Türkiye’ye 70 kilometre mesafede İsrail’den 8 hava saldırısı

İdlib'de İsrail saldırısı 18 Ağustos sabahı Abu al-Duhur askerî hava üssünü hedef aldı. Suriye devlet televizyonunun aktardığı ilk bilgilere göre pist ve depo alanlarına sekiz hava saldırısı düzenlendi. Üs, Türkiye sınırına yaklaşık 70 kilometre uzaklıkta bulunuyor. İlk saatlerde can kaybı bildirilmedi; tesisin bazı bölümlerinde maddi hasar oluştuğu açıklandı.

Abu al-Duhur, Suriye iç savaşı boyunca farklı güçlerin kontrolüne giren geniş bir askerî tesis. Havaalanı 2013’ten beri özel bir askerî üs olarak düzenli faaliyette değildi. Reuters, 18 Ağustos’taki saldırının mart ayından bu yana Suriye hükümetine ait varlıklara yönelik ilk İsrail saldırısı gibi göründüğünü aktardı. Hedefin Türkiye sınırına yakınlığı ise olayı doğrudan Ankara’nın güvenlik gündemine taşıdı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı saldırıları kınadı ve Suriye’nin toprak bütünlüğüne vurgu yaptı. Bakanlık, İsrail’in Suriye’deki askerî altyapıya yönelik operasyonlarının bölgesel istikrarı zedelediği görüşünü yineledi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da daha önce İsrail’in tekrarlanan saldırılarının Suriye’nin güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu söylemişti.

ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack da Abu al-Duhur saldırısını İsrail’e atfetti. Barrack’ın açıklaması, saldırının hemen ardından Washington cephesinden gelen en açık değerlendirmelerden biri oldu. Financial Times’a yansıyan sözlerinde saldırıyı gereksiz bir tırmanma olarak niteledi ve taraflara yeni askerî olaylar yerine temas yolunu kullanma çağrısı yaptı.

İsrail ordusu saldırının ilk saatlerinde Reuters’ın sorularına operasyon hakkında ayrıntı vermedi. Sonraki açıklamalarda hedefin, Türk birliklerinin Abu al-Duhur’a konuşlanmasını engellemek olduğu yönünde bir gerekçe ortaya çıktı. Suriye tarafı ise saldırıların durmasını istedi. Şam yönetiminden ilk aşamada ayrıntılı bir hasar bilançosu yayımlanmadı.

Olayın en hassas yönlerinden biri, İsrail uçaklarının Türkiye sınırına doğru hareket ettiği sırada Ankara’nın önceden bilgilendirilmemiş olmasıydı. Barrack daha sonra önceden bildirim yapılmamasının yanlış bir askerî değerlendirmeye yol açabileceğini anlattı. ABD, benzer bir riskin tekrarlanmaması için Türkiye, İsrail ve Suriye arasında daha güçlü bir çatışmasızlık iletişimi kurmaya çalışıyor. Abu al-Duhur saldırısında açıklanan ilk tablo sekiz hava saldırısı, pist ve depo hasarı ile can kaybı bulunmadığı yönündeydi. Soruşturma ve diplomatik temaslar ilerledikçe operasyonun gerekçesi, tarafların sahadaki askerî planları ve yeni iletişim mekanizmasının ayrıntıları bölgesel gündemin başlıca konularından biri olmaya devam edecek.

Saldırıdan sonra Türkiye ile İsrail arasındaki askerî iletişim konusu ayrı bir dosya haline geldi. Washington, sahada birbirine yakın hareket eden güçlerin operasyonlarını yanlış yorumlamaması için Suriye’yi de kapsayan yeni bir temas düzeni üzerinde çalışıyor. Abu al-Duhur’un Türkiye sınırına yakınlığı, bu mekanizmanın yalnız diplomatik değil doğrudan uçuş güvenliği ve askerî karar süresi açısından da önem kazanmasına yol açtı.