NYT: Rusya, NATO askerlerinin 1997 düzeyine çekilmesini istedi
Rusya’nın NATO talepleri, Abu Dabi görüşmelerinde dolaşıma sokulduğu bildirilen 10 Kasım tarihli imzasız belgede aktarıldı. New York Times ve Le Grand Continent, Moskova’nın Ukrayna’nın yanı sıra Avrupa’daki askerî düzenlemeleri de kapsayan şartlarını aktardı.

- Rusya’nın NATO talepleri içinde 1997 şartı nedir?
- Ukrayna’nın NATO üyeliği ve Donbas için hangi şartlar öne sürüldü?
- Fransa ile İngiltere’nin nükleer gücü için ne isteniyor?
- 2021’deki Rus güvenlik taslağıyla hangi maddeler örtüşüyor?
- Avrupa ülkelerinin açıklamalarıyla Rus belgesi nasıl karşılaştırılıyor?
Rusya’nın NATO talepleri, 10 Kasım 2026’da Abu Dabi’de yürütülen Ukrayna görüşmelerinde Rus heyetinin dolaşıma soktuğu bildirilen bir belgede yer aldı. New York Times’ın 13 Kasım’da yayımladığı habere göre Moskova, NATO’nun 1997 sonrasında doğuya genişlemesiyle bağlantılı askerî konuşlanmaların geri alınmasını, Ukrayna’ya silah desteğinin kesilmesini ve yeni genişlemenin durdurulmasını istiyor. Dolaşıma giren metin, görüşmelerin başlangıç koşullarına ilişkin Rus pozisyonunu yansıtıyor.
Fransız Le Grand Continent’in 14 Kasım tarihli incelemesi, Alman Bild gazetesinin araştırmasıyla New York Times’ın elde ettiği bilgileri karşılaştırıyor. Dergi; Donbas, Karadeniz kıyısındaki askerî tesisler, NATO üyeliği ve Avrupa nükleer caydırıcılığına ilişkin şartları ayrı başlıklar altında aktarıyor.
New York Times, 10 Kasım tarihli belgeyi müzakerelerle bağlantılı bir kaynaktan elde ettiğini, ikinci kişinin de gerçekliğini doğruladığını bildirdi. Metinde resmî antet veya imza bulunmuyor.
Rusya’nın NATO talepleri içinde 1997 şartı nedir?
Basına yansıyan metinde Moskova, NATO kuvvetleriyle üslerinin 1997 sonrasındaki genişlemeye bağlı konuşlanmalarının geri çekilmesini öngörüyor. New York Times’ın haberinde özellikle ittifakın doğu kanadındaki Polonya ve Baltık ülkeleri örnek veriliyor. Rus heyetinin bu isteği, NATO’nun gelecekte yeni üye kabul etmemesi ve bazı bölgelerde askerî faaliyeti durdurması yönündeki taleple birlikte gündeme getirdiği bildirildi.
NATO’nun resmî üyelik tarihçesinde Polonya’nın 1999 yılında ittifaka katıldığı görülüyor; Çekya ile Macaristan da o yıl üye oldu. Bulgaristan ve Estonya 2004’te NATO’ya girdi. Letonya ile Litvanya da aynı yıl üyeliğe kabul edildi. Romanya ve Slovakya’nın katılımına Slovenya da 2004’te eklendi. Finlandiya 2023’te, İsveç ise 2024’te ittifaka katıldı.
Türkiye NATO’ya 1952’de katıldı. Rusya’nın NATO talepleri içerisinde üyeliğin başlangıç tarihinden ziyade, doğu kanadındaki askerî konuşlanmaların yeniden düzenlenmesi üzerinde duruluyor. Polonya ve Baltık ülkelerinde bulunan kuvvetlerin statüsü, New York Times’ın haberinde somut olarak anılan örnekler arasında.
