Putin’in üçlü zirve önerisine Kiev’den itiraz: Ukrayna olmadan barış görüşmesi mi?

Ukrayna barış görüşmeleri konusunda Ukrayna barış görüşmeleri konusunda Ukrayna barış görüşmeleri konusunda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Çin’de üçlü görüşme önerisi Ukrayna’dan itiraz gördü. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha, 19 Ekim’de gündeme gelen girişimin Rusya’yı savaşı sürdürmeye teşvik edebileceğini savundu. Lowy Institute’un The Interpreter yayınında 23 Ekim’de yayımlanan analizinde eski Yeni Zelanda diplomatı Ian Hill, görüşmenin Ukrayna ve Avrupalı müttefiklerinin katılımı olmadan yürütülmesi ihtimalini ele aldı.

Putin, Trump ve Şi görüşmesini kim önerdi?

Kremlin danışmanı Yuri Uşakov, üç liderin 18–19 Kasım 2026’da Çin’in Shenzhen kentindeki Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) toplantısında buluşması ihtimalinin görüşüldüğünü eylül ayında açıklamıştı. Reuters’ın 19 Ekim haberine göre, Rusya’nın üçlü zirve önerisi yeniden ele alındı. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, toplantının gerçekleşmesi ve gündemi konusunda somut düzenlemelerin henüz belirlenmediğini söyledi.

Trump öneriye açık olduğunu dile getirdi. Ancak ABD yönetiminden kesin katılım açıklaması gelmedi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, 19 Ekim’deki resmî basın toplantısında önerilen zirve hakkında paylaşabileceği bilgi bulunmadığını söyledi. Çin makamlarına 20, 21 ve 22 Ekim’de aynı soru farklı biçimlerde yeniden yöneltildi. Pekin, üçlü görüşmenin düzenlenmesine ilişkin bir takvim veya kabul açıklamadı.

Kiev neden üçlü liderler görüşmesine karşı çıkıyor?

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha, Kiev’in katılmadığı üçlü buluşmanın savaşı sona erdirmek yerine Putin’i cesaretlendireceğini savundu. AFP’nin 19 Ekim haberinde Sybiha’nın ABD, Ukrayna ve Rusya arasında doğrudan temas kurulmasını daha uygun gördüğü aktarılıyor. Ukrayna hükümetinin kaygısı, ülkesiyle ilgili barış koşullarının Çin, ABD ve Rusya liderleri arasında belirlenmesi olasılığına dayanıyor.

21 Ekim’deki günlük basın toplantısında bir gazeteci, Zelenskiy’nin Ukrayna’nın muhtemel görüşmelere katılması gerektiğine ilişkin açıklamasını Çin Dışişleri Bakanlığına sordu. Bakanlığın yayımladığı resmî tutanağa göre Mao Ning, Çin’in barış görüşmelerini desteklediğini yineledi; önerilen üçlü liderler toplantısı hakkında bilgi paylaşmadı. Böylece Kiev’in katılım meselesi, önerinin kamuoyunda tartışıldığı günlerde diplomatik açıklamalara da yansıdı.

Ian Hill’e göre Ukrayna barış görüşmelerinde hangi tehlike var?

Ian Hill, 23 Ekim tarihli yazısında Ukrayna barış görüşmeleri sırasında Rusya’nın üçlü toplantıyı Ukrayna savaşının Moskova’nın tercih ettiği koşullarda sonuçlanmasını sağlamak için kullanmak isteyebileceği görüşünü savundu. Yazar, üç devlet başkanının bir araya gelmesinin Putin’e büyük güçler arasında küresel konuları müzakere eden lider görünümü de kazandırabileceğini düşünüyor. Bu, Hill’in diplomatik senaryoya ilişkin değerlendirmesi.

Hill’in ele aldığı olasılıklardan biri, zirvede kapsamlı anlaşma yerine muhtemel çözümün bazı temel başlıkları üzerinde bir anlayış oluşması. Hill, böyle bir çerçevenin özellikle toprak meselesi ve savaş sonrası güvenlik düzeni bakımından Kiev üzerindeki baskıyı artırabileceğini düşünüyor. Ukrayna yönetimi ise olası bir ateşkeste mevcut cephe hattının dondurulmasına açık olduğunu, kalıcı barış için güvenlik güvenceleri istediğini açıkladı.

Ukrayna barış görüşmeleri için ekim ayında kimlerle temas kuruldu?

Ian Hill’in aktardığı takvime göre ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff, 20 Ekim’de Oslo’da Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ve Avrupalı temsilcilerle görüştü. Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb görüşmeler sonrasında ilerleme sağlandığını söyledi. Hill, sürecin Ukrayna’nın geleceği ve güvenlik güvenceleri ile Rusya’nın Batı’yla ilişkilerinin yeniden düzenlenmesi gibi iki ayrı diplomatik hat üzerinden ele alındığını yazıyor.

Witkoff 21 Ekim’de St. Petersburg’a geçerek Putin ile görüştü. Kremlin danışmanı Uşakov, ABD, Ukrayna ve Rusya arasında teknik düzeyde görüşmelerin kasım ayında yeniden başlayabileceğini aktardı. Oslo’daki toplantıyla Rusya’daki ziyaretin peş peşe yapılması, Hill’in yazısında incelediği diplomatik temasların takvimini oluşturuyor. Uşakov, Avrupa ve Ukrayna tarafından iletilen önerileri yararlı bulmadığını söyledi. Rusya, savaş sonrasındaki güvenlik düzeni için kendi beklentilerini dile getirdi.

13 Ekim’de kamuoyuna yansıyan dört maddelik ABD barış çerçevesinde yeniden inşa, enerji ve ateşkes seçenekleri tartışılmıştı. Şimdiki üçlü zirve önerisi ise hangi liderlerin barış sürecinin hangi aşamasında görüşeceği sorusunu gündeme taşıdı. Ukrayna’da ateşkes hattının askerî olarak nasıl denetlenebileceğine ilişkin 24 Ekim tarihli analiz ise olası bir anlaşmanın sahadaki uygulanma koşullarını inceliyor.

Avrupa’nın rolü neden tartışılıyor?

Hill, Ukrayna barış görüşmeleri devam ederken Avrupa ülkelerinin Ukrayna’ya güvenlik güvenceleri sağlama konusunda Washington’la birlikte hareket etmesinin Kiev için belirleyici olacağını düşünüyor. Avrupa başkentlerinin kendi iç siyasi takvimlerinin desteğin geleceğini etkileyebileceğini değerlendiriyor. Rusya’nın toprak talepleri ile Ukrayna’nın egemenlik ve güvenlik beklentileri arasındaki uyuşmazlık, analizde çözüm arayışının önündeki başlıca engeller arasında sıralanıyor. Putin’in Avrupa askerlerinin Ukrayna’da konuşlandırılmasına yönelik önceki uyarısı da savaş sonrası güvenlik düzeni tartışmalarının bir parçası. Rusya’nın Avrupa kuvvetlerine yaklaşımı ile Kiev’in dış güvence talebi, olası müzakerelerde tarafların pozisyonlarını etkileyen mevcut açıklamalar arasında bulunuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Reuters: ABD, Husi ve Hizbullah bağlantılı Starlink cihazlarının kapatılmasını istedi

Fransız analist Ukrayna’da ateşkes için 75 bin km²’lik bölge hesapladı

ABD’de Ukraynalı ve Sudanlılara son gün kararı: Koruma ve çalışma hakkı sürüyor

ABD’de göçmen gözaltı merkezinde ölüm: Açlık grevinde zorla besleme iddiası