Suudi diplomat İran’ı Husi saldırılarını teşvik etmekle suçladı

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı Kamu Diplomasisinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Rayed Krimly, İran yönetimini Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını teşvik etmekle suçladı. Krimly, 15 Ekim 2026’da gazetecilere yaptığı açıklamada Tahran’ın Yemen’deki Husi hareketine silah desteği ve eğitim verdiğini öne sürdü. Associated Press’in yetkiliyle doğrudan görüşmesine göre Riyad, Husi saldırıları sürerken hem İran’la hem de Yemen’deki grupla iletişim kanallarını açık tutuyor.

15 Ekim’deki açıklama, başkent Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı ile Suudi petrol şirketi Aramco’nun tesislerini hedef alan saldırıların ardından geldi. Husi saldırıları sırasında AP’nin aktardığı bilgilere göre yabancılar da dahil en az 19 kişi öldü. Suudi liderliğindeki koalisyonun sözcüsü, havalimanının ekim ayı içinde 20 kez hedef alındığını bildirdi. Krimly ise sivil tesislere yönelen eylemleri savaş suçu olarak nitelendirdi.

Husi saldırıları için İran’a hangi suçlama yöneltildi?

Rayed Krimly, son saldırı dalgasının İran tarafından teşvik edildiğine inandıklarını söyledi. Bakan yardımcısı, İran’ın Husilere sağladığını ileri sürdüğü askerî desteğin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarını ve iki ülkenin 2023’te Pekin’de varılan diplomatik normalleşme mutabakatını ihlal ettiğini savundu. Krimly, bu suçlamayı gazetecilerle yaptığı toplantıda Suudi Arabistan yönetiminin değerlendirmesi olarak aktardı.

Aynı gün yayımlanan Reuters araştırması, konuya yakın Suudi ve İranlı kaynaklar ile bölgedeki diğer muhataplarla yapılan görüşmelere dayanarak Yemen’deki savaşın yeniden Suudi havaalanları ve enerji altyapısı çevresinde yoğunlaştığını aktardı. Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, Husi saldırılarının bölgedeki baskı stratejisinin parçası olduğunu söyledi. Reuters, İranlı yetkilinin bu sözlerini kendi görüşmesine dayandırdı.

Reuters’a konuşan Husi sözcüsü Muhammed Abdüsselam, İran adına hareket ettikleri iddiasını reddetti. Grubun taleplerinin Yemen limanlarındaki kısıtlamalar ve kamu çalışanlarının maaşlarıyla ilgili olduğunu söyledi.

Umman’da önerilen görüşme neden gerçekleşmedi?

Temmuz ayında Suudi Arabistan, Husilere Umman’da görüşme çağrısında bulundu. Krimly, teklifin amacını mevcut anlaşmazlıkların çözülmesi ve Husi saldırıları dalgasının sona erdirilmesi olarak açıkladı. Bakan yardımcısının anlatımına göre Husiler toplantıya katılmadı. Krimly, görüşme teklifine ilişkin ayrıntıları 15 Ekim’deki gazeteci toplantısında aktardı.

Husilerin Kızıldeniz kıyısında ilerlemesi, temmuz ayındaki temas girişimini izledi. AP, grubun Yemen’in batısındaki Babülmendep Boğazı çevresinde yeni bölgeler ele geçirdiğini bildirdi. Suudi liderliğindeki koalisyon ise ekim ayında bu bölgeleri yeniden almak üzere askerî harekât başlattı. Babülmendep, Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan deniz geçişi üzerinde bulunuyor. Kara çatışmalarının sürdüğü sahaya yakın gemi trafiği bölgenin ticari önemini artırıyor.

Umman, Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki doğrudan temasların sürdürülmesinde kolaylaştırıcı rol üstleniyor. Krimly, Riyad’ın grupla görüşme kanallarını açık tuttuğunu söyledi. Bakan yardımcısı, Suudi Arabistan’ın İran’dan Husi görüşmelerine aracılık etmesini istemediğini de açıkladı. İran ile Suudi Arabistan dışişleri bakanlarının, Riyad Havalimanı’na yönelik saldırılar devam ederken en az bir kez telefonda görüştüğü bilgisini verdi. Bakanlıklar arasındaki telefon diplomasisi ile Husilere önerilen toplantı farklı kanallardan yürütülüyor.

Riyad Havalimanı ve petrol tesislerinde hangi olaylar yaşandı?

Husi saldırıları, yolcu uçuşlarının yapıldığı Kral Halid Uluslararası Havalimanı ile Dhahran’daki Aramco merkezini hedef aldı. AP, havalimanı saldırıları ve petrol altyapısına yönelen füzeler hakkında koalisyon yetkililerinden bilgi aldı. Reuters’ın 15 Ekim araştırması ise bu saldırıların Riyad’da düzenlenen petrol sektörü toplantılarının programını değiştirdiğini yazdı. Enerji şirketlerinden bazı üst düzey yöneticiler ziyaretlerini iptal ederken uluslararası yatırım forumu, katılımcılar için çevrim içi bağlantı olanağı sundu. Reuters, 2019 yılında Aramco tesislerine düzenlenen saldırıların küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 5’ini geçici olarak durdurduğunu hatırlattı.

