Türkiye’de miras intikali, tapu sicilinde ölen kişi adına kayıtlı taşınmazın mirasçılık belgesindeki hak sahipleri adına tescil edilmesiyle yürütülüyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ebeveyn kaybı sonrası idari işlemler rehberi, mirasçılardan birinin veya tamamının gerekli belgelerle tapu müdürlüğüne başvurabileceğini yazıyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü de Web Tapu üzerinden mirasın intikali başvurusu yapılabildiğini belirtiyor. Yurt dışında yaşayan mirasçı böylece dosyayı çevrim içi açabiliyor; Türkiye’deki temsil işlemleri için ayrıca geçerli bir vekâletname kullanılabiliyor.
Miras kalan taşınmazın ilk tapu tescili veraset vergisinin tahakkukunu beklemeden yapılabiliyor; satış veya başka bir ayni hak işlemi için taşınmaza düşen verginin tamamen ödenmesi ve ilişik kesme belgesinin hazırlanması gerekiyor. Gelir İdaresi Başkanlığının 7338 sayılı Kanunun 19. maddesine dayanan açıklaması, tapu tescilinin sonucunun ilgili vergi dairesine en geç 15 gün içinde bildirilmesini ve vergi ödenmeden devir, ferağ veya ayni hak tesis edilmemesini öngörüyor. Bu ayrım, miras intikali ile miras kalan taşınmazın daha sonra satılması arasındaki vergi adımını birbirinden ayırıyor.
Miras intikali için ilk belge nedir?
Mirasçıları ve paylarını gösteren mirasçılık belgesi, tapu dosyasının temel belgesi. Gelir İdaresi Başkanlığının güncel veraset ve intikal vergisi sayfası, bu belgenin sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınabildiğini belirtiyor. Tapu başvurusunda kimlik belgesi, temsilci işlem yapıyorsa temsil belgesi ve bina vasıflı taşınmazlarda DASK poliçe numarası da işlem dosyasına giriyor. Taşınmazın niteliği veya terekenin yapısı ek belge gerektiriyorsa tapu müdürlüğü başvuruyu o dosyaya göre inceliyor. Yurt dışında ölüm gerçekleşmiş ve Türkiye nüfus kaydındaki ölüm bilgisi henüz işlenmemişse, mirasçılık belgesinden önce yabancı ölüm belgesinin Türkiye kayıtlarıyla eşleştirilmesi gerekebiliyor. Miras dosyasında kullanılacak yabancı resmî belgenin tasdik ve tercüme yolu belgenin düzenlendiği ülkeye ve belge türüne göre değişiyor. Yabancı belgeyi tapu başvurusuna eklemeden önce, kullanılacağı kurumun istediği onay zincirini kontrol etmek dosyanın geri dönmesini önlüyor.
Miras intikali Web Tapu’dan nasıl başlatılır?
TKGM’nin Web Tapu hizmeti satış ve ipotek işlemlerinin yanında mirasın intikali başvurusunun da internetten açılmasına imkân veriyor. Başvuru sahibi e-Devlet bağlantısıyla sisteme girip taşınmazı ve işlem türünü seçerek dosyayı ilgili tapu müdürlüğüne gönderebiliyor. Dosya Web Tapu’dan açıldıktan sonra tapu müdürlüğü belgeleri ve varsa temsil yetkisini inceliyor; sistem başvuru ve belge iletim kanalı olarak kullanılıyor.
Temsilci aracılığıyla yürütülen miras intikali başvurusunda Web Tapu dosyasındaki temsil bilgisi ile vekâletnamenin kapsamı aynı işlemi karşılamalı. Tapu müdürlüğü, vekilin yalnızca genel temsil yetkisine değil, yapılacak tapu işlemi bakımından yeterli yetki taşıyıp taşımadığına da bakıyor. Yurt dışında düzenlenen vekâletnamelerin Türkiye’de tapu işlemine esas alınmasında kullanılacak onay biçimi için TKGM’nin Yurt Dışında Düzenlenen Vekâletnamelere İlişkin Kılavuzu ülke ve düzenleyen makama göre ayrı yollar sıralıyor.
