Polonya, casus yazılım Pegasus’un topladığı verilerin ülke dışına çıktığını açıkladı

Meclisin Pegasus soruşturma komisyonu, 12 Ekim 2026 tarihinde yaklaşık iki buçuk yıllık çalışmasının sonuçlarını içeren rapor taslağını sundu. Polonya Meclisinin resmî duyurusuna göre komisyon 130 toplantı yaptı ve 77 tanık dinledi. Polonya Pegasus raporu ile aynı gün kamuoyuna yansıyan güvenlik uzmanı görüşleri, casus yazılımla toplanan bazı verilerin Polonya sınırları dışına aktarıldığını ve devlet kurumunun sistem üzerinde tam denetim kuramadığını ortaya koydu.

Euronews Polonya’nın 12 Ekim tarihli haberinde, Polonya İç Güvenlik Ajansı (ABW) uzmanlarının Pegasus’un işleyişi hakkındaki değerlendirmesine yer verildi. Savcılık aracılığıyla açıklanan görüşe göre Merkezî Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (CBA), satın aldığı sistem üzerinde tam kontrole sahip değildi. Üretici şirketin verilerin işlendiği altyapıya teknik olarak erişebilmesi mümkündü. Uzmanlar ayrıca sistemin aktardığı verilerin ülke dışına çıktığını belirledi.

Polonya Pegasus raporu hangi bulguları içeriyor?

Parlamento komisyonu Başkanı Magdalena Sroka, kamuoyuna açıklanan rapor taslağında soruşturmanın kapsamını ve bugüne kadar atılan adımları anlattı. İnceleme yalnız telefonlara yerleştirilen programın teknik özellikleriyle sınırlı kalmadı. Yazılımın hangi kurumlardan alınan kararlarla satın alındığı, nasıl finanse edildiği ve kullanımı sırasında hukukî izin süreçlerinin izlenip izlenmediği de araştırıldı. Komisyonun görevi 16 Kasım 2015 ile 20 Kasım 2023 arasındaki faaliyetleri incelemekti. Onet’in yayımladığı toplantı özetinde kamuya açık rapor bölümünün 370 sayfa olduğu aktarılıyor. Komisyon, 11 kişi hakkında suç işlenmiş olabileceği şüphesiyle savcılığa yapılan bildirimlerden söz etti. Bildirimler, iddiaların savcılıkça değerlendirilmesi için yapıldı. İddiaların ilgili makamlarca hangi delillerle inceleneceği ayrı adli süreçlerde belirlenecek.

Casus yazılımın üreticisi sisteme erişebiliyor muydu?

İç Güvenlik Ajansının değerlendirmesi, sistemin çalıştığı altyapıya üretici tarafından erişim sağlanabilmesine ilişkin teknik imkân üzerinde yoğunlaştı. Polonya Pegasus raporu ile bağlantılı soruşturma belgelerinde verilerin bir bölümünün Polonya dışına çıkması, daha önce kamuoyuna anlatılan ulusal kontrol modelinden farklı bir tablo ortaya koyuyor. Uzman görüşü, üreticinin altyapıya erişebilme imkânıyla sistem üzerinden veri aktarımını ayrı teknik bulgular halinde aktarıyor.

Polonya Radyosunun haberinde, sistemin Android ve iOS işletim sistemli telefonlardan cihaz sahibinin bilgisi dışında veri alabilecek biçimde tasarlandığı aktarılıyor. Yazılımın erişebildiği bilgiler arasında cihazda saklanan içerik ve iletişim verileri bulunuyor. Bu teknik kapasite, soruşturma komisyonunun izleme faaliyetlerinin hangi yetkiyle yürütüldüğünü araştırmasının nedenlerinden biri.

Pegasus’u Polonya hangi dönemde kullandı?

İsrail merkezli NSO Group tarafından geliştirilen Pegasus, devlet kurumlarının hedef cihazlara erişimini sağlayan gelişmiş bir gözetim yazılımı olarak tanınıyor. Polonya’daki faaliyetlerin önemli bölümü önceki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) yönetimi sırasında gerçekleşti. Polonya Parlamentosu Ocak 2024’te bir soruşturma komisyonu kurarak alımların ve kullanımın kanunlara uygunluğunu incelemeye başladı.

Daha önce Polonya Adalet Bakanlığı ve Başsavcılık, Pegasus’un 2017-2022 döneminde yüzlerce kişi hakkında kullanıldığına ilişkin sayılar açıklamıştı. Son rapor taslağı bu geçmişteki soruşturmaların sonuçlarıyla birlikte sistemin altyapı denetimine ilişkin yeni uzman görüşlerini de gündeme taşıdı. İncelemelerde hedeflenen kişilerin siyasî konumları, kullanılacak yöntem için verilen izinler ve gözetimden elde edilen bilgilerin saklanma şartları ayrı başlıklar halinde tartışıldı.

Parlamento komisyonu hangi adımları attı?

Resmî Sejm açıklamasında komisyon çalışmalarının ardından toplam 11 kişiye ilişkin suç şüphesi bildirimlerinden söz edildi. İncelenen konular arasında kamu yetkisinin aşılması, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ve gizli bilgilerin yabancı yapılara açıklanmasına imkân verilmesi gösteriliyor. Bu değerlendirmeler soruşturma komisyonunun tespit ve iddialarıdır; ilgili kurumların yargısal yetkileri kapsamında değerlendirilecektir. Sroka, rapor taslağını sunarken devletin kullandığı yazılımın üreticisi karşısındaki teknik bağımlılığına değindi. Polonya Pegasus raporu bu yönüyle yazılımın yalnızca hangi kişiler üzerinde kullanıldığını değil, kayıtların işlendiği sistemin kimin denetiminde bulunduğunu da tartışmaya açtı. Kamuya açıklanan bölüm ile gizli olarak sınıflandırılan belgeler arasındaki ayrım, soruşturma sonuçlarının sonraki açıklamalarında da önem taşıyacak.

Verilerin ülke dışına çıkması neden soruşturuldu?

Savcılığa aktarılan uzman görüşü iki ayrı teknik soruya yanıt arıyor: Kurumun sistemdeki tüm işlemleri kontrol edip edemediği ve gözetim kayıtlarının hangi ülke altyapıları üzerinden işlendiği. Telefon verilerinin toplanması ve verilerin işlendiği sunucuya erişim, farklı yetki ve denetim aşamalarına karşılık geliyor. Soruşturmada bu iki aşamanın farklı kurum ve şirketlerce yönetilip yönetilmediği araştırılıyor.

Polonya’daki araştırma, yabancı üreticilerden alınan güvenlik teknolojilerinin kamu kurumlarınca nasıl denetlenebileceğine ilişkin somut bir dosya oluşturdu. Kurumların lisans sözleşmeleri, kullanıcı yetkileri, sunucuların bulunduğu yer ve kayıtlara erişim kayıtları gibi teknik ayrıntılar, devletin kişisel verileri koruma yükümlülüğü bakımından ayrı ayrı ele alınıyor. Nihai komisyon metni ve savcılığın atacağı adımlar, bu tartışmadaki sonraki belgeler olacak.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Sikorski “Rusya büyük bir şey hazırlıyor” dedi: İki senaryoyu açıkladı

Polonya’daki Patriot planına Moskova’dan yanıt: Avrupa’daki silah fabrikalarını hedef saydı

Harp başlığı taşıyan Rus dronu Polonya kıyısında bulundu