EES’de 6 saatlik dönem bitti, dokuz ülke biyometrik kontrolleri hâlâ sınırlıyor

Avrupa Birliği’nin Entry/Exit System (EES) uygulamasında 6 Eylül’de sona eren geçici biyometrik askı döneminin ardından tablo yeniden değişti. Fransa, Belçika, Hollanda, Almanya, Yunanistan, Malta, Portekiz, İtalya ve İsviçre’nin bazı yoğun geçiş noktalarında EES biyometrik kontrollerini tam kapasite uygulamayı hâlâ sınırladığı bildiriliyor. EES bu ülkelerde yürürlükte. Pasaport ve giriş-çıkış kayıtları sürüyor; tartışma özellikle yüz görüntüsü ile parmak izi kaydının yoğunluk anlarında ne ölçüde azaltılabildiği üzerinde.

The Times’ın 13 Eylül tarihli haberine göre dokuz Schengen ülkesi, teknik sorunlar ve uzun kuyruklar yüzünden tam biyometrik uygulamayı bir süre daha esnek yürütmek için Avrupa Komisyonu ile temas etti. Haberde Komisyonun yeni bir bitiş tarihi açıklamadan bu pratiğe alan açtığı aktarılıyor. 6 Eylül’de sona eren eski altı saatlik mekanizma hukuken yeniden yürürlüğe konmuş değil; kamuya açık yeni bir AB düzenlemesi de bulunmuyor.

6 Eylül’de biten kural neydi?

Geçiş dönemindeki açık yasal dayanak AB’nin 2025/1534 sayılı düzenlemesiydi. Düzenleme, aşırı yoğunluk oluştuğunda belirli bir geçiş noktasında EES’in kısmen askıya alınmasına ve biyometrik verilerin en fazla altı saat toplanmamasına izin veriyordu. Yetki EES’in tam faaliyete geçmesinden sonraki geçici dönem için tanımlandı. Biyometrik kayıt oranının yüzde 80’in altında kalması üzerine ek süre devreye girdi ve dönem 6 Eylül 2026’da sona erdi.

Transit Haber’in önceki EES haberinde bu takvim izlenmişti: özel altı saatlik geçiş dönemi yetkisi sona erdi. Şimdiki gelişme eski hükmün geriye dönük uzatılması değil. Bazı ülkeler, uygulamadaki darboğazlar için Komisyonla ayrı bir operasyon alanı kullanıyor.

Dokuz ülke hangileri?

Adı geçen ülkeler Fransa, Belçika, Hollanda, Almanya, Yunanistan, Malta, Portekiz, İtalya ve İsviçre. Aynı dokuzlu temmuz ayında da ortak hareket etmişti. Euronews’un 10 Temmuz’da yayımladığı mektup haberinde bu ülkelerin 6 Eylül sonrasında da yoğunluk halinde biyometrik işlemleri azaltma imkânı istediği aktarılmıştı. İsviçre AB üyesi değil; Schengen ve EES sistemine katıldığı için bu listede bulunuyor.

Avrupa Komisyonu resmen yeni uzatma açıkladı mı?

Hayır. 14 Eylül itibarıyla kamuya açık yeni bir AB düzenlemesi, tüm Schengen ülkelerine verilmiş yeni altı saatlik hak veya yeni bitiş tarihi yayımlanmış değil. Avrupa Komisyonunun 1 Eylül tarihli basın brifinginde sözcü, 6 Eylül’e kadar biyometrik kaydın olağanüstü yoğunlukta geçici durdurulabildiğini doğruladı; 6 Eylül sonrasına ilişkin olarak ise sorun yaşayan bazı üye devletlerle “yakın ve yapıcı temas” sürdürüldüğünü söyledi. Komisyon o gün dokuz ülkeye açık bir toplu uzatma ilan etmedi.