Tek mirasçı tapu başvurusu yapabilir mi?
Mirasçılardan biri miras intikali talebiyle tapu müdürlüğüne başvurabiliyor. Bakanlığın rehberi, bir mirasçı veya tüm mirasçıların başvuru yapabileceğini açıkça belirtiyor. Tek mirasçının başvurusunda taşınmaz mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti biçiminde tescil edilebiliyor. TKGM’nin Your Key Türkiye sözlüğündeki mirasın intikali açıklaması ise paylı mülkiyet olarak tescil için bütün mirasçıların veya vekillerinin tapu müdürlüğüne gelerek talepte bulunması gerektiğini kaydediyor.
Başvuruyu tek mirasçının açabilmesi ile paylı tescilde bütün mirasçıların iradesinin aranması iki ayrı kural. Satış, paylaşma veya taşınmazı bir mirasçı üzerinde toplama talepleri ise intikalden sonraki kendi işlem türüne göre yürütülüyor.
Yurt dışındaki mirasçı veraset beyannamesini ne zaman verir?
Veraset ve intikal vergisi beyannamesi için süre, ölümün nerede gerçekleştiğine ve mirasçının nerede bulunduğuna göre değişiyor. GİB’in 2026 veraset ve intikal vergisi rehberi miras yoluyla geçen malların toplam değeri istisna haddinin altında kalsa bile beyanname verilmesini zorunlu tutuyor. Yurt dışında yaşayan gurbetçiler için süre hesabı, Türkiye’de yaşayan mirasçının takviminden farklı olabiliyor.
- Ölüm Türkiye’de olmuş ve mirasçı yabancı ülkede bulunuyorsa beyanname ölüm tarihini izleyen 6 ay içinde veriliyor.
- Ölüm yabancı ülkede olmuş, mirasçı Türkiye’de bulunuyorsa süre 6 ay.
- Mirasçı, ölümün gerçekleştiği yabancı ülkede bulunuyorsa süre 4 ay.
- Ölüm başka bir yabancı ülkede olmuş ve mirasçı farklı bir yabancı ülkede bulunuyorsa süre 8 ay.
- Gaiplik kararında süre, kararın ölüm siciline işlendiği tarihi izleyen 1 ay.
Beyan süresi tapu tescilinin vergi tahakkukunu bekleyip beklememesiyle aynı kural değil. Mirasçı beyannamesini kendi süre tablosuna göre hazırlarken, taşınmazın mirasçılar adına ilk tescili ile daha sonraki satış veya ayni hak işleminin vergi şartlarını ayrı izlemeli.
Vergi tahakkuku beklenmeden tapu tescili yapılabilir mi?
Evet. GİB’in ilişik kesme belgesi açıklamasına göre miras kalan gayrimenkulün tescili veraset ve intikal vergisinin tahakkuku beklenmeden yapılabiliyor. Tapu müdürlüğü tescil sonucunu 15 gün içinde ilgili vergi dairesine bildiriyor. Taşınmazın daha sonra devri veya ferağı ya da üzerinde ayni hak kurulması aşamasında ise o taşınmaza isabet eden verginin tamamen ödenmiş olması gerekiyor; tapu işlemi ilişik kesme belgesiyle ilerliyor.
Miras intikali ile sonraki satış farklı vergi kontrollerine bağlı. 7338 sayılı Kanun, mirasçı adına tescili tahakkuk beklenmeden mümkün kılıyor; sonraki devir veya ayni hak işlemi için taşınmaza düşen verginin ödenmesi ve ilişik kesme belgesi gerekiyor. Satış planı olan mirasçının bu belgeyi işlem gününden önce vergi dairesi tarafında tamamlaması gerekiyor.
Konsolosluk vekâletnamesi için hangi bilgiler hazırlanmalı?
