Litvanya Belarus’tan gelmesini beklediği olası bir işgal girişimine karşı alarma geçti

Litvanya, Belarus sınırından gelen hava sahası ihlalleri ve yıllardır gündeminde tuttuğu hibrit tehditler sürerken ülke çapında seferberlik tatbikatına başladı. Hükümetin 25 Eylül tarihli duyurusuna göre Vyčio Skliautas 2026 adlı çalışma 3 Ekim’e kadar devam edecek. Senaryolarda tahliye, ulaşım koridorlarının kesilmesi, siber saldırı, enerji ve iletişim hizmetlerinin aksaması ile müttefik birliklerin kabulü bulunuyor.

Ülkedeki bütün 60 belediyenin idareleri ve 14 bakanlık hazırlıklara katılıyor. Yaklaşık 150 kurum, 3.000 kamu personeli ve 1.000 gönüllü görev alacak. Ulusal Kriz Yönetim Merkezi ile Savunma Bakanlığına bağlı Seferberlik ve Sivil Direniş Dairesi, masa başı karar süreçleriyle sahadaki uygulamaları aynı programda birleştiriyor. Kurumlar, sınırlı kaynakla karar alma ve hayati hizmetleri sürdürme kapasitesini deneyecek.

Belarus sınırında yaşananlar

Litvanya’nın 17 Eylül’de yayımlanan protesto notasına göre 14–15 Eylül gecesi Belarus topraklarından gelen bir insansız hava aracı ülkenin sınırını ve hava sahasını ihlal etti. Vilnius, Belarus makamlarından açıklama istedi ve benzer ihlallerin önlenmesini talep etti. Olayın resmî kayıtlara girmesi, sınır çevresindeki güvenlik hazırlıklarının güncel arka planlarından biri.

Hükümet ayrıca 21–22 Eylül gecesi Belarus yönünden gelen kaçakçılık balonları nedeniyle sivil havacılığın doğrudan etkilendiğini açıkladı. Hava sahasının kullanımına getirilen geçici kısıtlamalar bazı uçuşları aksattı. Litvanya yönetimi benzer olayları sistematik hibrit faaliyetler olarak nitelendiriyor. Aynı günlerde Belarus ile ilişkilerdeki gerilim, Avrupa Birliğinin yaptırım tartışmalarında da gündemdeydi.

İstihbarat raporunda Belarus’a ilişkin değerlendirme

Litvanya Devlet Güvenlik Dairesinin 2026 ulusal tehdit değerlendirmesi, Belarus yönetiminin Rusya ile güvenlik bağlarını sürdürdüğünü ve Litvanya’ya karşı istihbarat ile siyasi baskı faaliyetlerini risk alanları arasında sayıyor. Rapordaki değerlendirmeler 6 Şubat 2026’ya kadar elde edilen bilgilere dayanıyor. Bu rapor, 25 Eylül’de başlatılan tatbikatın senaryosunu açıklayan bir belge değil; Vilnius’un güvenlik çevresini tarif ediyor.

Litvanya Dışişleri Bakanı Kęstutis Budrys de 21 Eylül’de Reuters’a yansıyan açıklamasında Belarus’a yönelik Avrupa yaptırımlarının gevşetilmesine karşı çıktı. Bakan, göç hareketlerinin araçsallaştırılması, kaçakçılık ve hava sahasına giren balonlar gibi olayları ülkesinin güvenliğini ilgilendiren faaliyetler olarak sıraladı.

26 Eylül’de gönüllü tahliye denemesi

Tatbikatın ilk saha faaliyetlerinden biri 26 Eylül’de nüfus tahliyesi üzerine kuruluyor. Şvenčionys, Kazlų Rūda, Vilkaviškis, Tauragė, Pagėgiai ve Ignalina belediyelerinden önceden kaydolmuş gönüllüler hareket edecek. Kaunas, Pakruojis, Telšiai ve Anykščiai gibi farklı belediyeler tahliye edilenleri kabul etme prosedürlerini deneyecek. Görevli ekipler kayıt, ulaşım düzeni, güzergâh seçimi ve varış noktasında karşılamayı uygulamalı olarak sınayacak.

Polis, tatbikata katılan otobüslerin ve diğer araçların geçişini düzenleyecek. Sivil ve askerî araçların aynı yolları kullanması gerektiğinde uygulanacak alternatif rotalar da denenecek. Hükümet, yalnız önceden kayıtlı gönüllülerin tahliye edileceğini belirtiyor. Tatbikatın yapıldığı kentlerde diğer sakinlerin evlerini terk etmesi istenmiyor.

29 Eylül’de ülke genelinde siren testi

Programın ikinci büyük aşaması 29 Eylül’de yapılacak. Ülke çapında sirenler çalıştırılacak ve cep telefonlarına uyarı mesajları gönderilecek. Bu bildirimler planlı birer test olacak; gerçek saldırı veya ülke çapında tahliye emri anlamına gelmeyecek. Kurumlar aynı gün kritik altyapıda hasar ve sınırlı yedek kapasite senaryolarında sağlık, ulaştırma, iletişim ve enerji hizmetlerinin sürdürülmesini çalışacak.

Klaipėda bölgesinde havadan gelen tehditlere karşı önemli tesisleri korumakla görevli birlikler, polis ve sınır güvenliği birimleri arasındaki eşgüdüm test edilecek. Askerî ve sivil sevkiyatın yönetilmesi, yardım malzemelerinin taşınması ve normal iletişim kanalları çalışmadığında kullanılacak alternatif haberleşme yöntemleri de programın parçası. Sahadaki araç ve personel hareketliliği, belirlenen tatbikat noktalarında görülebilecek.

Litvanya’ya gidecek yolcular için duyurulan durum

Hükümet normal kamu hizmetlerinin, belediye çalışmalarının ve gündelik faaliyetlerin tatbikattan dolayı durmayacağını bildirdi. 26 Eylül’deki gönüllü tahliyesi için seçilen güzergâhlarda geçici araç yönlendirmeleri görülebilir. 29 Eylül’de siren sesi veya telefon uyarısı alan yolcular, mesajın tatbikat kapsamında olduğunu resmî bildirimlerden teyit edebilecek. Ülke geneline yayılmış yeni bir giriş yasağı ya da uluslararası uçuşların toptan durdurulması kararı açıklanmadı.

Litvanya’daki daha önceki hava güvenliği gelişmelerinden biri 15 Eylül’deki dron olayıydı. Bu olayla seferberlik tatbikatı farklı tarihlerdeki farklı faaliyetler. Eylül sonundaki program 3 Ekim’de Lazdijai’de kurulacak geçici insani yardım kampı denemesiyle bitecek. Tatbikata katılmayanlar için ilave kayıt veya hazırlık talimatı yayımlanmadı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Litvanya hava sahasına giren dronu NATO jetleri vurdu

Danimarka: NATO’ya Rus saldırısı riski artıyor

Vilnius Havalimanı dron alarmıyla kapandı, NATO jeti havalandı; hedef kuş sürüsü çıktı

Rutte’den Putin’e: NATO her karış toprağını savunacak