İspanya Avrupa’nın ikiyüzlülüğü ile tanıştı
Ceuta’ya 24 saat içinde on binlerce kişinin geçmesi, İspanya ile Fas arasındaki sınır krizini Avrupa çapında bir Schengen tartışmasına taşıdı. İspanya İçişleri Bakanlığının ilk bilançosu 49 bin kişiydi; gün içindeki açıklamalarda toplamın 50 bini aştığı bildirildi. İspanyol makamları daha sonra 48 bin 300 kişinin Fas’a döndüğünü açıkladı. İspanya tarafında 57 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. Madrid, yaklaşık 85 bin nüfuslu özerk şehre asker ve polis takviyesi gönderdi.
Avrupa hükümetlerinden gelen tepkiler aynı yönde olmadı. İtalya, İspanya’dan gelen hava ve deniz yolcularında geçici iç sınır kontrolünü geri getirdi. Karar İspanya’yı Schengen alanından çıkarmadı ve geçerli Schengen vizelerini iptal etmedi; İtalyan sınır polisi üçüncü ülke vatandaşlarının seyahat belgelerini seçici biçimde kontrol edecek. Finlandiya İçişleri Bakanı Mari Rantanen daha sert tedbirleri savundu. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Çekya Başbakanı Andrej Babiš, İspanya ile Schengen iş birliğinin askıya alınması seçeneğinin de görüşülmesini istedi. Avusturya Başbakanı Christian Stocker ise göç baskısının ülkesine ulaşması halinde geçici sınır kapatmalarının gündeme gelebileceğini söyledi.
Madrid’e destek veren açıklamalar da geldi. Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, İspanya ile dayanışma bildirdi ve Ceuta’ya geçen üçüncü ülke vatandaşlarının ana kara İspanya’sına ya da Schengen’in geri kalanına serbest dolaşım hakkı bulunmadığını hatırlattı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen kaçakçılık ağlarına karşı destek ve hızlı iadeler için yardım teklif etti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron dayanışma mesajı verirken Fransa kendi sınır kontrollerini güçlendirdi. Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot ve Slovakya Başbakanı Robert Fico da İspanya’nın dışlanmasına karşı çıktı.
Aynı ülke içinde farklı tonlar da görüldü. Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, İçişleri Bakanından daha dayanışmacı konuştu ve İspanya’nın yalnız olmadığını söyledi. Almanya, Polonya ve İsveç ise dış sınırın korunması, hızlı iadeler ve olası ek tedbirler üzerinde durdu. Pedro Sánchez, Frontex verilerine dayandırdığı paylaşımda Avrupa’daki düzensiz geçiş güzergâhlarını karşılaştırarak eleştirilere yanıt verdi.
Ceuta, İspanya’nın ve Avrupa Birliği’nin parçası. Schengen kuralları şehirde özel rejimle uygulanıyor. Ceuta veya Melilla’dan ana kara İspanya’sına ve başka bir Schengen ülkesine deniz ya da hava yoluyla geçişte kimlik ve belge kontrolü sürüyor. İtalya’nın geçici kontrol kararı yürürlükteyken İspanya’dan İtalya’ya giden Türk vatandaşlarının pasaportlarını, vizelerini veya oturum kartlarını yanlarında bulundurmaları gerekiyor. Geçici iç sınır kontrolü mevcut vizeyi veya İspanyol TIE kartını kendiliğinden geçersiz hale getirmiyor. İspanya ile Fas arasındaki iade ve sınır yönetimi görüşmeleri de sürerken Avrupa kurumları dış sınırın korunması ile hızlı iadeler için destek teklif etti.