Çin’den Japonya’ya sert uyarı: Geleceğiniz bile olmayacak

Çin Japonya uyarısı Pekin’de yapılan yüz yüze görüşmenin ardından geldi. Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, 28 Eylül’de Japonya Uluslararası Ticareti Teşvik Birliği Başkanı Takeşi İvaya’yı kabul etti. Vang, Japonya’nın İkinci Dünya Savaşı sırasındaki saldırganlık geçmişinden ders çıkarması gerektiğini söyledi. Çin Dışişleri Bakanlığının görüşmenin ardından yayımladığı resmî açıklamaya göre Vang, Japonya’nın savaş sonrasındaki anayasal düzeninden uzaklaşma girişimlerini eleştirirken ülkenin geleceğine ilişkin sert ifadeler kullandı.

Tokyo Duruşmaları’nın başlamasının 80. yılını hatırlatan Vang, Japonya’nın tarih karşısında yeniden bir sınav verdiğini savundu. Japonya’nın geçmişteki saldırganlığını aklama ve savaş suçlularını yeniden yüceltme girişimlerinin komşu ülkelerde tepkiyle karşılandığını belirtti.

Bakanın bu değerlendirmesi Anadolu Ajansının aktardığı 29 Eylül haberinde de yer aldı. Görüşmede Tayvan konusundaki anlaşmazlık ve Çin ile Japonya’nın siyasi ilişkilerini normalleştirme ihtimali konuşuldu.

Vang Yi Japonya’yı hangi sözlerle uyardı?

Görüşmede Vang Yi, Japonya’daki siyasi yönetimin geçmişteki savaş politikalarına yaklaşımını eleştirdi. Japonya’nın savaş sonrası kabul ettiği barışçı anayasal düzene meydan okuması halinde bölge ülkeleriyle güven ilişkisinin zarar göreceği görüşünü dile getirdi. Vang Yi, Tokyo Duruşmaları’nı hatırlatarak savaş yıllarındaki suçlardan ders çıkarılmasının Japonya’nın siyasi geleceği açısından belirleyici olduğunu savundu.

Çin Dışişleri Bakanlığının 28 Eylül açıklamasında Vang, gelecek yıl iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin normalleşmesinin 55. yılı olacağını da hatırlattı. İlişkilerin yeni bir zor dönemden geçtiğini söyledi. Bakan, mevcut diplomatik gerilimin giderilmesi için Japonya’nın Tayvan meselesindeki açıklamalarını düzeltmesi ve Çin’e ilişkin yaklaşımını değiştirmesi gerektiğini öne sürdü. Bu sözler, Pekin yönetiminin Japonya Başbakanı Sanae Takaiçi’nin Tayvan hakkındaki tutumuna verdiği son yanıtlardan biri oldu.

Japon heyetinin başkanı İvaya hangi yanıtı verdi?

Görüşmenin diğer tarafında Japonya Uluslararası Ticareti Teşvik Birliği Başkanı Takeşi İvaya bulunuyordu. Çin Dışişleri Bakanlığının yayımladığı görüşme özetinde İvaya’nın ikili ilişkilerin mevcut durumundan endişe duyduğunu belirttiği aktarıldı. İvaya, örgütün önceki başkanı Yohei Kono’nun Japonya ile Çin arasında dostane ilişkilerin geliştirilmesi yönündeki çizgisini sürdürmek istediğini ifade etti.

İvaya, Japonya’nın geçmişte yaşananlardan ders alması ve siyasetçilerin ülkenin gelecekteki yönünü doğru belirlemesi gerektiğini söyledi.

Japon tarafı adına yaptığı değerlendirmede barışçı kalkınma çizgisinin korunmasını savundu. İvaya, iki ülkenin ekonomik ve sivil ilişkilerini geliştirmek amacıyla kuruluşunun temaslarını sürdüreceğini bildirdi.

Tayvan anlaşmazlığı görüşmede nasıl gündeme geldi?

