Türkiye ile NAVTEX anlaşmazlığındaki GSI kablosuna 2031 takvimi

GSI kablosu için Yunan elektrik iletim operatörü ADMIE, Girit–Kıbrıs Rum Kesimi bağlantısının 2031 sonunda tamamlanmasını hedefliyor. Deniz tabanı araştırmalarının yüzde 60’ı bitirildi; tüketicilere yönelik fiyat hesapları ise 2035 senaryolarına dayanıyor.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

Yunanistan’ın elektrik iletim operatörü ADMIE’nin 2027–2036 dönemi için hazırladığı kalkınma planında, GSI kablosu kapsamında Girit ile Kıbrıs Rum Kesimi arasında kurulacak elektrik bağlantısının 2031 sonunda tamamlanması hedefleniyor. Cyprus Mail’in Tom Cleaver imzasıyla 14 Kasım 2026’da yayımladığı habere göre deniz tabanı araştırmalarının yüzde 60’ı gerçekleştirildi.

Fransız Abeille Marengo araştırma gemisi, deniz yetki alanları hakkında Türkiye ile Yunanistan’ın karşılıklı NAVTEX duyuruları yayımladığı güzergahta kalan ölçümleri yapmak üzere çalışıyor.

ADMIE, ön kalkınma planını 11 Eylül’de kamuoyu görüşüne açmış, istişare dönemi 10 Ekim’de sona ermişti. Kasım ayında yeniden gündeme gelen 2031 sonu hedefi, Girit–Kıbrıs Rum Kesimi bağlantısının inşaat takvimine ilişkin. Kıbrıs adası ile İsrail arasındaki ikinci hat için ayrı bir fizibilite ve yatırım süreci bulunuyor. Cyprus Mail, Yunan kamu yayıncısı ERT’ye dayanarak iki aşamaya ilişkin teknik bilgileri birlikte aktardı.

GSI kablosu 2031'e kadar hangi çalışmaların tamamlanmasını gerektiriyor?

Projenin Girit–Kıbrıs Rum Kesimi bölümü yaklaşık 898 kilometre uzunluğunda ve 1.000 megavat kapasiteli olarak tasarlandı. Kathimerini’nin 14 Kasım tarihli haberine göre güzergahın bazı kesimlerinde deniz derinliği 3.000 metreye ulaşıyor. ADMIE’nin programına göre ilk aşamanın bütçesi 1,94 milyar avro. Avrupa Birliği’nin Connecting Europe Facility programından sağlanacak yaklaşık 657 milyon avroluk destek de finansman planının bir bölümünü oluşturuyor.

Denizaltı bölümüne ilişkin sözleşmenin imzalanmasının ardından GSI kablosu için üretim çalışmaları sürüyor. Kablonun karadaki elektrik şebekelerine bağlanabilmesi için iki uçta dönüştürücü istasyonlar gerekiyor. ADMIE’nin planına göre Girit’teki mevcut Damasta tesisi genişletilecek; Kıbrıs Rum Kesimi’nde yeni bir istasyon kurulacak. İstasyonlar için tercih edilen yüklenici belirlendi. Projede yüksek gerilimli doğru akım teknolojisi kullanılması planlanıyor.

Deniz tabanı araştırmalarının yüzde 60’lık tamamlanma oranı, GSI kablosu için yapılan ölçüm çalışmalarına ait. Bu ölçümler, kablonun geçeceği deniz zeminine ilişkin teknik veriler elde edilmesi için yapılıyor. Kalan güzergah üzerindeki çalışmaların ardından ayrıntılı mühendislik ve döşeme uygulamalarına ilişkin kararlar hazırlanacak. Cyprus Mail, deniz ölçümlerinin yüzde 60’ının tamamlandığını 20 Ekim tarihli haberinde de aktarmıştı. Aynı haberde Kıbrıs Rum Kesimi enerji düzenleyicisi CERA’nın başkanı Polis Lemonaris, o tarihteki proje tahmininin Ocak 2031’e kaydığını milletvekillerine anlatmıştı. ADMIE’nin on yıllık planında ise 2031 sonu hedefleniyor.

Abeille Marengo'nun araştırmaları neden NAVTEX tartışmasına konu oldu?

Great Sea Interconnector şirketi ile ADMIE, 10 Kasım tarihli ortak açıklamalarında Abeille Marengo gemisinin Girit’teki İraklio Limanı’ndan ayrıldığını bildirdi. Açıklamada cihazların kalibrasyonunu deniz tabanı araştırmalarının izleyeceği belirtildi. Gemiye ilişkin denizcilik uyarıları, Türkiye ile Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi makamlarının farklı bildirimlerine konu oldu. Türkiye, araştırma güzergahının bir bölümünü kendi kıta sahanlığı içinde değerlendiriyor. Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi ise araştırma izinlerini kendi deniz yetki alanı görüşlerine dayandırıyor. Cyprus Mail’in 14 Kasım haberinde, Yunan hükümetinin izin talebinin yalnız Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi makamlarına iletildiği yönündeki açıklamalarıyla Türk NAVTEX’indeki koordinasyon ifadeleri birlikte yer aldı.

Bu hafta sahada yaşanan askerî temaslar da araştırma programını izledi. Transit Haber’in 13 Kasım tarihli telsiz mesajı haberinde Türk Gökova ve Yunan Limnos fırkateynlerinin araştırma gemisine yakın bölgede bulunduğu, telsiz üzerinden deniz yetki alanlarına ilişkin karşılıklı mesajlar verildiği aktarılmıştı. 6 Kasım tarihli NAVTEX haberinde ise Heraklion istasyonunun 1411/26 sayılı seyir duyurusu ile Türk tarafının açıklamaları ele alınmıştı.