Ülkenin resmî haber ajansı SPA’nın 15 Ekim tarihli koalisyon açıklamasında, güney bölgesine yöneldiği belirtilen bir insansız hava aracının engellenip imha edildiği duyuruldu. Koalisyon sözcüsü Turki el-Maliki’nin bu bildirimi, aynı dönemde kamuoyuna açıklanan somut savunma faaliyetlerinden biri. Resmî metin tek bir İHA’nın engellenmesini bildirirken havalimanına yönelik aylık saldırı sayısı AP’nin koalisyon sözcüsünden aktardığı ayrı bir veri.

Riyad’a uçacak yolcular seyahatlerinden önce sefer saatlerini ve aktarma durumunu havayolu şirketlerinin operasyon duyurularından kontrol edebilir.

Birleşmiş Milletler’in Yemen silah ambargosu neyi kapsıyor?

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 2216 sayılı kararı, Yemen’de belirlenen kişi ve kuruluşlara yönelik hedefli silah ambargosunu düzenliyor. Karar 14 Nisan 2015 tarihinde kabul edildi ve Yemen’deki yaptırım listesindeki kişi ve kuruluşlara uygulanıyor. Krimly, İran’a yönelik suçlamasını bu silah ambargosu ve 2023 tarihli Pekin mutabakatıyla ilişkilendirdi.

Tahran ve Riyad, 2023’te Çin’in ev sahipliğinde diplomatik ilişkileri yeniden kurma konusunda anlaşmıştı. Krimly, iki ülkenin diplomatik kanallarının bugün de çalıştığını ve dışişleri bakanlarının görüşebildiğini aktardı. Buna karşılık Husi saldırıları nedeniyle Yemen dosyasında tarafların farklı tutumları sürüyor. Reuters’ın görüştüğü İranlı ve Husi kaynaklar, Yemen limanları üzerindeki kısıtlamalarla Suudi askerî operasyonlarının müzakerelerdeki yerini ayrı ayrı anlattı.

Türkiye ile Mekke Savunma Anlaşması hakkında ne söyledi?

Krimly’ye Türkiye ve Pakistan’ın Suudi Arabistan’la imzaladığı Mekke Savunma Anlaşması da soruldu. AP’nin aktardığına göre bakan yardımcısı, saldırılar devam ederken iki ülkeden talep edilen veya alınacak askerî yardımın türü hakkında yeni ayrıntı vermedi. Bakanlık temsilcisi, savunma anlaşmasının sahadaki uygulanmasına ilişkin bir takvim de paylaşmadı. Bu yanıt, Husi saldırıları nedeniyle Türkiye’yle kurulan güvenlik bağının görüşmedeki doğrudan bölümünü oluşturuyor.

Üç ülkenin oluşturduğu savunma mekanizmasında siyasi ve askerî toplantılar daha önce açıklanmıştı. Transit Haber’in Riyad toplantısı ve İran’ın Husi önerisi hakkındaki haberinde, ortak komitenin gündemine giren konular tarihli resmî açıklamalarla aktarılmıştı. Krimly, yeni konuşmasında daha çok İran’ın Husi saldırılarını teşvik ettiğine ilişkin suçlamasını ve Husilerle yürütülen temasları anlattı.

Suudi Arabistan’ın müttefiklerinden beklediği savunma desteği, Transit Haber’in 10 Ekim tarihli haberinde Washington’ın ve bölgesel ortakların rolüyle birlikte incelendi. O haber, Reuters’ın ve Washington Post’un aktardığı askerî destek arayışını tarihli kaynaklara dayandırıyor. 15 Ekim’de Krimly her iki tarafla doğrudan iletişimi sürdürdüklerini söyleyerek Suudi yönetiminin diplomatik temaslarını açıkladı.

Foreign Policy’nin uzman değerlendirmesi Türkiye ve Pakistan’ın Mekke Savunma Anlaşması’ndan beklediği sonuçları ele aldı. Transit Haber’in 11 Ekim tarihli takip haberinde bu görüşler kaynaklarına atfedilerek yer aldı. 11 Ekim’de uzmanların tartıştığı konu Türkiye ile Pakistan’ın ittifak içindeki konumuydu. Krimly 15 Ekim’de ise İran’dan geldiğini ileri sürdüğü Husi desteğini ve Umman görüşmesi girişimini anlattı.

Riyad ve Tahran arasında hangi temaslar sürüyor?

Krimly, Husi saldırıları devam ederken Washington ile Tahran arasında uzlaşma sağlanmasına dönük Katar ile Pakistan temaslarını desteklediklerini söyledi. Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişiyle ABD’nin İran limanlarına uyguladığı abluka müzakere ediliyor. İran’ın nükleer programında izlenecek müzakere yöntemi ise diğer dosya. Krimly, İran’ın arabuluculara yanıt vermekte yavaş kaldığını ve ilettiği önerileri yetersiz gördüklerini savundu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de aynı dönemde Suudi Arabistan’ın Husilere uyguladığı ablukayı adaletsiz ve hukuka aykırı bulduğunu söyledi. AP, İranlı yetkililerin Krimly’nin kendilerine yönelttiği belirli suçlamalar hakkındaki yorum talebine haberin yayımlandığı sırada yanıt vermediğini bildirdi. Riyad’ın suçlamasıyla İran dışişleri bakanının abluka hakkındaki görüşü, diplomatik görüşmelere konu olan iki ayrı pozisyon.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Husiler Yemen hükümetinin sarayını vurdu: 5 ölü, 16 yaralı

Husiler kıyıda alan kaybetti, Kızıldeniz’de gemi tehdidi sürüyor: İki yeni analiz

İsrailli uzman Körfez ordularının gücünü sorguladı

Yolcu uçağı kalkışa hazırlanırken havalimanına iki füze düştü