Yurt dışında yaşayan mirasçı Türkiye’deki tapu ve vergi işlemlerini bir temsilci üzerinden yürütecekse vekâletnamenin yapılacak işlemleri kapsaması gerekiyor. T.C. Dışişleri Bakanlığının Konsolosluk İşlemleri SSS sayfası, vekâletname için kimlik, pasaport, son altı ay içinde çekilmiş iki renkli fotoğraf ve vekil tayin edilecek kişinin kimlik bilgilerini istiyor. Tapu işlemlerine ilişkin vekâletnamede taşınmazın tapusu veya il, ilçe, mahalle, pafta, ada, parsel ve mevkii gibi tapu kayıt bilgilerinin hazırlanması da isteniyor.
Mirasçılık belgesi alma yetkisi, vergi dairesinde işlem yapma yetkisi, tapuda intikal talebi ve daha sonraki satış yetkisi ayrı yetkiler olarak ele alınıyor. Mirasçı yalnız intikali yaptıracaksa vekâlet metni o göreve göre; intikalden sonra satış da planlanıyorsa satış yetkisi ayrıca değerlendirilerek düzenlenmeli. Temsilciye verilecek yetkinin kapsamı, konsolosluk randevusundan önce Türkiye’de yapılacak işlemlerin sırasıyla karşılaştırıldığında eksik yetki nedeniyle yeni vekâletname ihtiyacı azalıyor.
Yabancı noterde verilen vekâletname Türkiye’de nasıl kullanılır?
Konsolosluk dışında yabancı ülkenin noterlik işlemi yapmaya yetkili makamında vekâletname düzenlenmesi de mümkün. TKGM kılavuzu; yabancı vekâletnameleri Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde düzenlenenler ve taraf olmayan ülkelerde düzenlenenler olarak ayırıyor. Belgenin apostil, dış temsilcilik tasdiki veya başka bir onay zincirinden hangisine tabi olduğu düzenlendiği ülkeye göre belirleniyor. Türkçe olmayan vekâletnamenin tapu işleminde kullanılabilmesi için de kabul edilen tercüme ve tasdik biçiminin dosyaya uygun hazırlanması gerekiyor.
Belgenin düzenleyen makamı ile taşıdığı tasdik zinciri birlikte incelenir. Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde yabancı noter tarafından düzenlenen belgeler apostil yoluna, taraf olmayan ülkelerde düzenlenenler ise ilgili tasdik zincirine göre hazırlanıyor. Tapu müdürlüğü de vekâletnamenin yapılacak işlem için yeterli temsil yetkisi taşıyıp taşımadığını ayrıca inceliyor.
Mavi Kart veya ikinci vatandaşlık varsa hangi kayıtlar karşılaştırılır?
Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlığı kaybeden kişiler Türkiye’deki işlemlerinde Mavi Kart statüsünü kullanabiliyor. Dışişleri Bakanlığının vekâletname SSS’si de bu gruptan kimlik belgesiyle birlikte Mavi Kart bilgisini istiyor. Transit Haber’in Mavi Kart hakları rehberi; taşınmaz ve miras işlemlerinin de 5901 sayılı Kanundaki hak statüsüyle birlikte ilgili işlem mevzuatına göre ele alıyor.
Türk vatandaşlığını koruyup ikinci bir vatandaşlık kazanan kişide yabancı ülkedeki ad veya soyad değişikliği, Türkiye’deki kimlik kayıtlarıyla belge eşleşmesini etkileyebilir. Transit Haber’in ikinci vatandaşlık bildirimi rehberi, VAT-12 kaydı ile yabancı vatandaşlık belgesindeki kimlik bilgilerinin Türkiye nüfus kaydıyla eşleştirme adımlarını veriyor. Tapu veya vekâlet dosyasında iki ülkedeki belgeler farklı ad-soyad taşıyorsa, başvurudan önce kayıt ve belge uyumunun kontrol edilmesi temsil ve kimlik incelemesini kolaylaştırıyor.
Evlilik veya boşanma kaydı miras dosyasını etkiler mi?
