Andorra’nın AB anlaşması konut ve göç tartışmasını büyüttü: Referandum yapılacak

Andorra AB ortaklık anlaşması, 27 Ekim 2026 tarihli El País haberinde konut ve göç politikaları üzerinden incelendi. El País’te Lluís Pellicer imzasıyla çıkan haberde hükümetin Avrupa tek pazarına katılma hedefi, artan konut maliyetleri ve yabancı yatırımlar konusunda yükselen itirazlarla birlikte ele alınıyor. Xavier Espot yönetimi, 19 Ekim’de Brüksel’de imzalanan metni halka sunacağını duyurdu. Referandum tarihi henüz belirlenmedi.

19 Ekim tarihli Andorra hükümeti açıklamasına göre imzayı Başbakan Xavier Espot, San Marino Dışişleri Bakanı Luca Beccari ve Avrupa Komisyonu adına Maroš Šefčovič attı. Anlaşma, 2015’te başlayan müzakereler ve Aralık 2023’te tamamlanan görüşmelerin ardından onay sürecine geçti. Hükümet, referandum takvimini AB kurumlarının işlemleri ve 2027 ilkbaharında yapılması beklenen Andorra genel seçimlerini gözeterek belirleyeceğini bildirdi.

Andorra AB ortaklık anlaşması neden göç tartışmasına yol açtı?

El País’in 27 Ekim analizine konuşan Andorra’nın AB ile İlişkilerden Sorumlu Devlet Sekreteri Landry Riba, anlaşmanın işçilerin serbest dolaşımına asimetrik bir düzen getirdiğini anlattı. Riba’nın açıklamasına göre Andorra vatandaşlarının Avrupa içindeki hareket imkânı genişlerken, ülkeye yerleşmek isteyen yabancılar açısından göç kotası sistemi korunacak. Riba, uygulanacak kotaların mevcut sisteme kıyasla daha sınırlayıcı olacağını da savundu. Muhalefetteki Concòrdia partisinin lideri Cerni Escalé ise anlaşmanın göç kotaları, konut piyasası ve yönetişim hükümlerine karşı çıkıyor. Escalé, El País’e verdiği demeçte partisinin Avrupa ile yakınlaşmayı desteklediğini, ancak mevcut metindeki düzenlemeleri kabul etmediğini söyledi. Partinin itirazları arasında kamu hizmetleri üzerindeki yük ve ülkedeki şirketlerin hareket alanı da bulunuyor. Bu açıklamalar, Concòrdia’nın anlaşmaya ilişkin siyasi tutumu olarak aktarılıyor.

Göç kontenjanlarının da konuşulduğu Andorra AB ortaklık anlaşması tartışmaları sürerken hükümet, 21 Ekim’deki ayrı kararıyla 2026–2027 kış sezonu için 5.100 geçici çalışma iznini onayladı. Başvurular 22 Ekim’de başladı; son gün 31 Mart 2027. Bu kontenjanın 3.363’ü otelcilik, 1.064’ü kayak merkezi, 480’i ticaret, 82’si seyahat acentesi ve 111’i temizlik faaliyetleri için ayrıldı. Transit Haber’in Andorra’daki kışlık çalışma kotası haberi mevcut başvuru takvimini ayrıntılarıyla ele alıyor.

Konut fiyatları ve yabancı yatırım konusunda kim ne söylüyor?

El País, Andorra AB ortaklık anlaşması üzerindeki konut tartışmasını anlatırken fiyatların son beş yılda yaklaşık iki katına çıktığını yazdı. Gazete, nüfustaki artışın yanında yabancı yatırımcıların gayrimenkul talebini de aktardı. Concòrdia lideri Escalé, konut ve yaşam kalitesini anlaşmaya karşı çıkmasının gerekçeleri arasında sayıyor. Hükümet ticari fırsatları savunurken Escalé, referandum öncesinde konut maliyetleri ve kamu hizmetlerini tartışmaya açıyor.

26 Ekim’de hükümet, Andorra AB ortaklık anlaşması etrafındaki konut tartışmalarının sürdüğü dönemde yardım programının koşullarını değiştirdi. Resmî düzenlemede, kira veya konut kredisi ödemesi yüksek olan haneleri kapsayan 30-40 programına erişimin genişletildiği açıklandı. Başvuru için aranan alt gelir eşiği, asgari ücretin 1,2 katından asgari ücret düzeyine indirildi. Programda kesintisiz en az 15 yıllık Andorra ikameti ve gelir üst sınırı şartları korunuyor. Hükümet, konut yardımındaki yeni başvuru koşullarının başlangıcını 1 Kasım 2026 olarak belirledi.

