EES’te biyometrik kontrolde yaz istisnası: Türk yolcunun işlemi değişebilir
EES biyometrik kayıt işlemi, yaz yoğunluğunda kuyruk aşırı büyüdüğünde belirli sınır geçişlerinde geçici olarak durdurulabiliyor. EES çalışmayı sürdürüyor; pasaport ve giriş-çıkış verileri işleniyor. Mevzuattaki sınırlı esneklik Eylül 2026’ya kadar kullanılabiliyor.
EES biyometrik kayıt süreci yaz trafiğinin sınır kapılarında yığılmaya dönüştüğü anlar için özel bir fren mekanizmasına sahip. Kısa süreli ziyaretçiler normal akışta yüz görüntüsü ve gerekli hallerde parmak izi veriyor. Bekleme süresi olağanüstü yükselirse belirli bir geçiş noktasında biyometri adımı kısa süreliğine devreden çıkarılabiliyor; pasaport kontrolü ile dijital giriş-çıkış kaydı sürüyor. Yetki yolcu talebine değil, sınır makamının trafik değerlendirmesine bağlı.
5 Ağustos tarihli saha değerlendirmesi, bu yetkinin yalnız mevzuatta kalmadığını ortaya koydu. The Times, Dover’da sezon öncesinde korkulan saatler süren kuyrukların oluşmadığını, en uzun beklemenin 55 dakika olduğunu yazdı. Avrupa Parlamentosu Araştırma Servisi’nin uygulama notu da geçici esnekliğin Eylül 2026’ya kadar kullanılabildiğini kayda geçiriyor. The Guardian da temmuz başında AB’nin sistemin tamamını yaz boyunca durdurma çağrılarını reddettiğini, yerel yoğunlukta geçici askı yetkisinin ise mevzuatta kaldığını aktardı.
Durdurulan sistem değil, biyometri adımı
Avrupa Komisyonu, EES’in 10 Nisan 2026’dan beri Schengen dış sınırlarında tam kapasiteyle çalıştığını duyurdu.
2025/1534 sayılı AB düzenlemesinin 7. maddesi, olağanüstü trafik bekleme süresini aşırı yükselttiğinde belirli bir sınır noktasında kısmi askıya izin veriyor. Böyle bir kararda biyometri toplanmıyor; diğer EES verileri kaydedilmeyi sürdürüyor.
Altı saatlik sınır nasıl uygulanıyor
Biyometri askısı aynı sınır noktasında en fazla altı saat sürebiliyor. Kararın Komisyon ve eu-LISA’ya bildirilmesi zorunlu.
İlk 90 günlük dönemde daha önce oluşturulmuş EES dosyalarının yüzde 80’inden azında biyometri bulunuyorsa geçiş süresi 60 gün uzayabiliyor. Avrupa Parlamentosunun 2026 yazındaki değerlendirmesi, bu takvim nedeniyle operasyonel esnekliğin eylül başına kadar devam ettiğini aktarıyor.
Aynı seyahatte iki farklı sınır deneyimi mümkün
ABTA’nın The Times’a verdiği bilgiye göre Fransa, Yunanistan, Portekiz ve İspanya yoğunluk gerektiğinde biyometrik adımını geçici olarak azaltıyor. Roma Fiumicino da benzer yöntemi kullanıyor. Lizbon, Tenerife ve Milano gibi bazı merkezlerde ise bekleme sorunu tamamen ortadan kalkmış değil.
Bir yolcudan ilk geçişte yüz görüntüsü ve parmak izi alınırken, başka bir kapıda yoğunluk nedeniyle biyometri atlanabilir. Transit Haber’in daha önce aktardığı üç saate varan EES bekleme uyarıları bu yüzden bazı havalimanları için hâlâ seyahat planına ek süre koymayı gerektiriyor.
Türk yolcunun işlemi hangi durumda değişebilir
Kısa süreli Schengen vizesiyle seyahat eden Türk vatandaşları EES kapsamına giriyor. Normal akışta yüz görüntüsü ve işleme göre parmak izi alınıyor. Sınır makamı yoğunluk nedeniyle kısmi olarak askıya geçtiğinde biyometri o geçişte alınmayabilir. Yolcunun bu seçeneği talep etmesi mümkün değil; karar o sınır noktasındaki trafik ve operasyon durumuna göre veriliyor.
27 Temmuz tarihli Komisyon bilgilendirmesi, EES kullanan bir Schengen ülkesinin verdiği geçerli uzun süreli vize veya oturum izni sahiplerinin sistem dışında kaldığını hatırlatıyor. İrlanda ile Kıbrıs tarafından düzenlenen belgelerde ayrıca ülkeye özgü kurallar devreye giriyor.
Parmak izi alınmadıysa ne olacak
Sınırda biyometri atlandıysa ek kayıt talebi gerekmiyor. Sonraki bir Schengen girişinde sistem veriyi yeniden isteyebilir.
EES’in uygulandığı 29 ülkenin tam listesi kısa süreli seyahatlerde hangi dış sınırlarda sisteme girileceğini listeliyor. EES kuyruklarına ilişkin önceki dosyamızda ise ilk kayıt süresi, personel ve altyapının hangi noktalarda darboğaz yaratabileceğini ayrıntılı biçimde ele aldık.
Kaynaklar
- EUR-Lex — Regulation (EU) 2025/1534 — Article 7
- European Parliament Research Service — The Entry/Exit System: Implementation and first results
- European Commission — Entry/Exit System (EES) is fully operational
- European Commission — Who is exempt from EES
- The Times — Long EES queues at European borders avoided as countries pause checks
- The Guardian — EU rejects suspending biometric border controls despite 20 difficult spots
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Geçmiş giriş ve çıkış tarihlerinizi girerek 90/180 gün kuralına göre kalan seyahat hakkınızı hesaplayın.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.