Belge hakkında aktarılan koşullar, Doğu Avrupa’nın dışına da uzanıyor. New York Times, Rus tarafının Güney Kafkasya ve Orta Asya’da NATO askerî faaliyetlerinin sınırlandırılmasını istediğini yazdı. Moskova 2021’deki taslağında da benzer bölgesel kısıtlamaları gündeme getirmişti. NATO’nun genişleme politikasıyla askerî iş birliği alanlarının sınırlandırılması aynı metinde tartışılıyor.
Ukrayna’nın NATO üyeliği ve Donbas için hangi şartlar öne sürüldü?
Le Grand Continent’in aktardığına göre Rusya, Ukrayna’nın NATO üyesi olmasını dışlayan bir güvenlik düzeni istiyor. Kiev’in hâlen kontrol ettiği Donbas topraklarından çekilmesi talebi de belgedeki siyasi ve bölgesel şartlar arasında gösteriliyor. Dergi, bu bölgelerin ağırlıklı olarak Donetsk oblastında bulunduğunu belirtiyor.
Ukrayna ordusunun gelecekteki kapasitesine ilişkin sınırlamalar da Rusya’nın NATO talepleri arasında bulunuyor. Rus tarafının Batılı ülkelerden Kiev’e silah ve askerî teçhizat sağlamayı durdurmalarını istediği New York Times ve Institute for the Study of War tarafından aktarılıyor. Böylece savaş sonrası Ukrayna ordusunun dış yardım alması da müzakere konusu hâline getiriliyor.
Bild’e dayandırılan bölüme göre Rus tarafı Odesa ile Mıkolayiv’in silahsızlandırılmasını ve iki limanda deniz üssü kurulmamasını istiyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin 14 Kasım’da anlattığı farklı bir görüşme seçeneği de basına yansıdı. Bloomberg’ün aktardığı açıklamaya göre ABD temsilcileri, Ukrayna’nın NATO üyeliği karşılığında Donbas’ın kalan bölümünden çekilmeyi kabul edip etmeyeceğini sordu.
Fransa ile İngiltere’nin nükleer gücü için ne isteniyor?
2021 taslaklarından farklı bir nükleer caydırıcılık maddesi de Rusya’nın NATO talepleri kapsamında bulunuyor. New York Times ve Le Grand Continent’e göre Rus heyeti Fransa ile Birleşik Krallık’tan nükleer silahlarını diğer Avrupa ülkelerinin korunması amacıyla kullanma seçeneğini dışlamalarını istiyor. Talep, Avrupa ülkeleri arasında görüşülen nükleer caydırıcılık iş birliğini ilgilendiriyor.
Avrupa Birliği üyeliği başlığı da Rusya’nın NATO talepleri içinde tartışılıyor. Gayriresmî metinde Moskova’nın Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyeliğine koşullu olarak açık olduğu da bildirildi. New York Times’a göre Rus tarafı, böyle bir üyeliğin AB’nin ortak savunma politikasına katılımı içermemesini istiyor. Bu koşul, Ukrayna’nın Avrupa Birliği’yle güvenlik alanındaki iş birliğini de müzakere masasına taşıyor.
Le Grand Continent’in haberine göre Moskova, Belarus’taki Rus nükleer silahlarının çekilmesini ve Transdinyester’den askerlerinin ayrılmasını karşı teklif olarak sundu.
2021’deki Rus güvenlik taslağıyla hangi maddeler örtüşüyor?
Aralık 2021’de yayımlanan taslaklar, Rusya’nın NATO talepleri için bir önceki yazılı referansı oluşturuyor. O dönemde Moskova’nın açıkladığı belgeler NATO’nun genişlememesini, Ukrayna’nın ittifaka alınmamasını ve Doğu Avrupa’da bazı askerî faaliyetlerin sınırlandırılmasını talep ediyordu. Polonya Dış İlişkiler Enstitüsü ve Varşova merkezli Doğu Araştırmaları Merkezi, dönemin belgelerini Rusya’nın ABD ve NATO’ya ilettiği kapsamlı güvenlik önerileri olarak incelemişti.