Mirasçılık belgesi eş, çocuk ve diğer mirasçıların hukuki durumunu belgeliyor. Yurt dışında yapılan evlilik veya verilen boşanma kararı Türkiye nüfus kaydına henüz işlenmemişse, medeni hal dosyası miras işleminden ayrı bir kayıt işi olarak ortaya çıkabiliyor. Transit Haber’in yurt dışında evlilik ve boşanma tescili rehberi, yabancı evliliğin bildirimi ile yabancı boşanma kararının Türkiye’deki tescil yolunu ayrı başlıklarda veriyor. Mirasçılık belgesindeki kişi bilgilerinin güncel kayıtlarla uyuşması gerektiği için, aile kayıtlarındaki farklılıklar belge hazırlığı sırasında ayrıca görülüyor.
Gurbetçi mirasçı dosyayı hangi sırayla hazırlamalı?
Bağımsız kontrol için Bosphorus Hukuk Bürosunun 2 Ağustos 2026 tarihli gurbetçiler için miras rehberi, Türkiye’deki tereke sürecini mirasçılık belgesi; veraset ve intikal vergisi; tapuda intikal; gerekiyorsa satış veya paylaşım aşamalarıyla özetliyor. Resmî kurum sayfalarıyla birlikte okunduğunda yurt dışındaki mirasçı için pratik dosya sırası şöyle kurulabiliyor:
- Ölüm ve mirasçılık bilgilerinin Türkiye kayıtlarında kullanılabilir durumda olduğunu kontrol edin; gerekiyorsa mirasçılık belgesini noter veya sulh hukuk mahkemesinden alın.
- Miras intikali başvurusunu Web Tapu’dan veya tapu müdürlüğü kanalından açın; bina vasıflı taşınmazda DASK poliçe numarasını hazırlayın.
- Türkiye’de temsilci kullanacaksanız vekâletnamenin mirasçılık belgesi, vergi, tapu intikali ve planlanan sonraki işlem için gereken yetkileri ayrı ayrı kapsadığını kontrol edin.
- Yabancı noterde düzenlenen vekâletnamede ülkenin apostil/tasdik yolunu ve Türkçe tercüme şartını TKGM kılavuzuna göre hazırlayın.
- Veraset ve intikal vergisi beyannamesi için ölüm yeri ile kendi bulunduğunuz ülkeye göre 4, 6 veya 8 aylık süreyi hesaplayın.
- İlk tescil tamamlandıktan sonra satış veya ayni hak işlemi planlıyorsanız taşınmaza düşen verginin ödenmesini ve ilişik kesme belgesini ayrıca tamamlayın.
- Mavi Kart, ikinci vatandaşlık, ad-soyad değişikliği veya medeni hal kaydı varsa Türkiye’deki kimlik ve nüfus kayıtlarıyla yabancı belgelerin aynı kişiyi gösterdiğini başvurudan önce karşılaştırın.
Yurt dışındaki mirasçının temel dosyasında mirasçılık belgesi ve tapu başvurusu bulunuyor; vergi beyannamesi ile varsa temsil yetkisi kendi aşamasında devreye giriyor. Yurt dışında düzenlenen belgeler Türkiye’de kullanılacak biçimde hazırlanıyor, beyan süresi de ölüm yeriyle mirasçının bulunduğu ülkeye göre hesaplanıyor. İlk tapu tescili, sonraki satış ve vekâlet yetkisi ayrı tutulduğunda hangi belgenin hangi aşamada kullanılacağı netleşiyor.
Kaynaklar
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — Web Tapu İşlemleri — mirasın intikali başvurusu
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — Your Key Türkiye — Sözlük — Mirasın İntikali
- T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı — Ebeveyn Kaybı Sonrası Yapılması Gereken Bildirim ve İdari İşlemler — Miras İntikali
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Veraset ve İntikal Vergisi
- Gelir İdaresi Başkanlığı — İlişik Kesme Belgesinin Verilmesi hakkında
- T.C. Dışişleri Bakanlığı — Konsolosluk İşlemleri — Vekâletname için gerekli belgeler
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — Yurt Dışında Düzenlenen Vekâletnamelere İlişkin Kılavuz
- Bosphorus Hukuk Bürosu — Gurbetçiler için Türkiye’de miras: adım adım veraset süreci