Kişisel ifadeyi yapay zekâya yazdırmayı yasakladılar

Kanada göç dosyalarında yapay zekâ kullanımı için yeni sınırlar 7 Eylül 2026’da yürürlüğe giriyor. Kanada Göç ve Mülteci Kurulunun (IRB) yayımladığı uygulama bildirimine göre taraflar, bir kişinin kendi bilgisi ve deneyimine dayanan kişisel delilleri yapay zekâ ile oluşturamayacak veya esaslı biçimde değiştiremeyecek. Yasak; Basis of Claim anlatıları, yeminli ifadeler, tanık beyanları ile davayı desteklemek için sunulan fotoğraf, video ve ekran görüntülerini de kapsıyor.

Kişisel anlatı ve deliller AI ile üretilemeyecek

IRB, kişinin kendi hikâyesini veya delilini aktaran içerikte insan kaynağının korunmasını istiyor. Bir sığınma başvurusunda Basis of Claim anlatısının yapay zekâya yazdırılması, mevcut kişisel hikâyenin AI ile yeniden kurulması veya destekleyici bir fotoğrafın yapay zekâ ile değiştirilmesi yeni bildirim kapsamında yasak. Yazım denetimi, dilbilgisi düzeltmesi ve biçimlendirme gibi metnin içeriğini üretmeyen küçük yardımcı işlevlere ise izin veriliyor. Kurul, bu yardımcı araçların delilin özünü değiştirmemesi şartını koyuyor.

Yeni uygulama yalnız Refugee Protection Division dosyalarıyla sınırlı değil. IRB’nin açıklamasına göre bildirim Kurulun dört bölümünün tamamına uygulanacak. Bu kapsam, mülteci koruma dosyalarının yanında göçmenlik itirazları, göçmenlik incelemeleri ve mülteci itirazı süreçlerinde IRB’ye belge sunan tarafları ve avukat veya danışmanları da içine alıyor. IRB’nin 16 Temmuz tarihli duyurusu, tarafların Kurula sundukları her bilginin doğruluğundan kendilerinin sorumlu olmaya devam edeceğini özellikle kayda geçiriyor.

Diğer AI kullanımlarında beyan zorunluluğu geliyor

Kural yapay zekânın her kullanımını yasaklamıyor. Bir taraf, kişisel delil kapsamına girmeyen bir belgede AI ile metin üretir veya metni esaslı biçimde değiştirirse bunu belge içinde açıklamak zorunda olacak. IRB, kullanılacak beyan metninde yapay zekâ ile oluşturulan içeriğin ve varsa atıf yapılan hukuk kaynaklarının insan tarafından kontrol edilip doğrulandığının belirtilmesini istiyor. Taraf isterse kullanılan yazılımı, AI’ın hangi amaçla kullanıldığını ve belgenin hangi bölümlerinin etkilendiğini de açıklayabilecek.

Çeviri ve transkripsiyon için ayrıca açık bir kural var. Yapay zekâ bu işlemlerde kullanılmışsa kullanım her durumda bildirilecek. IRB’nin mevcut kuralları, İngilizce veya Fransızca dışındaki belgelerin insan çevirmen tarafından çevrilmesini ve çevirmen beyanı bulunmasını zaten istiyor. Kurulun mülteci koruma başvurularına ilişkin delil rehberi de yazılım, yapay zekâ veya Google Translate gibi web hizmetleriyle yapılan çevirileri kabul etmediğini belirtiyor. AI destekli çeviri, insan çevirmen beyanının yerine geçmeyecek.

Kurala uyulmaması dosyayı doğrudan etkileyebilir

IRB, yeni bildirime uyulmaması halinde kullanabileceği yaptırımları da sıraladı. Kurul belgeyi dosyaya kabul etmeyebilir veya belgeye dayanmayı reddedebilir. Delilin güvenilirliği hakkında olumsuz çıkarım yapılması, yetkili temsilcinin davranışının meslek düzenleyicisine bildirilmesi ve temsilcinin Kurul önüne çıkmasının sınırlandırılması da olası sonuçlar arasında. Hangi sonucun uygulanacağı dosyanın koşullarına göre IRB tarafından belirlenecek.

Immigration News Canada’nın 3 Eylül’de yayımladığı değerlendirme, 7 Eylül tarihini ve kişisel deliller için getirilen yasağı resmî bildirimle aynı şekilde aktarıyor. Yayın, özellikle AI ile hazırlanan hukuk atıflarının doğrulanması ve AI destekli çevirinin beyan edilmesi gereğini öne çıkarıyor. Böylece 7 Eylül’de başlayacak uygulama, yalnızca mülteci anlatılarının nasıl hazırlanacağını değil, IRB’ye sunulan yapay zekâ destekli diğer metinlerin nasıl açıklanacağını da belirliyor.

Türkiye’den Kanada dosyası hazırlayanları hangi süreçlerde ilgilendiriyor?

Yeni uygulama, standart Kanada turist vizesi, öğrenci izni veya çalışma izni başvurusunda IRCC’ye gönderilen her belge için otomatik bir yasak getirmiyor. Kapsam, Immigration and Refugee Board önündeki işlemler. Türkiye’den bir başvuru sahibi IRB’de mülteci koruma dosyası, itiraz veya başka bir Kurul sürecinde tarafsa 7 Eylül’den sonra sunduğu belgelerde bu kurallara uymak zorunda. Normal IRCC başvuruları ile IRB yargısal-idari süreçlerinin birbirine karıştırılmaması gerekiyor.

Transit Haber’de daha önce Kanada’daki göç danışmanlarının yeni denetim sistemi ve göç dosyalarında dil testi sonuçlarına yönelik sıkı inceleme ele alınmıştı. Kanada’da dosya hazırlayanlar açısından yeni IRB kuralı, temsilci veya danışman kullanıldığında kişisel anlatının kim tarafından ve hangi araçla hazırlandığının da kontrol edilmesini gerektiriyor. Dosyayı kendi hazırlayan kişiler de aynı sorumluluk altında.

Kurul, yapay zekâ araçlarına hassas kişisel bilgilerin girilmesi konusunda ayrıca mahremiyet uyarısı yapıyor. Bazı sistemlerin girilen bilgileri yeterince korumayabileceğini belirten IRB, tarafların gizlilik riskini değerlendirmesini istiyor. Hukuk ilkeleri ve mahkeme kararları AI aracılığıyla araştırıldığında da yalnız yapay zekâ özetine güvenilmemesi, CanLII gibi güvenilir hukuk veri tabanları veya resmî devlet kaynakları üzerinden doğrulama yapılması isteniyor.

Bildirim 10 Temmuz 2026’da IRB Başkanı Manon Brassard tarafından imzalandı ve 7 Eylül 2026’da yürürlüğe girecek. IRB çalışanlarının yapay zekâ kullanımını ise ayrı iç politika ve direktifler düzenliyor. Kurul, dava hazırlama ve karar verme aşamalarında personelin AI kullanmasını yasaklayan iç kurallar bulunduğunu; karar dışı idari işlerde kullanılacak araçlar için de güvenlik önlemleri uygulandığını açıkladı. Transit Haber’in Kanada vizesi ve göçmenlik gelişmeleri sayfasında ülkedeki diğer güncel başvuru ve oturum değişiklikleri de izleniyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Brezilya sınırını “uçaksız havalimanına” çeviriyor: İlk test ekimde

İrlanda vatandaşlık için 5 yılı 8 yıla çıkarmaya hazırlanıyor