27 diplomat resti: İngiltere, İsrail’e karşı sınır dışı seçeneğini masaya koydu

Londra ile Tel Aviv arasındaki gerilim diplomatik temsilciliklere sıçradı. İngiltere İsrail diplomat krizi, Reuters’ın 6 Ekim tarihli haberine göre İngiliz hükümeti, İsrail’in Doğu Kudüs’teki Britanya Başkonsolosluğunu kapatması halinde İsrailli diplomatların sınır dışı edilmesini değerlendiriyor. Reuters iki kaynağa dayandırdığı haberinde Londra’nın bu seçeneği İsrail tarafına ilettiğini, ancak görüşmelerin sürdüğünü aktardı.

İsrail basınında 5 Ekim’de yayımlanan haberlerde olası karşılığın büyüklüğü de yer aldı. Jerusalem Post’un aktardığına göre İngiliz yetkililer, Doğu Kudüs’teki konsoloslukta görev yapan personelin çıkarılması durumunda Londra’daki İsrail Büyükelçiliğinden 27 diplomatın ve ailelerinin gönderilebileceğini bildirdi. Times of Israel de aynı sayıyı, bir Britanyalı diplomat için bir İsrailli diplomat formülüyle aktardı. Bu sayı kulis haberlerinde aktarılırken Reuters’ın 6 Ekim dosyası Londra’nın diplomat sınır dışı etme seçeneğini değerlendirdiğini doğruluyor.

İngiltere İsrail diplomat krizi neden Doğu Kudüs'te başladı?

Gerilimin merkezinde Britanya Başkonsolosluğu bulunuyor. Britanya hükümetinin resmî sayfasına göre başkonsolosluk Kudüs, Batı Şeria ve Gazze’de Birleşik Krallık hükümetini temsil ediyor; Filistinlilerle siyasi, ekonomik ve güvenlik ilişkilerini yürütüyor. Londra, Doğu Kudüs’ü İsrail egemenliğinin parçası olarak tanımıyor ve bölgenin statüsünün nihai anlaşmayla belirlenmesi gerektiğini savunuyor.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar 8 Eylül’de başkonsolosluğun kapatılması yönünde talimat verdi. Bu adım, İngiltere’nin Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerine yönelik yeni ekonomik tedbirlerini açıklamasının ardından geldi. 8 Eylül tarihli ortak dışişleri bakanları açıklamasında İngiltere’nin de aralarında bulunduğu ülkeler, yerleşimlerde üretilen mallara ulusal veya Avrupa düzeyinde ticaret kısıtlamaları getirmeyi ya da bu tür önlemleri desteklemeyi planladıklarını duyurdu.

27 diplomat sayısı nereden geliyor?

27 sayısı, İngiliz hükümetinin yayımladığı resmî bir sınır dışı listesine dayanmıyor. Jerusalem Post ve Times of Israel, iki ülke arasındaki temaslara yakın kaynaklara dayanarak Londra’nın karşılıklılık esasına göre 27 İsrailli diplomatı gönderebileceğini yazdı. The Times da İngiltere’nin İsrail konsolosluk planından vazgeçmezse 27 diplomatı sınır dışı etme seçeneğini değerlendirdiğini bildirdi. Reuters’ın daha sonraki haberi, sayıyı kesin bir hükme bağlamadan, Londra’nın diplomat sınır dışı etme hazırlığını iki kaynaktan teyit etti.

Britanya Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell’ın İsrail’deki temasları da Reuters dosyasına girdi. Kapatma için verilen 30 günlük sürenin 8 Ekim’de dolması bekleniyor.

Konsolosluk yaklaşık iki yüzyıldır faaliyette

Doğu Kudüs’teki Britanya diplomatik varlığı 19. yüzyıla uzanıyor. Reuters başkonsolosluğun yaklaşık 200 yıldır bölgede faaliyet gösterdiğini, bugün özellikle Filistinlilerle ilişkilerin yürütülmesinde merkezi rol oynadığını aktarıyor. Britanya hükümeti de kurumun Kudüs, Batı Şeria ve Gazze kapsamındaki görevini resmî sayfasında tanımlıyor. Başkonsolosluk yalnız konsolosluk işlemleri yürüten bir bina değil; Londra’nın Filistinlilerle siyasi, ekonomik ve güvenlik temaslarının ana kurumsal kanallarından biri. İsrail’in kapatma kararı iki ülkenin Kudüs ve Filistin dosyasındaki diplomatik temas biçimini de doğrudan değiştirecek bir adım niteliği taşıyor.

İngiltere ile İsrail arasındaki gerilim son aylarda yerleşimler, Gazze ve Filistin devletinin tanınması başlıklarında yükseldi. Transit Haber’in 9 Eylül tarihli haberinde İngiltere dahil 12 ülkenin İsrail yerleşimleriyle ticarete yönelik yeni kısıtlama hazırlığı aktarılmıştı. Bu kararın ardından İsrail’in başkonsolosluk hamlesi geldi; şimdi Londra’nın diplomatik misilleme seçeneği gündemde. İngiltere iç siyasetinde İsrail tartışması da sürüyor; Yeşiller Partisinin 4 Ekim konferansında kabul ettiği İsrail ve Siyonizm politikası bu tartışmanın parti siyasetine yansıyan son örneklerinden biri oldu.

Londra'nın yerleşim politikasında ne değişti?

İngiliz hükümeti 8 Eylül’de yerleşim mallarına yönelik ithalat yasağı hazırlığını duyurdu. Dışişleri Bakanı Ed Miliband’ın parlamentodaki açıklamasına göre hükümet, yerleşim faaliyetlerine destek veren kişi ve şirketlere yönelik daha geniş bir yaptırım rejimi de hazırlıyor. Resmî konuşma metninde yerleşimlerden gelen malların ithalatının yasaklanacağı ve yerleşim genişlemesini finanse eden veya kolaylaştıran aktörlere karşı önlemlerin artırılacağı açıklanıyor.

Diplomatik temsil düzeyine taşınan gerilim, İngiltere İsrail diplomat krizi başlığını son günlerin ana dış politika dosyalarından biri haline getirdi. Başkonsolosluk kararının uygulanma takvimi, İngiltere İsrail diplomat krizi için bir sonraki diplomatik adımı belirleyecek. İsrail’in Doğu Kudüs’teki başkonsolosluk için verdiği süre sona yaklaşırken Londra’nın önündeki seçenekler arasında diplomatların sınır dışı edilmesi bulunuyor. Reuters ve İngiliz basını henüz nihai bir karar açıklanmadığını bildiriyor; İsrail basınındaki kaynaklı haberler olası karşılığın ölçeğini 27 diplomat olarak aktarıyor.

Türkiye bağlantılı diplomatik tablo

Gelişme, Avrupa ülkelerinin İsrail’in Batı Şeria yerleşim politikasına karşı attığı adımların artık doğrudan diplomatik misillemelere dönüşebildiğini gösteren yeni bir örnek oluşturuyor. Hollanda da yerleşim ürünlerine yönelik kontrolleri sıkılaştırmıştı; Transit Haber bu uygulamanın yolcu bagajlarına kadar uzanan boyutunu ayrı dosyada aktardı. İngiltere dosyasında ise tartışma ticaret tedbirlerinden diplomatların karşılıklı gönderilmesine kadar ilerlemiş durumda.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İngiltere’de Yeşiller Siyonizmi ırkçılık olarak sınıflandıran politikayı kabul etti

Netanyahu Erdoğan için UCM dosyası hazırlatıyor

Liberman Netanyahu’yu Filistin devletinin kurulmasını kabul etmekle suçladı