EES biyometrik kayıtta 6 saatlik esneklik sona erdi

Schengen dış sınırlarında pasaport kuyruğu aşırı uzadığında biyometrik veri toplamayı belirli bir geçiş noktasında kısa süreli durdurmaya izin veren EES geçiş dönemi esnekliği 6 Eylül sonunda sona erdi. Avrupa Komisyonunun 1 Eylül 2026 tarihli basın brifinginde sözcü Markus Lammert, yaz boyunca ve 6 Eylül dahil olmak üzere olağanüstü durumlarda biyometrik kayıt işlemlerini geçici askıya alma imkânının bulunduğunu söyledi.

Bu takvime göre 7 Eylül’den itibaren yoğunluk için kullanılan geçiş dönemi mekanizması aynı hukuki dayanakla uygulanamıyor. EES sistemi ise kapanmadı. Avrupa Komisyonunun resmî EES açıklamasına göre sistem 10 Nisan 2026’dan beri Schengen dış sınırlarının tamamında tam operasyonel. Kısa süreli ziyaretçilerin seyahat belgesi verileri, yüz görüntüsü ve kurallara göre parmak izi EES dosyasına kaydediliyor.

7 Eylül’de tam olarak ne değişti?

AB’nin 2025/1534 sayılı düzenlemesinin 7. maddesi, EES’in tam uygulamaya geçişinden sonraki geçici dönemde olağanüstü trafik nedeniyle bekleme süresi aşırı yükselirse belirli bir sınır geçişinde biyometrik veri kaydının en fazla altı saat kısmen askıya alınabilmesine izin verdi. Kısmi askıda diğer giriş-çıkış verileri işlenmeye devam ederken parmak izi ve yüz görüntüsü kaydı geçici olarak alınmayabiliyordu.

Düzenlemede bu mekanizma ilk olarak 90 günlük süre için tanımlandı. Geçiş döneminde biyometrik veri içeren bireysel dosyaların oranı yüzde 80’in altında kaldığı için süre 60 gün daha uzadı. Avrupa Komisyonunun 1 Eylül açıklaması bu ek dönemin 6 Eylül dahil devam ettiğini doğruladı. 6 Eylül son gün, 7 Eylül ise yoğunluk gerekçesiyle kullanılan bu özel geçiş dönemi yetkisinin artık mevcut olmadığı ilk gün oldu.

Avrupa Komisyonu süreyi uzattı mı?

8 Eylül 2026 itibarıyla Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde veya Komisyonun kamuya açık duyurularında 2025/1534 sayılı düzenlemedeki bu süreyi genel olarak uzatan yeni bir hukuk metni yayımlanmış değil. Euronews’in 4 Eylül tarihli haberinde de geçici esnekliğin 6 Eylül’de sona ereceği aktarılıyor.

Komisyon, bazı sınır noktalarında teknik ve operasyonel sorunların sürdüğünü kabul ediyor. Lammert, birkaç üye ülkede belirli geçiş noktaları için ek operasyonel uyum gerekebileceğini ve Brüksel’in destek vermeye hazır olduğunu söyledi. Frontex personeli ile teknik ve organizasyonel destek bu seçenekler arasında bulunuyor.

Yoğunluk dışında hangi istisnalar ayrı kalıyor?

7 Eylül değişikliği yalnız yoğunluk nedeniyle kullanılan geçiş dönemi mekanizmasını kapattı. EES mevzuatında merkezî sistem, ulusal sistem veya iletişim altyapısındaki arızalar için ayrı yedek prosedürler bulunuyor. Teknik arıza ile yalnız yolcu kuyruğunun uzaması aynı hukuki kategoriye girmiyor.

Türk pasaportlular 7 Eylül’den sonra ne görecek?

Kısa süreli Schengen vizesiyle seyahat eden Türk vatandaşları EES kapsamındaki üçüncü ülke yolcuları arasında. İlk kayıt veya sistemin gerekli gördüğü sonraki doğrulamalarda pasaport bilgileriyle birlikte biyometrik işlem yapılabiliyor. EES kullanan bir ülkenin verdiği uzun süreli vize veya oturum iznine sahip bazı yolcular için muafiyetler ayrı kurallara tabi. Transit Haber’in EES kullanan 29 ülke ve muafiyetler dosyasında kapsam ülke ülke açıklanıyor.

Yoğun havalimanlarında pasaport kontrolündeki biyometrik aşama, yalnız sıra çok uzadığı için sona eren geçiş dönemi yetkisine dayanılarak atlanamayacak. Bekleme süresi uçuş dalgasına, sınır polisi kapasitesine, kioskların çalışmasına ve yolcunun daha önce EES kaydı oluşturup oluşturmadığına bağlı olacak. Transit Haber’in 16 Avrupa havalimanındaki EES kuyruk uyarısı Madrid, Berlin, Milano ve diğer merkezlerde bildirilen operasyon sorunlarını topluyor.

Kuyruk riski neden yeniden tartışılıyor?

Euronews’in aktardığı IATA verilerine göre standart pasaport kontrolünün yaklaşık 20–25 saniye sürdüğü örneklerde EES işlemi yaklaşık 90 saniyeye çıkabiliyor. Frankfurt’ta temmuz ayı ortalama bekleme süresinin 60 dakikadan 120 dakikaya yükseldiği, Amsterdam’da bazı ölçümlerde azami sürenin 120 dakikaya ulaştığı bildirildi. Bu süreler bütün günler ve bütün yolcular için sabit değil.

IATA ve turizm kuruluşları geçici askı mekanizmasının kış sezonu boyunca uzatılmasını istiyordu. İlk biyometrik kayıt, personel sayısı ve otomasyon kapasitesinin beklemeye etkisi Transit Haber’in EES kuyrukları dosyasında ayrı örneklerle anlatılıyor.

Ryanair ne istedi?

Ryanair 7 Eylül’de Avrupa Komisyonuna yaptığı çağrıda, 6 Eylül’de sona eren EES yoğunluk esnekliğinin en az Nisan 2027’ye kadar uzatılmasını istedi. Havayolu, yaz döneminde Krakow, Lizbon, Milano ve Roma gibi havalimanlarında sınır kontrolü beklemelerinin 2–3 saate kadar çıktığını belirtti.

Ryanair’in talebi mevcut kuralı kendiliğinden uzatmıyor. 8 Eylül itibarıyla Avrupa Komisyonu veya AB Resmî Gazetesi’nde geçiş dönemi esnekliğini Nisan 2027’ye kadar yeniden yürürlüğe koyan yeni bir hukuk metni yayımlanmış değil.

6 Eylül ve 7 Eylül tarihleri nasıl okunmalı?

6 Eylül, geçiş dönemi esnekliğinin kullanılabildiği son gündü. 7 Eylül ise bu özel yoğunluk mekanizması olmadan başlayan ilk gün oldu. Hukuki pencere 6 Eylül sonunda kapandı; Ryanair’in 7 Eylül çağrısı da bu değişikliğin ardından geldi. Komisyonun yeni bir genel uzatma kararı yayımlaması halinde uygulamanın kapsamı ve süresi yeniden değişebilir.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Schengen vizesinde ret itirazına hız ve 90/180 gün esnekliği önerildi

Bot operasyonuna rağmen Schengen randevusu kuyruğu sürüyor: VFS sebebini açıkladı

AB Büyükelçisi Orav: Türk yetkililer 6 vizesiz Avrupa kriteri için talimat aldıklarını söyledi

İspanya vize randevularında sabit takvime geçti: Ayın 1’i ve 16’sı, saat 09.00’da