Bu kez 10 Kasım tarihli belgede de aynı tarihsel referans ve NATO’nun konuşlanmalarına ilişkin sınırlar bulunuyor. Institute for the Study of War, 14 Kasım değerlendirmesinde metnin bir bölümünün 2021’deki Rus taleplerini yinelediğini; Fransa ile İngiltere’nin nükleer koruma sağlamasını sınırlama isteğinin ise yeni unsurlardan biri olduğunu belirtiyor.
NYT’ye konuşan müzakere kaynakları, Rusya’nın NATO talepleri metnini Moskova’nın başlangıç pozisyonu olarak tanımlıyor. Gayriresmî belgenin tam metni Rus hükümetince resmen yayımlanmış bir anlaşma olarak duyurulmadı.
Avrupa ülkelerinin açıklamalarıyla Rus belgesi nasıl karşılaştırılıyor?
Dublin’de 12 Kasım’da kabul edilen Avrupa güvenliği bildirisinde 40 ülke, devletlerin güvenlik düzenlemelerini ve ittifak ilişkilerini kendilerinin belirleme hakkını vurguladı. Fransa Cumhurbaşkanlığının yayımladığı metin, Avrupa’yla ilgili kararların Avrupalılar dışlanarak alınmamasını istiyor. Transit Haber’in 40 ülkeli güvenlik bildirisi haberinde bu ilkelerin ayrıntıları bulunuyor.
Fransa Cumhurbaşkanlığınca yayımlanan Avrupa güvenliği bildirisinde devletlerin egemen eşitliği, mevcut sınırların korunması ve güvenlik ortaklarını seçme hakkı tanınıyor. Bu ilkelerin her biri, 12 Kasım’daki Dublin zirvesine katılan ülkelerin ortak metninde bulunuyor. Rus belgesinde aktarılan 1997 askerî konuşlanma talebiyle bu ilkeler farklı siyasi pozisyonlar ortaya koyuyor.
Abu Dabi toplantısının 10–11 Kasım takvimi önceki Transit Haber yayınında duyurulmuştu. Le Grand Continent’in incelemesi, bu görüşmelerde ortaya atılan somut Rus taleplerini aktarıyor.
Londra’dan 10 Kasım’da gelen Savunma Bakanı’nın Rusya’yla doğrudan askerî temas kurulmasına ilişkin çağrısı da 10 Kasım’da gündeme gelmişti. Londra’nın yanlış hesaplama riskini azaltmak için iletişim kanallarının genişletilmesini istemesi, nükleer caydırıcılık ve askerî tesisler üzerindeki sınırlama taleplerinden ayrı bir öneriydi.
Le Grand Continent’in 14 Kasım tarihli değerlendirmesi, 10 Kasım’da başlayan Abu Dabi temaslarını Avrupa’nın güvenlik düzenine ilişkin anlaşmazlıklarla birlikte inceliyor. Rusya’nın NATO talepleri açısından bir sonraki somut aşama, yazılı önerilerin taraflarca kabul edilip edilmeyeceğinin sonraki görüşmelerde açıklanması olacak.
Kaynaklar
- Le Grand Continent — Les demandes brutales de la Russie sur l’Ukraine, 14 Kasım 2026
- The New York Times — Russia Revives Demand That NATO Retrench to Secure Ukraine Deal, 13 Kasım 2026
- Bild / Maxim Kurnikov ve Erwin Hitzler — Russlands brutale Forderungen an Europa, 13 Kasım 2026
- Institute for the Study of War — Russian Offensive Campaign Assessment, 14 Kasım 2026
- NATO — NATO Member Countries, genişleme ve katılım tarihleri
- Fransa Cumhurbaşkanlığı — Declaration on Key Principles of European Security, 12 Kasım 2026
- OSW Doğu Araştırmaları Merkezi — Russia’s Blackmail of the West, 20 Aralık 2021
- Hromadske — Russia Demands NATO Retreat to 1997 Positions in Ukraine Peace Talks, 14 Kasım 2026
- Bloomberg — Zelenskyy Says US Floats NATO Membership in Deal for Donbas, 14 Kasım 2026
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.
Sıradaki haber
Putin’den Avrupa’ya: “Ukrayna’ya asker göndermek Rusya ile savaş demek”Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.
Haber yükleniyor…