Miçotakis BM’de harita gösterdi, Ahmet Yıldız itiraz etti: Türkiye–Libya tartışması

Türkiye-Libya deniz anlaşması, 29 Ekim 2026’da New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi oturumunda Türkiye ile Yunanistan arasında doğrudan tartışmaya konu oldu. Konseye dönem başkanlığı yapan Yunanistan’ın Başbakanı Kiryakos Miçotakis, anlaşmayı eleştirirken bir harita gösterdi. Türkiye’nin BM Daimî Temsilcisi Ahmet Yıldız ise deniz yetki alanlarının Konseyde harita gösterilerek belirlenemeyeceğini savundu. Yunanistan Başbakanlığının yayımladığı konuşma, Miçotakis’in haritalı sunumunu doğruluyor.

Oturumun ana gündemi, gelişen teknolojilerin deniz güvenliğine etkileriydi. Yunanistan’ın ekim ayı Konsey başkanlığı çerçevesinde yapılan açık toplantıda ticaret yollarının güvenliği, insansız sistemler ve denizlerde uluslararası hukuk ele alındı. Miçotakis bu çerçevedeki konuşmasında Doğu Akdeniz’e geçerek 2019 tarihli Türkiye–Libya mutabakatını gündeme taşıdı.

Miçotakis BM’de haritayla hangi itirazı dile getirdi?

Konseye başkanlık eden Miçotakis, Türkiye ile Libya’nın karşılıklı veya bitişik kıyılara sahip olmadığını ileri sürdü. Girit ve Rodos’un deniz alanlarını hatırlattı. Kerpe ile Kaşot adalarının da anlaşmada hesaba katılması gerektiğini savundu. Sunum sırasında bir harita gösterdi ve anlaşmanın coğrafi gerçeklerle bağdaşmadığı görüşünü dile getirdi.

Miçotakis konuşmasında Yunanistan ile Libya’nın karşılıklı kıyıları bulunduğunu söyledi; Atina ile Kahire arasında 2020’de yapılan deniz yetki alanları anlaşmasını karşılaştırma amacıyla kullandı. Türkiye-Libya deniz anlaşması olarak bilinen 2019 mutabakatını ise uluslararası deniz hukukuna aykırı olarak nitelendirdi. Bunlar Yunanistan hükümetinin toplantıda ifade ettiği hukuki görüşlerdi. Konuşmasında adaların kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge hakları bulunduğu tezini de öne sürdü. Yunan lider, Avrupa Birliği’nin Türkiye–Libya mutabakatına yönelik daha önce açıkladığı itirazları hatırlatarak Trablus ile Atina arasında deniz sınırları konusunda görüşmeler yapılmasını istedi.

Türkiye’nin BM temsilcisi Ahmet Yıldız ne yanıt verdi?

Ahmet Yıldız, Türkiye’nin BM Daimî Temsilcisi olarak Yunanistan Başbakanı’nın açıklamalarına aynı oturumda yanıt verdi. Hürriyet Daily News’in 30 Ekim tarihli haberine göre Yıldız, Güvenlik Konseyinin deniz yetki alanlarını sınırlandırmakla görevli bir yargı organı olmadığını söyledi. Haritaların tarafların taleplerini gösterebileceğini, fakat hukuki geçerliliklerini tek başına karara bağlayamayacağını belirtti.

Yıldız, Türkiye-Libya deniz anlaşması için 2019’dan beri yürürlükte olduğu görüşünü dile getirdi. Libya Temsilciler Meclisinin 20 Ekim’de yaptığı onayı da anlaşmaya ülke içinden verilen desteğin yeni göstergesi olarak değerlendirdi. Ankara’nın itirazı, deniz yetki alanlarının hangi ilkelerle paylaşılacağı üzerinde yoğunlaştı.

Büyükelçi, Yunan adalarının varlığına, nüfusuna veya egemenliğine karşı çıkmadıklarını dile getirdi. Türkiye’nin savunduğu mesele, kıyıları karşı karşıya gelen ülkeler arasında örtüşen deniz alanları belirlenirken adalara hangi ölçüde etki tanınacağıydı. Yıldız’ın bu sözleri eKathimerini’nin 30 Ekim’de yayımladığı karşılıklı açıklamalar haberinde de yer aldı.

Türkiye-Libya deniz anlaşması neden yeniden gündemde?

