaya çalışıyordu.

Sarah McFarlane ve Ezgi Erkoyun’un Reuters için Antalya’dan hazırladığı değerlendirme, ev sahibi ülkenin iş bağlantılarıyla uluslararası iklim diplomasisinin farklı seyir izlediğini aktardı. Türkiye’nin duyurduğu toplamın en büyük kalemi Çin ile yaklaşık 15 milyar dolarlık yenilenebilir enerji işbirliği. Dört çok taraflı kalkınma bankasıyla yapılan 5,1 milyar dolarlık finansman anlaşmaları, Suudi Arabistan ile enerji projeleri ve Kanadalı şirketle nükleer teknoloji çalışması da aynı dönemde açıklandı.

COP31 yatırım anlaşmaları hangi projelerden oluşuyor?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının duyurduğu Çin mutabakatı, Türkiye’de yaklaşık 7 bin megavatlık güneş veya rüzgâr santrali kurulmasını hedefliyor. Bakan Alparslan Bayraktar, buna depolama sistemleriyle 4 bin megavatlık elektrik iletim altyapısının eşlik edeceğini söyledi. Bakanlığın resmî duyurusunda toplam yatırım beklentisi yaklaşık 15 milyar dolar olarak verildi. İmzalanan belge, Türkiye ile Çin Ulusal Enerji İdaresi arasında yenilenebilir enerji alanında işbirliğine ilişkin mutabakat zaptı niteliğinde.

Çin ile kurulan bu çerçeve, belirli santrallerin tek tek işletmeye alındığı bir proje bilançosundan ziyade planlanan yeni kapasitelere dayanıyor.

Bakanlık duyurusu, türbin ekipmanında teknoloji paylaşımı ile iletim şebekesinin güçlendirilmesi hedeflerine de yer veriyor. Mutabakatta öngörülen yeni iletim hatları ve depolama sistemleri, büyümesi planlanan yenilenebilir enerji üretimiyle birlikte ele alındı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, COP31 yatırım anlaşmaları kapsamındaki banka finansmanında 12 Kasım’da Antalya’da dört uluslararası banka ile toplam 5,1 milyar dolarlık on anlaşma imzalandığını açıkladı. Anadolu Ajansının aktardığı imza töreninde Asya Kalkınma Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası yer aldı. Belgelerde şehirlerin dayanıklılığı ve tarım ile sanayinin yeşil dönüşümü için farklı finansman kanalları bulunuyor.

Bankalarla imzalanan finansman toplamının 1,6 milyar doları AIIB’nin iklim politikası programına ayrıldı. Bankanın 12 Kasım açıklamasına göre kaynak, Türkiye’nin iklim reformları için iki bileşen halinde düzenlendi. İlk 800 milyon dolarlık kredi iklim politikalarının uygulanması için düzenlendi. Aynı tutardaki ikinci bileşen enerji, gıda güvenliği ve ekonomik dayanıklılığa ilişkin tamamlayıcı finansmanı sağlıyor. Paket, Transit Haber’in daha önce yayımladığı AIIB kredisinin koşulları ve iki parçalı yapısı hakkındaki haberde ayrıntılarıyla anlatılmıştı.

Suudi Arabistan ile enerji anlaşmasının kapsamı ne?

Riyad ile Antalya’da imzalanan işbirliği belgesi, şubat ayında oluşturulan 5 bin megavatlık yenilenebilir enerji programının devamı niteliğinde. Enerji Bakanlığının 10 Kasım açıklamasına göre Sivas ve Karaman Taşeli’nde planlanan toplam 2 bin megavatlık güneş enerjisi santralleri programın ilk etabını oluşturuyor.

COP31 sırasında ikinci aşamadaki 3 bin megavatlık rüzgâr projeleri için de elektrik işbirliğine ilişkin mutabakat imzalandı. Suudi Arabistan resmî haber ajansı SPA’nın 10 Kasım duyurusunda anlaşmanın imza töreni yer aldı.

İlk etap güneş projelerinin finansmanına ilişkin destek mektupları da 11 Kasım’da duyuruldu. Sekiz finans kuruluşunun destek mektubu ilk etapta Sivas ve Taşeli santrallerinin finansmanına yönelik. Antalya’daki imza, Suudi şirket ACWA Power’ın Türkiye’de geliştirmesi planlanan santrallerle bağlantılı; proje aşamalarına ilişkin takvim ve işletmeye alma süreçleri enerji idaresinin ilerleyen duyurularına bağlı.

Kanada ile hangi çalışma için imza atıldı?

Kanada’dan gelen anlaşma, 12 Kasım’da Türkiye Nükleer Enerji AŞ (TÜNAŞ) ile AtkinsRéalis’in iştiraki Candu Energy arasında imzalandı. Konu, fizibilite ve ön mühendislik çalışması. Şirketin resmî açıklaması, Türkiye’de olası yeni bir nükleer enerji yatırımına ilişkin teknik koşulların ve projenin ekonomik uygunluğunun inceleneceğini belirtiyor. İncelemenin sonuçları ilerideki teknoloji ve proje kararlarında kullanılacak. Olası reaktör programına ilişkin Reuters haberinde altı üniteli ve 4,5 gigavatlık bir tasarımın incelendiği aktarıldı. Şirketin açıkladığı aşama ise teknik çalışma ve fizibiliteyi kapsıyor. Transit Haber’in Kanada ile nükleer santral fizibilitesi haberinde, olası reaktör sayısı ve mühendislik sürecinin ayrıntıları bulunuyor.

26 milyar dolar Türkiye’ye ne zaman gelecek?

