Hayalet şirketlerle çalışma vizesi çıkarmaya kalktılar: 19 kişi tutuklandı

Kazakistan çalışma vizesi, Güney Kore polisinin ortaya çıkardığı uluslararası dolandırıcılık ağında örgüt üyelerini Kazakistan’a taşımak için kullanılmak istendi. Yonhap’ın Busan polisi açıklamasına dayanan 19 Ağustos tarihli haberine göre şebeke, Almatı’da yerel hayalet şirketler üzerinden üyelerine çalışma vizesi çıkarmayı planladı. Polis, Mart-Haziran döneminde 100’den fazla kişinin yaklaşık 5,8 milyar won dolandırıldığını ve soruşturma sonunda 19 örgüt üyesinin tutuklanarak savcılığa sevk edildiğini açıkladı.

Suç ağı neden Kazakistan’a taşındı?

Kookje’nin Busan polisinin soruşturma bilgilerine dayanan haberinde örgütün 2024 sonbaharından itibaren Kamboçya, Vietnam ve Tayland gibi ülkelerde yaklaşık üçer aylık aralıklarla üs değiştirdiği aktarılıyor. Mart 2026’da Vietnam’daki bazı üyelerin yakalanmasının ardından yeni merkez olarak Kazakistan seçildi. Polis, Güneydoğu Asya’daki 44 örgüt üyesinin daha sonra Kazakistan’a getirildiğini ve ülkede beş ayrı ekip kurulduğunu belirledi.

Polis açıklamasına göre örgüt, Kazakistan’da gerçek ekonomik faaliyeti bulunmayan şirketleri kullanarak üyelerine çalışma vizesi çıkarmayı planladı. Kaynaklar 44 kişinin tamamının bu vizeleri fiilen aldığına dair ayrı bir sayı vermiyor; bu yüzden “44 kişiye çalışma vizesi verildi” sonucu çıkarılamıyor.

44 kişi ile 19 tutuklu arasındaki fark ne?

Yonhap’ın 5 Ağustos tarihli İngilizce haberine göre Kazakistan ve Güney Kore makamlarının ortak operasyonunda 23 Temmuz’da Almatı’da 14 Güney Kore vatandaşı yakalandı; Güney Kore’de bulunan beş örgüt üyesi de gözaltına alındı. 19 Ağustos’taki yeni polis bilgilendirmesinde bu 19 kişinin tutuklanarak savcılığa sevk edildiği açıklandı. Aynı soruşturmada kimliği belirlenen 20’den fazla kişinin ve Kore kökenli Çin vatandaşı olduğu belirtilen örgüt yöneticisinin aranmasına devam ediliyor.

Operasyon, Kazakistan makamlarının resmî kaydına da girdi. Kazakistan Ulusal Güvenlik Komitesi (KNB), 23 Temmuz’da 14 Güney Kore vatandaşının yakalandığını ve ikamet adreslerinde bilgisayarlar, cep telefonları ile dizüstü bilgisayarlar bulunduğunu duyurdu. KNB’ye göre Güney Kore’de bu kişiler hakkında telekomünikasyon sistemleri kullanılarak örgütlü dolandırıcılık şüphesiyle ceza soruşturması yürütülüyor.

Hayalet şirketler çalışma vizesinde nasıl kullanıldı?

Polis soruşturmasındaki iddia, şirketlerin mağdurlara sahte iş satması değil; suç örgütünün kendi personeline Kazakistan’da yasal çalışma görüntüsü kazandırmaya çalışması. Bir şirket kâğıt üzerinde işveren olarak gösterildiğinde davet, yabancı işçi çalıştırma izni ve çalışma vizesi başvurusunun kurumsal dayanağı oluşabiliyor. Gerçekte faaliyeti bulunmayan bir şirketin bu amaçla kullanılması, göç statüsünü suç örgütünün lojistiğinin parçasına dönüştürüyor.

Kazakistan’ın resmî C3 çalışma vizesi hizmetinde davet eden tarafın başvurusu ile işverene yabancı işçi çalıştırma hakkı veren izin temel belgeler arasında sayılıyor. Bazı muafiyetler ayrı kurallara tabi. Standart dosyada ise işveren ve davet zinciri başvurunun doğrudan parçası; polis soruşturmasındaki hayalet şirket iddiası da bu mekanizmaya dayanıyor.

Dolandırıcılıkta 5,8 milyar won nasıl toplandı?

Soruşturma yalnız çalışma vizesiyle ilgili değil. Busan polisi, örgütün Güney Kore’deki mağdurları savcı, savcılık görevlisi veya finans denetçisi gibi arayarak banka hesaplarının suça karıştığını söylediğini aktardı. Mağdurlardan telefonlarına uzaktan izleme uygulaması kurmaları, bir otelde yalnız kalmaları ve suçlamadan kurtulmak için mal varlıklarını teslim etmeleri istendi. Mart-Haziran arasındaki yaklaşık üç aylık dönemde 100’den fazla kişiden toplam 5,8 milyar won alındığı iddia ediliyor. Transit Haber’de daha önce Güney Kore E-8 vizesinin sahte iş teklifinde kullanıldığı 222 mağdurlu dosyayı incelemiştik. Kazakistan soruşturmasında yön tersine dönüyor: çalışma statüsü mağdur kandırmak için satılmıyor, suç ağının ülkede kalıcı bir operasyon kurabilmesi için araç olarak kullanılmaya çalışılıyor.

Türk çalışanlar için doğrudan bir vize değişikliği var mı?

Hayır. Soruşturma Türk vatandaşları için Kazakistan’ın çalışma vizesi şartlarını değiştiren yeni bir karar içermiyor ve incelenen kaynaklarda Türk vatandaşlarının örgüt içinde bulunduğuna dair bilgi yok. Dosyanın servis değeri, gerçek bir şirket kaydının tek başına gerçek istihdam anlamına gelmediğini göstermesi. Yurt dışında iş teklifi alan kişinin şirketin fiilî faaliyetini, sözleşmedeki görevi ve resmî vize zincirini ayrı ayrı kontrol etmesi gerekiyor.

Benzer risk başka ülkelerde de farklı biçimlerde görüldü. Rusya’daki sahte iş ağı dosyasında iş teklifinin gerçek niteliği sonradan değişirken, ABD vizesindeki sahte belge soruşturmasında ise iş ve eğitim evraklarının gerçekliği adli incelemeye taşınmıştı. Kazakistan’daki dosya, paravan şirketin bizzat göç statüsü üretme aracına dönüştürülmek istendiği ayrı bir model.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Kanada çalışma izni için birikimlerini verdi, üç ay sonra ofisi kapalı buldu

Güney Kore’de işveren başvuruyu kaçırdı, işçi kaçak duruma düştü

Çalışma izinleri var ama işe başlayamayacaklar

İşverenin sponsor lisansı gidince vize 60 güne düşüyor