Bugünkü uygulamayı “AB altı saatlik esnekliği resmen uzattı” diye özetlemek yanlış olur. Dokuz ülke bazı noktalarda tam biyometrik uygulamayı sınırlamayı sürdürüyor ve Komisyonun buna operasyonel düzeyde itiraz etmediği bildiriliyor. Connexion France 13 Eylül’de Fransa ile diğer sekiz ülkenin tam uygulamayı geciktirdiğini, yeni düzenlemenin ayrıntılarının ise kamuya açık bir hukuk metniyle açıklanmadığını yazdı.

Türk yolcular sınırda ne görecek?

Kısa süreli Schengen seyahati yapan ve EES kapsamındaki Türk pasaportlular için sistem yürürlükte kalıyor. Esneklik herkesi biyometrik kayıttan muaf tutmuyor. Hangi geçiş noktasında ve ne zaman kısmi uygulama yapılacağı o andaki yoğunluğa göre değişebilir. Bir yolcu tam biyometrik kayda alınırken aynı gün başka bir noktada akışı hızlandırmak için daha sınırlı işlem uygulanabilir. 90/180 günü ve vize şartları da aynen devam ediyor.

Uygulamadaki belirsizliğin yolcu açısından en önemli sonucu süre planlaması. IATA’nın 2026 Avrupa medya brifinginde yolculara EES tam olarak sorunsuz çalışana kadar uçuşlarından iki ila üç saat önce havalimanında bulunmaları tavsiye edildi. Havacılık sektörü, biyometrik süreçlerin yoğun dönemlerde önceden askıya alınabilmesini ve esnekliğin kalıcı bir operasyon mekanizmasına dönüştürülmesini istiyor.

Kuyruk sorunu neden bitmedi?

Sektörün itirazı yalnız biyometri süresine dayanmıyor. Personel eksikliği ve otomatik kapıların farklı kapasitede çalışması kuyrukları büyütüyor; merkezi EES altyapısıyla ulusal sistemler arasındaki teknik sorunlar da süreci yavaşlatıyor. ACI EUROPE’un 1 Temmuz tarihli açık mektubunda bazı geçiş noktalarında bekleme sürelerinin beş saate ulaştığı ve kalıcı bir operasyonel esneklik mekanizmasına ihtiyaç bulunduğu belirtilmişti.

Transit Haber’in 16 havalimanındaki EES kuyruğu uyarılarını ve üç saate çıkan pasaport kuyruklarını izlediği önceki dosyalar, sıkıntının tek bir ülkeye özgü olmadığını ortaya koymuştu. Dokuz ülkenin yeni pratiği, geçiş dönemi kapandıktan sonra da operasyon baskısının sürdüğünü ortaya çıkarıyor.

Şimdi hangi bilgi kesin?

14 Eylül itibarıyla hukuki ve fiilî tablo birbirinden ayrılıyor. 2025/1534 sayılı düzenlemedeki özel altı saatlik biyometrik askı dönemi 6 Eylül’de sona erdi. Buna karşın Fransa, Belçika, Hollanda, Almanya, Yunanistan, Malta, Portekiz, İtalya ve İsviçre’nin bazı yoğun noktalarda tam biyometrik uygulamayı sınırlamaya devam ettiği bildiriliyor. Avrupa Komisyonu kamuya açık yeni bir genel uzatma düzenlemesi yayımlamadı. Türk yolcular EES’in kalktığını düşünmemeli; Schengen dış sınırında tam biyometrik işleme tabi tutulabileceklerini ve yoğun havalimanlarında ek süre gerekebileceğini hesaba katmalı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Danimarka vize kuyruğu 10 gün kısaldı: Sıra 16 Haziran’a geldi

12 ülke İsrail yerleşimleriyle ticarette kısıtlamaya gidiyor

VFS Global açıkladı: Vize randevu sisteminde yüzde 60-65 rahatlama var

Fiji yolcu verisini uçuştan 72 saat önce tarayacak