Litvanya hava sahasına giren dronu NATO jetleri vurdu

Litvanya dron alarmı bu kez gerçek bir hava sahası ihlaliyle sonuçlandı. 15 Eylül gecesi Belarus yönünden ülkeye giren insansız hava aracı, Şiauliai Hava Üssü’nden havalanan İtalyan NATO savaş uçakları tarafından Kaišiadorys bölgesindeki Pratkūnai köyü yakınında vuruldu. Reuters, Litvanya Ulusal Kriz Yönetim Merkezi ve savunma yetkililerine dayanarak dronun gece yarısından sonra Belarus tarafından geldiğini, yaklaşık yarım saat Litvanya hava sahasında kaldığını ve daha sonra etkisiz hale getirildiğini aktardı.

Olay, 13 Eylül’de Vilnius çevresinde yaşanan ve daha sonra kuş sürüsü olduğu belirlenen alarmdan farklı. Bu kez hava aracı fiziksel olarak tespit edildi, vuruldu ve enkazı bulundu. Litvanya makamları dronun kime ait olduğu ve hangi amaçla uçtuğu konusunda soruşturmanın tamamlanmasını bekliyor. İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto aracın “büyük olasılıkla” Rusya’dan geldiğini söyledi; ancak Litvanya ordusu nihai köken ve amaç konusunda henüz sonuç açıklamadı.

Dron ne zaman ve nerede vuruldu?

LRT’nin olay kronolojisine göre Litvanya radarları gece yarısından hemen önce Belarus topraklarından ülke yönüne yaklaşan bir hedef izlemeye başladı. Yaklaşık 00.10’da Vilnius çevresindeki, ardından Kaunas bölgesindeki telefonlara olası hava tehlikesi uyarısı gönderildi. Hedefin insansız hava aracı olduğu belirlendikten sonra Şiauliai’den kalkan İtalyan savaş uçakları yaklaşık 00.20’de dronu Pratkūnai yakınında vurdu.

Enkaz, Kaišiadorys bölgesindeki kırsal alanda bulundu. Bölge polis ve askerî polis tarafından çevrildi; patlayıcı uzmanları inceleme yaptı. Litvanya Savunma Bakanı Robertas Kaunas günün ilerleyen saatlerinde drondaki patlayıcının etkisiz hale getirildiğini açıkladı. Olayda can kaybı veya yaralanma bildirilmedi. Yetkililer, dronun düştüğü alanın Kruonis hidroelektrik depolama tesisine yakın olduğunu doğruladı. Tesisin hedef olduğuna dair kanıt açıklanmadı.

Belarus Litvanya’yı önceden uyardı mı?

Litvanya Hava Kuvvetleri Komutanı Albay Antanas Matutis, Belarus tarafından yaklaşan dron hakkında herhangi bir ön bildirim yapılmadığını söyledi. Hava aracının Belarus topraklarından gelmiş olması, tek başına operatörünü veya fırlatıldığı ülkeyi kesinleştirmiyor. Litvanyalı yetkililer enkazın teknik incelemesinin sürdüğünü ve aracın modeli, rotasının nedeni ile olası operatörü konusunda erken hüküm verilmeyeceğini belirtiyor.

Bu ayrım, bölgedeki son olaylar nedeniyle özellikle önemli. Litvanya ve komşu NATO ülkelerinde 2026 boyunca farklı dron ve radar alarmı vakaları yaşandı; bunların kökenleri aynı değildi. 15 Eylül’de vurulan aracın Rusya’ya ait olduğu yönündeki ifade, İtalya Savunma Bakanı’nın kamuya açıkladığı olasılık değerlendirmesi. Litvanya makamlarının soruşturması henüz kesin bir köken açıklamadı.

İtalyan savaş uçakları neden Litvanya’daydı?

Litvanya Savunma Bakanlığının 31 Temmuz açıklamasına göre İtalya, Baltık hava polisliği görevi kapsamında Şiauliai’ye dört Eurofighter Typhoon konuşlandırdı. İtalyan birlik, Fransa ve Romanya unsurlarından görevi devralarak NATO’nun Baltık hava sahasını koruyan rotasyonuna katıldı. 15 Eylül gecesindeki müdahaleyi de bu görevde bulunan İtalyan uçakları gerçekleştirdi.

Resmî açıklamalara göre hedefin tespitinden müdahaleye kadar ulusal hava kuvvetleri ile NATO komuta zinciri birlikte çalıştı. Savunma Bakanı Kaunas, Litvanya’nın karar sürecine ilk dakikadan itibaren katıldığını söyledi. Dronun vurulması sonrasında hava tehlikesi uyarısı kaldırıldı ve bölge halkı için devam eden bir tehlike bulunmadığı duyuruldu.

Vilnius Havalimanı ve sivil uçuşlar etkilendi mi?

15 Eylül’deki olay için Vilnius Havalimanı’nın genel olarak kapatıldığına veya Litvanya’daki ticari uçuşların ülke çapında durdurulduğuna ilişkin bir karar açıklanmadı. Bu yönüyle olay, iki gün önceki Vilnius Havalimanı dron alarmından ayrılıyor. 13 Eylül’de şüpheli radar izi nedeniyle havalimanı yaklaşık 38 dakika kapanmış, NATO jeti görsel kontrol yaptıktan sonra hedefin kuş sürüsü olduğu anlaşılmıştı.

Baltık ülkelerine uçacak yolcular açısından mevcut olay yeni bir giriş kuralı ya da genel seyahat yasağı getirmedi. Hava güvenliği uyarıları kısa sürede sivil operasyonlara yansıyabildiği için bölgeye uçacak yolcuların kalkış günü havayolu ve havalimanı ekranlarını kontrol etmesi gerekiyor. Benzer bölgesel hava sahası olayları Transit Haber’in Letonya dron dosyasında da izlenmişti.

Dronun Rusya’ya ait olduğu kesinleşti mi?

Hayır. 15 Eylül akşamı itibarıyla Litvanya makamları dronun operatörünü ve görevini kesin olarak açıklamadı. Aracın Belarus yönünden geldiği, NATO görevindeki İtalyan uçakları tarafından vurulduğu, enkazının bulunduğu ve patlayıcı taşıdığı doğrulandı. İtalya Savunma Bakanı Crosetto’nun Rusya değerlendirmesi ise soruşturma tamamlanmadan kesin kimlik tespiti yerine geçmiyor.

Ordu enkaz üzerinde inceleme yürütüyor. Yeni teknik bulgular aracın modeli, uçuş rotası veya operatörü konusunda kesin sonuç verirse olayın niteliği de değişebilir. Şimdilik yolcu açısından doğrudan sonuç, Litvanya’ya giriş koşullarında bir değişiklik olmaması ve sivil hava trafiğine yönelik ülke çapında yeni bir kısıtlama ilan edilmemesi. Avrupa’daki güvenlik kaynaklı ulaşım gelişmeleri Seyahat Uyarıları bölümünden takip edilebilir.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Vilnius Havalimanı dron alarmıyla kapandı, NATO jeti havalandı; hedef kuş sürüsü çıktı

Tinder’da başlayan ilişki İspanyol subayın NATO görevini bitirdi