Ankara ile Libya’nın o dönem uluslararası alanda tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti, 27 Kasım 2019’da Türkiye-Libya deniz anlaşması olarak anılan mutabakatı imzalamıştı. Anlaşmaya yönelik Yunanistan itirazları sonraki yıllarda da sürdü. Ekim 2026’da Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisinin onayı, dosyayı yeniden bölge diplomasisinin ön sırasına taşıdı. Libya Temsilciler Meclisi 20 Ekim’de anlaşmayı onayladı. 20 Ekim’deki karar, 2019’da imzalanan mutabakata ilişkin yeni bir parlamento işlemiydi. Meclis oylamasının ayrıntıları Libya Meclisinin onayına ilişkin önceki haberde bulunuyor. Yeni BM oturumundaki tartışma ise bu onayın ardından gerçekleşti.

Atina, 21 Ekim’de BM Güvenlik Konseyinin kapalı istişarelerinde konuyu ele aldı. Yunanistan’ın BM Daimî Temsilcisi Aglaia Balta, doğu Libya parlamentosunun kararının bölgesel güvenlik bakımından sonuçlarını gündeme getirdi. Bu ilk girişimin ayrıntıları 22 Ekim tarihli kapalı BM görüşmesi haberinde bulunuyor. 29 Ekim’deki toplantıda iki ülkenin temsilcileri açık oturumda konuştu.

Anlaşmaya yönelik bölgesel tepkiler hangi aşamadaydı?

Atina’nın BM temaslarına paralel olarak farklı ülkelerden açıklamalar geldi. Bahreyn ile Mısır’ın yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri ve Avrupa Birliği temsilcileri de Türkiye–Libya anlaşmasına yönelik itirazları kamuoyuna taşıdı. Diplomatik açıklamaların tarihlerini ve katılan ülkeleri ele alan bölgesel tepki haberimiz, bu sürecin önceki aşamalarını içeriyor.

Miçotakis, konuşmasında 2020 tarihli Yunanistan–Mısır anlaşmasını örnek gösterirken Yıldız, Türkiye-Libya deniz anlaşması için Ankara’nın tezlerini savundu. Atina, adaların deniz yetki alanlarına etkisinin anlaşmada ihlal edildiğini ileri sürüyor. Ankara ise adalara verilecek etkinin karşılıklı kıyılar ve çakışan talepler üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor. İki temsilcinin açıklamaları aynı deniz alanlarına ilişkin farklı hukuki tezleri ortaya koydu.

29 Ekim BM oturumunun asıl gündemi neydi?

Güvenlik Konseyinin açık toplantısı, gelişen teknolojilerin deniz güvenliği açısından oluşturduğu imkân ve riskleri konu aldı. Birleşmiş Milletlerin 29 Ekim tarihli oturum duyurusunda dronlar, otonom gemiler ve siber saldırıların deniz yollarına etkileri üzerinde duruluyor. Konsey, küresel ticaretin ve enerji taşımacılığının korunmasına ilişkin görüşleri de dinledi. Miçotakis, Türkiye–Libya anlaşması tartışmasının yanı sıra Karadeniz’de bir Yunan şirketine ait yük gemisinin batmasına yol açan saldırıyı kınadı. Sivil ticaret gemilerinin çatışmalar sırasında korunması için uluslararası deniz ateşkesi çağrısı yaptı. Reuters, 29 Ekim’deki BM açıklamalarını aktarırken hem Doğu Akdeniz deniz sınırları tartışmasını hem bu çağrıyı haberleştirdi.

İki ülkenin 29 Ekim’deki konuşmaları, 20 Ekim Libya parlamento kararı ve 21 Ekim kapalı Konsey istişarelerinin ardından geldi. Kamuya açıklanan sözlerde Miçotakis’in haritası ile Ahmet Yıldız’ın deniz sınırı yetkisine ilişkin itirazı, oturumda Türkiye-Libya deniz anlaşması üzerine yapılan konuşmaların merkezindeydi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Yunanistan’dan Ankara’nın Mısır teklifine yanıt: Deniz alanları pazarlık konusu değil

Libya anlaşmasında Yunanistan’a destek veren 3 Müslüman ülke

Güler’in taviz vermeme sözleri Yunan basınında: SKAI kararlılık mesajını başlığa taşıdı

Feridun Sinirlioğlu BM Genel Sekreterliğine aday gösterildi: Azerbaycan ile yeni ve gereksiz bir gerilime sebep oldu