Reuters’ın COP31 yatırım anlaşmaları için bildirdiği 26 milyar doları aşan toplam, farklı hukuki ve ekonomik aşamalardaki anlaşma ve planların bir araya getirilmesinden oluşuyor. Çin’le belge henüz yatırım hedeflerine dönük mutabakat düzeyindeyken kalkınma bankalarıyla finansman sözleşmeleri imzalandı; Kanada tarafında ise ön teknik değerlendirme başlıyor. Banka sözleşmelerinde kullandırım takvimi, enerji projelerinde uygulama aşamaları ve fizibilite belgelerinde yapılacak incelemeler ayrı tarihler taşıyor.

Çin’deki yaklaşık 15 milyar dolarlık çerçeve ile kalkınma bankalarının 5,1 milyar dolarlık paketi, Reuters’ın verdiği toplamın iki büyük bileşeni.

Haberde Suudi Arabistan ve Kanada anlaşmaları da anılıyor; ancak bu iki ülkeye atfedilen bütün kalemler için ayrı bir nihai finansman dökümü sunulmuyor. Bakanlık ve şirketlerin yayımladığı belgeler, projelerin sözleşme, fizibilite ve finansman safhalarını ayrı ayrı tarif ediyor.

Antalya’da iklim müzakereleri neden tıkandı?

Antalya’da COP31 yatırım anlaşmaları açıklanırken 190’dan fazla ülkenin heyetleri, düşük gelirli ülkelerin iklim değişikliğine uyumuna ayrılacak finansman üzerinde görüşmelere devam ediyordu. Reuters’ın 20 Kasım haberine göre müzakere taslağının son sürümünde fosil yakıt kullanımını azaltmaya dönük açık atıf çıkarıldı. Associated Press de bazı ada ülkelerinin ve çevre örgütlerinin bu değişikliğe tepki gösterdiğini bildirdi. Zirvenin başkanlığını Türkiye, müzakerelerin başkanlığını ise Avustralya yürütüyor.

Türkiye ile Avustralya, COP31 yatırım anlaşmaları duyurulurken elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarma girişimini de gündeme taşıdı. Hedefin nasıl uygulanacağı ve elektrik üretiminin hangi kaynaklara dayanacağı konusunda farklı ülke gruplarının talepleri bulunduğu aktarıldı. Transit Haber, 16 Kasım’da Rusya ve Suudi Arabistan’ın karar taslağına itirazlarını ve zirvenin elektrifikasyon gündemini haberleştirmişti.

İklim müzakerelerine yönelik bağımsız izleme raporları da kapanış öncesi anlaşmazlıkları kayda geçirdi. International Institute for Sustainable Development’ın 20 Kasım tarihli Earth Negotiations Bulletin raporuna göre ulusal uyum planları ve 1,5 derece hedefinin karar metnine nasıl alınacağı üzerindeki anlaşmazlıklar sürüyordu. Müzakerelerin planlanan 20 Kasım bitiş saatini aşabileceği Reuters haberinde de dile getirildi.

Türk şirketleri COP31’den hangi iş bağlantılarıyla ayrılıyor?

Bursa merkezli Harves Technology, Antalya’daki şirket alanında dar alanlara uygun modüler yağmur suyu tanklarını tanıttı. Reuters, firmanın yatırımcı görüşmelerini haberine taşıdı. Şirketin uluslararası satış sorumlusu Beyza Altın’ın açıklamasına göre Hindistan ve Fransa’dan potansiyel yatırımcılarla görüşüldü. Somali ile Brezilya’daki dağıtım şirketlerinden de ilgi geldi; İspanya ve Yunanistan’da benzer temaslar yürütüldü. Bu görüşmeler henüz ayrı bir satış toplamı olarak açıklanmadı.

Havadaki nemden içilebilir su üreten sistemler geliştiren Liaqua da zirvede Gana ve Hindistan’dan kamu temsilcileriyle görüştü; Meksika ve Brezilya’daki finans kuruluşlarıyla temas kurdu. Şirketin kurucu ortağı Tuncer Küçükaydoğmuş, farklı ülke temsilcileriyle kısa sürede görüşebilme olanağını Reuters’a anlattı. 20 Kasım itibarıyla COP31 yatırım anlaşmaları, büyük ölçekli finansman belgelerinin yanında bu tür şirketlerin uluslararası iş görüşmelerini de zirve gündemine taşıdı.

Kaynaklar

Reuters — Sarah McFarlane ve Ezgi Erkoyun, COP31 delivers deals for host Turkey as climate diplomacy stalls, 20 Kasım 2026.

T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı — Türkiye ile Çin arasında yaklaşık 15 milyar dolarlık yatırım anlaşması, Kasım 2026.

Anadolu Ajansı — Türkiye’nin dört kalkınma bankasıyla 5,1 milyar dolarlık anlaşmaları, 12 Kasım 2026.

Asya Altyapı Yatırım Bankası — Türkiye ile 1,6 milyar dolarlık iklim finansmanı açıklaması, 12 Kasım 2026.

T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı — Türkiye ve Suudi Arabistan elektrik işbirliği, 10–11 Kasım 2026.

Suudi Basın Ajansı — Türkiye ile elektrik projelerinde işbirliği mutabakatı, 10 Kasım 2026.

AtkinsRéalis — TÜNAŞ ile CANDU fizibilite ve mühendislik anlaşması, 12 Kasım 2026.

Associated Press — Antalya COP31 fosil yakıt taslağı ve finansman tartışmaları, 20 Kasım 2026.

International Institute for Sustainable Development — Earth Negotiations Bulletin, COP31 toplantı notları, 20 Kasım 2026.

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

Antalya’da COP31 sonuç bildirgesi çıkmadı: AB son taslağı reddetti

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.