Rusya Dumasında 60 savaş gazisi: Seçim sonuçları mercek altında

Rusya Duma savaş gazileri konusunda yayımlanan yeni bir seçim araştırması, 30 Eylül 2026 tarihinde toplanan 450 üyeli parlamentoda Ukrayna savaşına katılmış 60 milletvekili bulunduğunu belirledi. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) araştırmacısı Mihail Komin’in 9 Ekim tarihli analizine göre bunların 56’sı iktidardaki Birleşik Rusya partisinden seçildi. Komin, savaş gazilerinin aday gösterildiği çevrelerdeki sandık sonuçlarını katılım ve oy dağılımı üzerinden karşılaştırdı.

Birleşik Rusya partisi Duma’daki sandalye sayısını 2021’deki 324’ten 2026 seçimlerinde 349’a çıkardı. Reuters’ın 25 Eylül’de aktardığı Kremlin açıklamasında parlamentoya giren savaş gazisi sayısı 46 olarak duyurulmuştu. Parlamentonun açılış tarihi 30 Eylül olarak kayda geçti. Avrupa Parlamentosu Araştırma Servisinin (EPRS) 2026 seçimlerine ilişkin değerlendirmesi de Birleşik Rusya’nın 450 sandalyenin 349’unu kazandığını ve resmî açıklamalardaki savaş gazisi sayısının 46 olduğunu kaydediyor.

Rusya Duma savaş gazileri seçimde nasıl sonuç aldı?

Savaş gazileri için açıklanan milletvekili sayısının parti dağılımında, komin’in incelediği 56 Birleşik Rusya mensubu gazinin 31’i tek üyeli seçim bölgelerinde yarışarak kazandı. Komin’in hesaplamasına göre bu adayların ortalama oy payı, aynı çevrede partinin liste oyuyla benzer düzeyde veya biraz daha düşüktü. Askerî geçmişi bulunmayan benzer parti adaylarıyla karşılaştırmada da fark yaklaşık yüzde bir puanın çevresindeydi. Araştırmacı bu verileri, gazilerin kişisel adaylıklarının ilave oy getirdiği yönündeki açıklamalarla karşılaştırıyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 30 Eylül’deki yeni Duma toplantısında gazilerin seçmenden geniş destek gördüğünü söyledi. Komin, kendi araştırmasında bu açıklamayı resmî parti sonuçları ve sandık bazlı dağılımlarla karşılaştırdı. Parlamentoda savaş deneyimi bulunan milletvekillerinin 34 komisyonun 28’inde görev aldığı, yalnız iki komisyona başkanlık ettikleri de ECFR’nin kaydettiği bilgiler arasında. Araştırmanın aynı bölümünde komisyon görevlerinin dağılımı da parlamentodaki siyasi yapılanma açısından kayda geçirildi.

Komi bölgesinde sandık sonuçları neden incelendi?

Komin’in ayrıntılı olarak ele aldığı seçim çevresi kuzeydeki Komi Cumhuriyeti. Burada Birleşik Rusya, Ukrayna cephesinde yaralanmış subay Stanislav Koçev’i aday gösterdi. Rakibi Komünist Partili Oleg Mihaylov, 2021 seçimlerinde aynı bölgede kazanmıştı. Yeni seçimde ilan edilen resmî sonuçlar Koçev’e yüzde 42, Mihaylov’a yüzde 24 oy yazdı. ECFR’nin sandık dağılımı incelemesinde ise istatistiksel anormallik bulunmayan çekirdek grupta Mihaylov yüzde 32, Koçev yüzde 31 düzeyindeydi. Komi örneği çalışmanın seçim çevresi bazlı bölümünde ayrıntılı olarak ele alındı.

Çalışmanın yöntemi sandıkların katılım oranları ile adayların aldığı oy oranlarının birlikte incelenmesine dayanıyor. Araştırmacı, benzer seçmen profiline sahip yerlerde bu iki göstergenin olağan dağılımını temel alıyor; birlikte yükseldikleri sıra dışı kümelenmeleri olası manipülasyon işareti olarak sınıflandırıyor. Komi’de bu yöntemle temiz çekirdek içinde sayılan oyların toplam oylar içindeki payı 2021’de yaklaşık yüzde 94 iken 2026’da yüzde 61 olarak hesaplandı.

