Schengen’de EES kuyruğu tasarım hatası mı? 90 saniye hesabı bile gevşemeye izin vermiyor
Roma Fiumicino işletmecisi, EES kuyruğu sonrası pasaport işlem süresinin iki katına çıktığını söyledi. Avrupa havalimanları ve havayolları yoğun yaz günlerinde biyometri adımının geçici durdurulmasını istiyor, İtalyanların iddiası EES tasarımının hatalı olduğu ve bunun kuyruklara yol açtığı yönünde.
Schengen sınırlarındaki EES tartışması yaz sezonuna havalimanı işletmecileri ve havayollarının sert çıkışıyla gündemde. Roma Fiumicino’yu işleten Aeroporti di Roma’nın üst yöneticisi Marco Troncone, The Times’a yaptığı açıklamada nisan ayındaki tam geçişten sonra sınır işlem süresinin iki katına çıktığını söyledi.
Fiumicino yönetimi işlem süresini iki dakikadan yaklaşık 90 saniyeye indirmiş. Troncone’ye göre günde 50-60 bin yolcunun geçtiği bir merkezde 90 saniyelik işlem bile kuyrukları eritmeye yetmiyor. Havalimanı EES hazırlığı için 12 milyon avro harcadı, buna rağmen yoğun saatlerde sıra terminalin dışına taşma riskiyle karşı karşıya kaldı.
Roma’dan gelen itiraz, yalnız personel veya kiosk sayısına bağlı değil. Troncone, sorunun uygulama zorluğundan çok sürecin tasarımında yattığını söyledi. The Times’ın haberine göre Amsterdam Schiphol, Napoli ve Korfu gibi merkezler de yaz trafiği başlamadan önce benzer uyarılar yaptı.
Kuyruk artık yalnız yolcu şikâyeti değil. Uçuş planı da etkileniyor.
Yaz için talep: yoğun saatte biyometriyi durdurmak
ACI Europe, A4E ve IATA, 1 Temmuz’da Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e ortak mektup gönderdi. Üç kurum EES’in AB dış sınır güvenliği için kurulduğunu kabul etti; yolcu akışının ise sınır polislerini, havalimanlarını ve havayollarını zorladığını anlattı.
Mektupta bekleme sürelerinin yoğun dönemlerde 5 saate kadar çıktığı yazıldı. Aynı metne göre Avrupa havalimanları temmuz ve ağustosta önceki iki aya kıyasla yaklaşık 40 milyon daha fazla yolcu bekliyor. Sektör, bu iki ay içinde yolcu sayısı sınır kapasitesini aştığında EES biyometri adımının durdurulabilmesini talep etti.
Havayolları tarafında Ryanair ve EasyJet de aynı hatta konuştu. Ryanair operasyon şefi Neal McMahon sistemi yaz sonrasına bırakmayı savundu; EasyJet Üst Yöneticisi Kenton Jarvis ise yolcuların aynı aksaklığı yaşamaya devam etmemesi için mevcut esnekliklerin tam kullanılması gerektiğini söyledi.
Türk yolcuları bekleyen EES kuyruğu kaosu
EES yalnız Britanyalı turistlerin konusu değil. Avrupa Komisyonu, sistemi Schengen dış sınırından kısa süreli kalış için geçen AB dışı ülke vatandaşlarının kaydı için kullanıyor. Kayıtta pasaport bilgisi, giriş-çıkış tarihi, yüz görüntüsü ve parmak izi yer alıyor.
Türkiye’den Schengen vizesiyle giden yolcu, dış sınırdaki ilk girişte bu biyometri adımına denk gelecek. Sıra uzarsa sorun pasaport kontrolünde bitmez; iç hat bağlantısı, tren, otel girişi veya aynı gün yapılacak ikinci uçuş da gecikebilir.
Komisyonun 30 Mart duyurusuna göre EES 12 Ekim 2025’te kademeli başladı ve 10 Nisan 2026’da tam kullanıma geçti. Komisyon, sistemin pasaport damgası yerine giriş, çıkış ve giriş reddi kayıtlarını dijital tuttuğunu açıklıyor.
The Times’ın saydığı havalimanları
The Times haberinde Roma Fiumicino ilk sıradaydı. Haberde uzun sıra beklenen noktalar arasında Lanzarote, Tenerife South, Málaga, Porto, Lizbon, Amsterdam, Krakow, Paris Charles de Gaulle, Roma, Palma, Malta, Menorca, Milan Linate, Milan Malpensa, Napoli ve Budapeşte de yer aldı.
Bu liste, her uçuşta aynı bekleme süresi yaşanacağı anlamına gelmez. Terminal, saat, sınır polisi sayısı, aynı anda inen uçak sayısı ve kioskların çalışıp çalışmaması sırayı değiştirebilir. Yine de kısa aktarmalı biletlerde risk büyüdü.
Askı talebi sınır kontrolünü kaldırmıyor
Sektörün istediği ara yol, sınır kontrolünün tamamen kalkması değil. ACI Europe’un mektubu, yolcu sayısı kontrol kapasitesini aştığında biyometri toplama adımının durmasını ve standart Schengen kontrolüne dönülmesini istedi.
Mektupta eylülden sonra da olağanüstü yoğunlukta daha geniş esneklik istendi. Kioskların daha sağlıklı çalışması, ulusal sistemlerin merkezî platformla sorunsuz bağlanması ve ön kayıt uygulamasının daha fazla ülkede kullanılabilmesi talep edildi.
Brüksel ise EES’i sınır yönetimini dijitalleştiren kalıcı sistem olarak anlatmaya devam ediyor. Şu ana kadar genel bir yaz kapatma kararı çıkmadı. Tartışma yine de yeni bir aşamaya geçti: mesele artık tek tek yolcu şikâyeti değil, havalimanı işletmesi ve uçuş operasyonu sorunu haline geldi.
Kısa aktarmalı biletlerde süre hesabı değişti
En dar halka ilk kayıt anı.
İlk EES kaydı daha uzun sürebilir. Yolcu pasaportunu taratıyor, yüz görüntüsü veriyor, parmak izi kaydı yapılıyor. Sonraki geçişlerde eski kayıt bulunsa bile yoğun saatlerde sıra uzayabiliyor.
Schengen dışından gelip aynı gün başka Avrupa şehrine geçecek yolcu, pasaport kontrolünü eski sınır kuyruğu gibi hesaplamamalı. Bagaj teslimi, yeniden güvenlik kontrolü ve ikinci uçağın kapı kapanış saati aynı hesaba katılmalı. Yaz sezonunda dar aktarma aralığı, EES kuyruğu yüzünden pahalı bilet değişikliğine dönebilir.
Bu içerik nasıl hazırlandı
Bu içerik; resmî kurum açıklamaları, başvuru merkezi duyuruları, akademik çalışmalar, araştırma raporları, uzman kuruluş verileri, havayolu/havalimanı açıklamaları ve güvenilir açık kaynaklar incelenerek hazırlanmıştır. Transit Haber, vize, oturum izni, çalışma izni, sınır kuralları, ulaşım ve seyahat başlıklarındaki gelişmeleri Türkiye’den başvuranlar ve Türk yolcular açısından yorumlar.
İçerikler bilgilendirme amacı taşır; kişisel başvuru dosyaları, vize/oturum kararları ve güncel uygulamalar için ilgili ülkenin resmî kurumları ile yetkili başvuru merkezlerinin son duyuruları esas alınmalıdır.
Kaynaklar
The Times – ‘Design flaw’ blamed for European border chaos
European Commission – Entry/Exit System
European Commission – The Entry/Exit System will become fully operational on 10 April 2026
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.