Fransız şirketlerinin GSI kablosu projesindeki katılımı, üretim ve deniz araştırmalarının ötesinde yatırım ortaklığını da kapsıyor. Yatırımcı Meridiam, ağustosta Great Sea Interconnector şirketinde çoğunluk payı edinmek üzere ADMIE ile anlaşma imzaladı. 9 Kasım tarihli Fransa–Türkiye bildirimleri haberinde Paris ve Ankara arasındaki bilgilendirme temasları, Yunanistan’ın araştırma izinlerine ilişkin açıklamalarından ayrı olarak aktarılmıştı.

Kıbrıs Rum Kesimi–İsrail bağlantısında hangi aşamaya gelindi?

Kıbrıs Rum Kesimi–İsrail elektrik bağlantısına ilişkin fizibilite çalışması, ADMIE’nin 2027–2036 programına göre olumlu sonuçlandı. Yaklaşık 310 kilometre olarak planlanan ikinci bölümün amacı, İsrail’in elektrik şebekesini denizaltı bağlantısı üzerinden Avrupa sistemine bağlamak. Bu hat için yatırımla ilgili ayrı düzenleyici işlemler yürütülüyor.

Yatırımcı şirket ADMIE Holding’in Eylül 2026 tarihli yarıyıl faaliyet açıklamasına göre Kıbrıs Rum Kesimi ve İsrail düzenleyicilerine ağustosta yatırım onay başvurusu yapıldı. Şirket, ülkeler arasındaki maliyet paylaşımı ve onay süreçlerinin ardından nihai yatırım kararına geçilmesini hedefliyor. Şirket, yatırım onayları için ayrıca yürütülen işlemler kapsamında Kıbrıs Rum Kesimi–İsrail etabına yönelik başka yatırımcılarla da görüşmeyi planlıyor.

Elektrik fiyatlarında yüzde 19 düşüş hesabı nasıl yapıldı?

Selanik Aristoteles Üniversitesinden Pantelis Biskas, GSI kablosu için Yunanistan ile Kıbrıs Rum Kesimi elektrik piyasalarının 2035’te birbirine bağlandığı senaryolarda maliyetlerin nasıl değişebileceğini hesapladı. Kasım başında Güneydoğu Avrupa Enerji Enstitüsünün düzenlediği toplantıda sunulan araştırmada, yıllık toplam tüketici tasarrufu 123 milyon ile 138 milyon avro arasında tahmin edildi. Tasarrufun büyük bölümünün Kıbrıs Rum Kesimi elektrik piyasasında gerçekleşmesi bekleniyor.

Cyprus Mail, çalışma sonuçlarını Kıbrıslı tüketiciler için yüzde 19’a ulaşabilecek fiyat düşüşü olarak aktardı. AlphaNews’in 14 Kasım tarihli haberinde ise aynı hesap, toptan elektrik fiyatında megavatsaat başına yaklaşık 21,5 avroluk gerileme beklentisiyle açıklandı. To Vima’nın çalışmaya ilişkin ayrıntılarında, 500 megavatlık bağlantı senaryosunda Kıbrıs Rum Kesimi’ndeki ortalama elektrik tedarik maliyetinin megavatsaat başına 120,49 avrodan 99,14 avroya indiği hesaplandı.

Üniversite araştırması, bağlantı kapasitesini 500, 750 ve 1.000 megavat olarak ayrı ayrı değerlendiriyor. Daha düşük fiyatlı doğal gaz kullanımının incelendiği alternatif senaryoda ise yıllık toplam tasarruf tahmini 40–50 milyon avroya kadar geriliyor. Enerji maliyetine ilişkin sonuçlar, çalışmanın elektrik üretim karması, yakıt fiyatı ve tüketim varsayımlarına bağlı projeksiyonları olarak açıklanıyor. Perakende elektrik faturalarındaki dağıtım bedelleri ve vergiler, bu toptan elektrik maliyeti hesaplarının dışında yer alan ayrı kalemler.

Kaynaklar

  • ADMIE/IPTO — 2027–2036 Ön On Yıllık Kalkınma Programı kamu istişaresi, 11 Eylül 2026
  • Cyprus Mail — Tom Cleaver, Greece-Cyprus interconnector to be complete by end of 2031, Admie says, 14 Kasım 2026
  • Kathimerini — ADMIE’nin elektrik bağlantısı takvimi ve teknik ilerleme raporu, 14 Kasım 2026
  • Great Sea Interconnector ve IPTO — Seabed survey activities, 10 Kasım 2026
  • ADMIE Holding — 2026 ilk yarı finansal sonuçları ve Kıbrıs–İsrail yatırım onay başvurusu, Eylül 2026
  • AlphaNews — ADMIE’nin 2031 hedefi ve 19 yüzde fiyat çalışması, 14 Kasım 2026
  • To Vima — Selanik Aristoteles Üniversitesi’nin enerji piyasası modellemesi, 4 Kasım 2026
  • Cyprus Mail — Proje maliyeti ve deniz araştırmalarındaki ilerleme, 20 Ekim 2026

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

POLITICO: Miçotakis, Türkiye-Libya anlaşmasını AB liderlerinin önüne götürüyor

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.