Erdoğan Zelenski’ye sert çıktı
Karadeniz'de ticaret gemilerine saldırılar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin New York'taki görüşmesinin gündemindeydi. Erdoğan, ticari taşımacılığın hedef alınmasını kabul edilemez bulduğunu bildirdi. Türkiye, Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliği ve savaşın sona ermesi için hem Kiev hem Moskova ile diplomatik temaslarını sürdürüyor.
İki lider, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun düzenlendiği hafta New York'ta bir araya geldi. Türkiye Cumhuriyeti İletişim Başkanlığı, görüşmenin ardından Rusya ile Ukrayna arasındaki doğrudan müzakereleri yeniden başlatma çabalarının sürdürüleceğini duyururken Erdoğan'ın Karadeniz'de seyir güvenliğini ve kalıcı barış yollarını da ele aldığını aktardı. Türk tarafı, ticari gemilerin güvenliğinin savaşın her iki tarafıyla da ele alındığını bildirdi. Reuters'ın aktardığı açıklamalara göre Erdoğan, ticaret gemilerine yönelik saldırılar konusunda hem Rusya'yı hem Ukrayna'yı sorumlu hareket etmeye çağırdı. Türkiye'nin Karadeniz'e kıyısı bulunması ve Türk Boğazlarının uluslararası deniz taşımacılığındaki rolü, görüşmelerde deniz güvenliği başlığının sürekli yer almasını sağlıyor. Tarımsal ürün taşıyan gemilerin kullandığı güzergâhlar, Karadeniz'deki gelişmelerden etkilenen başlıca ticaret hatları arasında bulunuyor.
Ukrayna Cumhurbaşkanlığının görüşme sonrasında yayımladığı açıklama, Kiev'in önceliklerini de ortaya koydu. Zelenskiy, deniz ihracat koridorunun yeniden tam kapasiteyle işletilmesine ilişkin seçenekleri Erdoğan'la ele aldı. Ukrayna lideri, gıda ihracatının farklı kıtalardaki ülkeler için taşıdığı önemi anlattı. Limanlara ve altyapıya yönelen saldırıların durdurulmasına ilişkin öneriler, Kiev'in görüşmede gündeme getirdiği konular arasında yer aldı. Ukrayna makamları, koridorun işlemesi için Rusya'nın altyapı saldırılarını durdurmasını istediğini açıkladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, aynı hafta Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ile yaptığı görüşmede de Karadeniz'de güvenli deniz ulaşımı konusundaki kaygılarını iletti. Ankara'nın bu temaslarında tahıl taşımacılığıyla barış müzakereleri birbirini tamamlayan diplomatik başlıklar olarak ele alınıyor. Deniz taşımacılığının güvenliğine yönelik görüşmeler, bölgedeki ihracatçıların yanı sıra Karadeniz üzerinden gıda temin eden ülkeleri de ilgilendiriyor.
Erdoğan ile Zelenskiy'nin toplantısında ikili ilişkiler de görüşüldü. Enerji, madencilik ve savunma sanayisinde işbirliği imkânları değerlendirildi. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı, serbest ticaret ve olası bir insansız hava aracı anlaşmasının konuşulduğunu duyurdu. Türkiye'nin önümüzdeki diplomatik temaslarında ticari gemilerin güvenliği, deniz ihracat koridorunun işleyişi ve doğrudan barış görüşmeleri gündemde kalıyor.
Görüşmenin iki ülke tarafından açıklanan ayrıntılarında, deniz ulaşımının yanı sıra savaşın diplomasiyle sona erdirilmesine ilişkin temaslar da bulunuyor. Ukrayna tarafı, Türkiye'nin ülkesinin egemenliğine verdiği desteğe teşekkür etti. Zelenskiy ayrıca Amerikan yetkililerle yaptığı temaslar hakkında Erdoğan'a bilgi verdi. Ankara'nın aktardığı gündemdeyse Karadeniz'de seyir güvenliği ve taraflar arasında doğrudan görüşme imkânları yer aldı. İki başkent bu konuları kendi resmî açıklamalarında kamuoyuna duyurdu.