Foreign Policy: Machado döndü, Venezuela’da seçim takvimi tartışılıyor

Venezuela seçimleri, muhalefet lideri María Corina Machado’nun 25 Ekim 2026’da ülkesine dönmesinin ardından yeni bir siyasi tartışmanın odağına yerleşti. Foreign Policy yazarı Catherine Osborn, 30 Ekim tarihli Latin America Brief yazısında Machado’nun 2027’de sandık kurulması talebiyle ABD’nin geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez üzerinden yürüttüğü müzakereleri birlikte ele aldı. Caracas’ta iktidar ile muhalefet arasındaki görüşmeler, seçim kurumlarının yenilenmesini ve yüksek mahkemenin yeniden yapılandırılmasını kapsıyor.

Machado, 29 Ekim’de Caracas’ta düzenlediği basın toplantısında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun 2027 seçimlerine uzanan bir süreçten söz ettiğini bildirdi. Reuters’ın aynı gün yayımladığı açıklamalara göre muhalefet lideri, yurt dışındaki Venezuelalıların da oy kullanabileceği bir seçmen kaydı düzeni istiyor. Rodríguez ise aynı gün televizyondan yaptığı konuşmada seçimlerin yenilenen seçim otoritesinin yönetiminde yapılacağını söyledi; tarih açıklamadı.

Machado ülkesine dönüşünün ardından ne istedi?

Muhalefet lideri, yaklaşık on ay ülke dışında kaldıktan sonra 25 Ekim Pazar günü Venezuela’ya döndü. Reuters muhabirlerinin haberine göre Caracas’a ilerleyen konvoyunu binlerce destekçisi karşıladı. Machado, daha önce 2024 cumhurbaşkanlığı yarışına katılmasına izin verilmediği ve Edmundo González Urrutia’yı desteklediği süreçten sonra yeniden ülke içindeki siyasi faaliyetlerine başladı.

Machado, 29 Ekim’de Venezuela seçimleri öncesinde siyasi tutukluların serbest bırakılmasını, seçim kurallarının değiştirilmesini ve geçmişteki hak ihlallerinin incelenmesini istedi. Reuters, muhalefet liderinin kamu sözleşmelerinde açık ihale ve uluslararası tahkim gibi şeffaflık güvenceleri de istediğini aktardı. Machado, başkanlık seçiminin 2027’de yapılmasını savunurken katılım koşullarının bütün uygun seçmenler için düzenlenmesini talep ediyor.

Reuters’ın 23 Ekim tarihli haberinde, Vente Venezuela hareketinin yurt dışında yaşayan seçmenlerin kayıt bilgilerini derlemek amacıyla yeni bir uygulama geliştirdiği anlatılmıştı. Yazılımı 15 kişilik ekip hazırladı. Çalışma 18 ay sürdü. Reuters’a göre Vente Venezuela, derlenen bilgileri ileride yenilenecek seçim kuruluna sunmayı planlıyor.

Venezuela seçimleri için Washington’ın desteklediği takvim nasıl ilerliyor?

ABD yönetimi, Venezuela seçimleri konusunda geçici hükümetle muhalefetin bir bölümü arasında yapılan görüşmelere destek veriyor. Rubio, 26 Ekim’de gazetecilere yaptığı açıklamada Washington’ın Machado’nun ülkeye dönüşünün önünün açılması gerektiğini Caracas yönetimine daha önce ilettiğini söyledi. Associated Press’in aktardığına göre Rodríguez hükümeti de Machado’nun giriş yapabileceği güvencesini verdi. Bakan aynı açıklamada seçimlerin güvenilir biçimde düzenlenmesi için yargı ve seçim kurumlarının yenilenmesini öncelikli görüyor. Reuters’ın görüştüğü ABD yetkilileri, görüşmeler sonunda 2026 bitmeden yeni bir üst yargı yapılanmasına, ardından yeni bir seçim kuruluna geçilmesini beklediklerini bildirdi. Foreign Policy’ye göre müzakerelerde belirlenen sonraki adım, Rodríguez’in cumhurbaşkanlığı makamının resmen boşaldığını ilan etmesi; bunu takip eden anayasal süre içinde seçim yapılması. Nihai seçim tarihinin belirlenmesi için Caracas’taki kurumların resmî işlemleri bekleniyor.

Foreign Policy yazısı, Machado’nun Vente Venezuela hareketinin bu müzakerelerde doğrudan temsil edilmediğini belirtiyor. Reuters’ın 26 Ekim haberinde de görüşmelere katılan muhalefet gruplarıyla Machado’nun siyasi hareketi arasında ayrım yapılıyor. Rodríguez, 26 Ekim’de siyasi diyaloğun farklı kesimlere katılım alanı sunmasını umduğunu söyledi.

