İsrail’in en büyük korkusu

Mekke Savunma Anlaşması İsrail cephesinde yeni bir alarm başlattı. Üst düzey bir İsrailli yetkili, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın imzaladığı üçlü savunma paktı için doğrudan “İsrail’i hedef alıyor” değerlendirmesinde bulundu. İsrail basınındaki en büyük kaygılardan biri de Mısır’ın ilerleyen dönemde anlaşmaya katılması ihtimali.

Ynet’in aktardığı değerlendirmede İsrailli yetkili, paktın temel hedefinin İran olduğu yorumuna katılmadı. İsrail tarafında asıl risk, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki askerî koordinasyonun zamanla Riyad’ın İsrail’le normalleşme hesabını ve Doğu Akdeniz’deki güç dengesini değiştirmesi olarak görülüyor. Mısır’ın katılması halinde bu denklemin İsrail’in yakın çevresinde daha da ağırlaşacağı düşünülüyor.

Anlaşmanın ortak savunma maddesi kaygının merkezinde. Taraflardan birine yönelik silahlı saldırı üç ülkeye yapılmış sayılacak. Paktın sahadaki uygulaması henüz tam olarak sınanmadı, fakat Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan dışişleri ve savunma bakanlarıyla genelkurmay başkanlarını aynı mekanizmalarda buluşturmayı planlıyor. Ortak tatbikatlar, hava savunması, insansız sistemler, elektronik harp ve savunma sanayisi projeleri de gündemde.

İsrail’deki tartışma yalnız üçlü pakta odaklanmıyor. Ynet’te İsrail’in Yunanistan, Kıbrıs, Hindistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile güvenlik ilişkilerini daha da geliştirmesi gerektiği yönünde çağrılar yer aldı. Bu ülkelerin Mekke Anlaşması’na karşı imzalanmış tek bir blok oluşturduğunu gösteren resmî bir belge bulunmuyor. İsrail basınında mevcut ortaklıkların daha yoğun kullanılması yönündeki çağrılar giderek artıyor.

Yunanistan da gelişmeyi yakından izliyor. Kathimerini anlaşmayı “beklenen ancak istenmeyen” bir gelişme olarak tanımladı ve Atina’nın Orta Doğu-Kuzey Afrika stratejisini yeniden değerlendirdiğini yazdı. Yunanistan, Türkiye’nin yeni askerî ortaklığının yanı sıra Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru’nun geleceğini ve İsrail’le savunma işbirliğinin seyrini de yakından izliyor.

Hindistan’ın tepkisi daha resmî bir dille geldi. Yeni Delhi, anlaşmanın Hindistan’ın ulusal güvenliğine ve bölgesel istikrara etkisini incelediğini açıkladı. Pakistan bağlantısı nedeniyle ortak savunma maddesinin olası bir Hindistan-Pakistan krizinde nasıl işleyeceği özellikle izleniyor. Hindistan, ulusal çıkarlarını korumak için gerekli adımları atacağını bildirdi.

Paktın gerçek askerî etkisi ilk ortak tatbikatlar ve ortak üretim projeleriyle daha görünür olacak.

Mısır konusu ise İsrail açısından ayrı bir başlık. Ankara Kahire’nin pakta katılmasını açık biçimde destekliyor. Hakan Fidan, Mısır’ı doğal ortak olarak tanımladı ve teknik sorunlar çözüldüğünde üyelik beklediklerini söyledi. Kahire’den henüz resmî katılım kararı gelmedi. Mekke Savunma Anlaşması İsrail için şimdilik üçlü bir pakt; Mısır’ın eklenmesi halinde bölgesel güç hesabı daha da genişleyecek.

İsrail’in kaygısının bir başka nedeni savunma sanayisi boyutu. Türkiye’nin insansız sistemler ve elektronik harp kapasitesi, Pakistan’ın askerî altyapısı ve Suudi Arabistan’ın finansman gücü aynı çatı altında ortak projelere dönüşürse pakt yalnız siyasi dayanışma metni olarak kalmayacak. İsrail basınındaki tartışmaların sertleşmesinde bu ihtimal de etkili.