Ülkenin büyümesine ilişkin rakamlar da tartışmanın arka planında bulunuyor. Andorra İstatistik Departmanının Eylül 2026 verisine göre tahmini yerleşik nüfus 90 bin 122. Yıllık net artış 1.473 kişi olarak hesaplandı. Transit Haber’in nüfus ve vatandaşlık dağılımı haberi, yabancı uyrukluların nüfustaki payını yüzde 55,4 olarak veriyor ve yıllık artışı vatandaşlık gruplarına ayırıyor.

AB iç pazarına erişim ve sektörler için hangi hükümler bulunuyor?

Avrupa Komisyonunun 19 Ekim duyurusu, Andorra ve San Marino’nun ortak kurallar ve rekabet şartlarıyla AB iç pazarına katılımını öngören bir çerçeveyi tanımlıyor. Buna ticaret, yatırımlar ve sınır ötesi ekonomik faaliyetler için ortak düzenlemeler de dahil. AB Konseyinin 16 Temmuz’da yayımladığı karar ise finansal hizmetlerde entegrasyonun aşamalı olacağını; ilgili ülkelerin denetim ve düzenleme sistemleri değerlendirilerek ilerleme sağlanacağını belirtiyor.

Landry Riba, El País’e mevcut Andorra yasalarının bir bölümünün AB düzenlemeleriyle zaten uyumlu olduğunu, anlaşmanın hukuki eşdeğerlik tanınmasını sağlayarak şirketlere yeni faaliyet alanları açacağını anlattı. Andorra İşverenler Konfederasyonunun yöneticisi Iago Andreu da gazeteye yaptığı açıklamada, Avrupa pazarına erişimin daha yüksek katma değerli faaliyetleri ve yeni yatırımları destekleyebileceğini söyledi. Andreu, iş dünyasında anlaşma hakkında tam bir görüş birliği bulunmadığını da kabul etti.

El País’in Andorra AB ortaklık anlaşması için aktardığı uyum takviminde telekomünikasyon için yedi yıl, finans için 15 yıla kadar ve tütün sanayisi için 30 yıla kadar uyum süresi bulunuyor. Hükümet temsilcileri, ulusal vergi sisteminin ortaklık metninin dışında tutulduğunu belirtiyor. Avrupa Komisyonunun açıklaması ise araştırma, eğitim, çevre, tüketicinin korunması ve sosyal politikayı ortak çalışma alanları arasında sayıyor.

Andorra AB ortaklık anlaşması için referandum ne zaman yapılacak?

Hükümetin açıkladığı onay sırasına göre ilk adım Avrupa Parlamentosunun anlaşmaya onay vermesi. Ardından hükümet danışma referandumu düzenleyecek. Başbakan Espot, hukuken danışma niteliğindeki oylamanın sonucunu siyasi bakımdan bağlayıcı kabul edeceğini bildirdi. Halkın evet demesi halinde son aşamada Andorra Genel Konseyinde üçte iki çoğunluk aranacak.

Referandum takvimi konusunda El País, 27 Ekim’de Andorra AB ortaklık anlaşması için oylamanın 2027 genel seçimleri sonrasına bırakılmasının beklendiğini yazdı. Gazetenin aktardığı son anketlerde hayır görüşü, evet görüşünün yaklaşık 13 puan önünde bulunuyor; bu oran, gazetenin aktardığı anketin o tarihteki sonucunu yansıtıyor. Concòrdia lideri Escalé, partisinin hükümet olması halinde referandum sürecinde yürütmenin tarafsız kalmasını sağlamaya çalışacağını söyledi.

Mevcut çalışma izni kotası ile AB ortaklık metninin göç hükümleri, Andorra’da ayrı uygulama takvimlerine sahip. Transit Haber’in genel kotaya yapılan 200 başvuruyu incelediği haberde 650 kişilik açık kontenjanın işleyişi anlatılıyor. Ortaklık anlaşmasının bundan sonraki hukuki aşamaları ise Avrupa Parlamentosu kararı, Andorra referandumu ve Genel Konsey onayından oluşuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Antigua ve Barbuda, Schengen için vatandaşlık programını askıya almayı görüşüyor

AB, Frontex’e yeni sınır dışı yetkisi ve Schengen vizesi görevi önerdi: 30 bin personel hedefi

Sırbistan’da öğrencilerin zaferi… Peki şimdi ne olacak?