Araştırmanın ülke genelindeki bulguları

Araştırmanın aktardığı bağımsız seçim incelemelerinde 2026’daki yaklaşık 18 bin 500 sandık, yani toplamın yüzde 21,3’ü görece temiz olarak sınıflandırıldı. 2021 seçimleri için bu sayı yaklaşık 43 bin sandık ve yüzde 45,2 idi. Komin, tek üyeli 29 gazi adaylığı çevresinde iki seçim arasında temiz oy çekirdeğinin yüzde 70’ten 32’ye gerilediğini; karşılaştırılan diğer 182 çevrede ise yüzde 61’den 29’a düştüğünü yazdı. Veriler bir seçim analizi yönteminin bulguları olarak yayımlandı.

Araştırmacı ayrıca Birleşik Rusya dışındaki partilerden tek üyeli bölgelerde yarışan 25 savaş gazisi adayının hiçbirinin kazanamadığını belirtiyor. Bu karşılaştırma, iktidar partisinin seçim başarısıyla savaş gazisi olmanın tek başına sağladığı seçmen desteğinin ayrı ele alınmasını sağlıyor. Komin’in değerlendirmesinde sandıklardaki oy dağılımı ile resmî açıklamalar arasındaki farklılık ayrıntılı hesaplamalar üzerinden anlatılıyor.

Putin’in “Kahramanlar Zamanı” programının rolü

Putin 2024’te Ukrayna savaşından dönenler arasından yönetici kadrolar yetiştirilmesi hedefini açıklamıştı. “Kahramanlar Zamanı” adı verilen programın siyaset ve kamu yönetimine uzanan etkisi ECFR’nin 10 Eylül tarihli ayrı politika araştırmasında da incelendi. Programdan yararlanan deniz piyadesi Vladislav Golovin, yeni Duma’da gençlik politikaları komisyonunun başkanlığına getirildi. ECFR, komisyon görevlerini askerî geçmişe sahip siyasetçilerin yönetime geçişine ilişkin somut örnekler olarak ele alıyor.

İktidar partisinin 2026 ön seçimlerinde 546 savaş gazisi yer aldı; bunların 83’ü nihai aday listesine girdi. ECFR’nin Eylül araştırmasında federal “Kahramanlar Zamanı” programını tamamlayan aday sayısı 28 olarak verildi. Komin’in 9 Ekim tarihli son değerlendirmesi, seçim sonucunun ardından parlamentoya girenler ile aday gösterilenleri farklı istatistik kümeleri olarak inceliyor.

Gazilerin sivil hayata dönüşü hakkında anket ne söylüyor?

Savaş gazileri hakkındaki toplumsal değerlendirmede çalışmada atıf yapılan Levada anketlerine göre katılımcıların yaklaşık yüzde 40’ı cepheden dönen askerlerin sivil hayata dönüşünün suç ve toplumsal çatışmaları artırmasından endişe duyuyor. Anket sonucu, Rusya’daki nüfusun tamamının düşüncesine ilişkin kesin bir hüküm yerine araştırmaya katılanların verdiği yanıtı ifade ediyor. ECFR, kamuoyu araştırmasıyla milletvekili adaylarının sandık performansını yan yana değerlendiriyor.

Moskova’nın BM Güvenlik Konseyi reformuna ilişkin önceki açıklaması ve Rusya’nın nükleer deneme moratoryumu tutumu, Kremlin’in son dönemdeki uluslararası politika açıklamalarına ilişkin diğer haberler arasında bulunuyor. Alman istihbaratının Rusya değerlendirmesi ise Avrupa güvenliği başlığında farklı bir kurumsal açıklama içeriyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Rusya ambargoyu böyle aşıyor

Kuzey Kore’nin 17 ülkeye uzanan 100 bin kişilik işçi ağı: Öğrenci vizesi yöntemini kullanıyorlar