Tayvan konusuna da değinen Vang Yi, Japonya’nın siyasi liderliğinin Tayvan hakkında yaptığı açıklamalardan duydukları rahatsızlığı doğrudan dile getirdi. Çin yönetimi, Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor. Japonya Başbakanı Takaiçi’nin adaya yönelik olası bir askerî kriz halinde Japon güvenliğiyle bağlantı kuran sözleri Pekin tarafından eleştiriliyor. Pekin, Tayvan’a ilişkin dış müdahale ihtimalini egemenlik meselesi olarak ele alırken Tokyo bölgesel güvenlik ve kendi savunma politikaları çerçevesinde açıklamalar yapıyor.

Typhon füze sisteminin konuşlandırılmasıyla Japonya’nın savunma alanındaki son adımları da bu diplomatik gerilime eşlik ediyor. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, 21 Eylül tarihli basın toplantısında Japonya’ya yerleştirilen Typhon füze sistemine itiraz etmişti. Sözcü, ülkesinin Tokyo yönetimine diplomatik nota verdiğini ve bu sistemin bölgedeki silahlanma yarışına ilişkin endişeleri artırdığını söylemişti. Bakanlığın daha önceki açıklamalarında Japonya’nın savunma bütçesi ile askerî kapasitesini genişletme planları da eleştirilmişti.

Çin ve Japonya arasındaki tarih tartışması neden yeniden açıldı?

İki ülke arasındaki görüş ayrılığında İkinci Dünya Savaşı dönemine ilişkin tarihsel değerlendirmeler önemli bir yer tutuyor. Çin Dışişleri Bakanlığının 18 Eylül açıklamasında 1931’deki Mukden Olayı’nın 95. yılı anılmıştı. Pekin yönetimi, Japon ders kitapları ve savaş tarihinin yorumlanmasına ilişkin eleştirilerde bulundu. Çin makamları, Tokyo Duruşmaları’nın savaş suçlarının belgelenmesi bakımından önemini vurguladı.

BM’de konuşan Japonya Başbakanı Takaiçi’nin Genel Kurulundaki konuşması da önceki hafta aynı tartışmaya yol açtı. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, 23 Eylül açıklamasında Japon hükümetinden geçmişe ilişkin değerlendirmelerini somut siyasi adımlarla desteklemesini istedi. Özellikle savaş sonrası uluslararası düzen ve Birleşmiş Milletler Şartı’ndaki eski düşman devlet hükümleri üzerindeki tartışma iki ülke arasındaki görüş ayrılıklarından biri olarak gündeme geldi.

Bölgedeki askerî hazırlıklar hangi gelişmelerle bağlantılı?

Tayvan Boğazı’nda süren gerginlik, Tayvan Boğazı çevresindeki savunma harcamalarıyla birlikte izleniyor. Transit Haber’in Tayvan savunma bütçesiyle ilgili videosunda Taipei yönetiminin 2027 için açıkladığı savunma harcamaları ve insansız sistem yatırımları aktarılıyor. Japonya yönetiminin bölgedeki güvenlik değerlendirmeleri de bu ortamda şekilleniyor. Vang Yi’nin İvaya ile görüşmesinde ise öncelik Japonya’nın Tayvan hakkındaki siyasi açıklamaları ve savaş dönemi geçmişine yönelik yaklaşımıydı.

Görüşmenin sonunda İvaya, kuruluşunun iki ülke ilişkilerini geliştirmek için çalışmayı sürdüreceğini bildirdi. Önümüzdeki yıl diplomatik ilişkilerin normalleşmesinin 55. yıldönümü olması, görüşmede her iki tarafça anılan ortak takvim oldu.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Tayvan, Çin işgaline hazırlanıyor: Savunmaya ilk kez 1 trilyon Tayvan dolarından fazla ayırdılar

Japonya Başbakanı gazetecilerin çıkmasını istedi, Trump “Siz de duydunuz” dedi