Delcy Rodríguez hangi seçim taahhüdünde bulundu?

Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, 29 Ekim’deki televizyon konuşmasında Venezuela Anayasası’nın öngördüğü seçimleri yenilenmiş bir seçim kurumu ve uluslararası gözlemciler eşliğinde düzenlemek istediklerini açıkladı. İspanya kamu yayıncısı RTVE, bu beyanın Machado’nun dönüşünün ardından geldiğini bildirdi. Rodríguez ayrıca yeni bir siyasi çatışma ortamı istemediğini ve kurumların dönüştürülmesi gerektiğini savundu.

Rodríguez, 23 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda yaptığı konuşmada ülkede kurumsal dönüşüm ve siyasi diyalog hedeflerini duyurmuştu. Venezuela’daki resmî CNEH kurumu bu konuşmaya ilişkin açıklamayı 25 Eylül’de yayımladı. Daha önce BM Genel Kurulu konuşmalarını derleyen TransitHaber haberinde de Rodríguez’in seçim sözü aktarılmıştı.

ABD ile petrol anlaşması neden seçim tartışmasının parçası?

ABD, Nicolás Maduro’nun Ocak 2026’da düzenlenen Amerikan operasyonuyla yakalanmasının ardından Venezuela’nın enerji sektöründe yatırım ve üretim kapasitesini artırmayı amaçlayan girişimler başlattı. Washington, petrol alanında geçici yönetimle çalışırken siyasi geçiş görüşmelerinde de rol üstlendi. Maduro operasyonu öncesine ilişkin TIME araştırması, daha önceki dönemde ABD yönetiminin Venezuela üzerinde yaptığı hazırlıkları ele alıyordu.

Ağustos ayında açıklanan ABD–Venezuela petrol anlaşması yeni dönemin ekonomik temelini oluşturdu. ProPublica, 20 Ekim tarihli araştırmasında ABD yönetiminin Alejandro Betancourt bağlantılı North American Blue Energy Partners şirketine ortaklık şartlarını içeren 18 sayfalık anlaşmayı inceledi. Araştırmaya göre Washington şirketin Barbados merkezli ana kuruluşu üzerinden yüzde 35 hisse edinmeyi planlıyor. Anlaşmada ABD’ye şirket üretiminden indirimli petrol alımı hakkı da tanımlanıyor.

ProPublica’nın yayımladığı sözleşme incelemesinde, ABD’nin satın alma haklarının kapsamı ve şirket yönetimindeki denetimi ayrıntılandırılıyor. Beyaz Saray ile anlaşmanın tarafları, düzenlemenin iki ülkeye ekonomik yarar sağlayacağını savunuyor. Machado ise Reuters’a göre enerji sözleşmelerinin şeffaf biçimde yapılmasını istedi; kapalı usulle kurulan anlaşmaların kamu denetimi açısından sorunlu olduğunu dile getirdi.

Foreign Policy, Venezuela’nın siyasi geçişini nasıl ele aldı?

Catherine Osborn, Foreign Policy’deki değerlendirmesinde Machado’nun ülkeye dönüşüyle ABD’nin Rodríguez yönetimiyle kurduğu çalışma ilişkisinin aynı döneme denk gelmesini inceliyor. Osborn, Venezuela’daki seçim beklentisinin petrol sektörünü canlandırma hedefiyle birlikte ele alındığını yazıyor. Caracas’taki seçim takvimi, görüşmelerde konuşulan mahkeme ve seçim kurulu değişiklikleriyle birlikte şekilleniyor.

Muhalefet lideri, Venezuela seçimleri için 2027’yi hedeflerken yeni yönetimin yatırımcılara hukuki güvence sağlayabilmesi gerektiğini savunuyor. Rodríguez yönetimi, seçimlerden önce kurumların yenilenmesini ve siyasi istikrarı hedeflediğini söyledi. Foreign Policy, Venezuela’da yıllık enflasyonun yüzde 400’ü aştığını ve bazı bölgelerde her gün saatler süren elektrik kesintileri yaşandığını aktarıyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

ECFR’den ABD seçimleri analizi: Kongre değişse de Trump’ın yetkileri sürecek

Lula’yı bekleyen dev sorun: Brezilya’nın kamu borcu millî gelirin yüzde 83’üne denk geliyor

ABD’de Venezuelalılar için 6 Kasım kararı: Temyiz Mahkemesi hükümetin talebini reddetti

AfD’den AB için yeni plan: Yetkiler ulusal hükümetlere bırakılsın